Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi E.2023/1812 K.2024/258

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı, şirketin 3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun hükümlerine göre YSS Köprüsü ve Kuzey Çevre otoyolu'nun işletme hakkı sahibi olduğunu ve davalının işletme hakkı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanan gerçek kişi olduğunu, geçişlerin 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilerek ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerin, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını,

bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere aynı yasanın 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalı adına kaydı bulunan 7 adet aracın muhtelif saat ve tarihlerde ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretlerinin ve bu ücretlere ait gecikme cezalarının, bu ücretlerin icra takip tarihine kadar işlemiş faiziyle faizlerin KDV'leri toplamının 33.502,13 TL olduğunu, ödeme yapılmaması üzerine Ankara 14. İcra Müdürlüğü'nün 2017/22467 sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, arabulucuya başvurulduğunu,

anlaşma sağlanamadığını belirterek itirazın iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi istemiştir.

Davalı, icra dosyasına konu edilen araçların geçiş ücretlerinin tamamının HGS - OGS hesaplarından o an için hesaptan ödendiğini ve hesapta para bulunmasa da 15 gün içerisinde hesapta para bulundurularak ödemenin gerçekleştirildiğini, davacı şirketin genel ve yerleşmiş uygulamasının bu şekilde olduğunu ancak kendilerinin köprüden geçişlerinden sonraki 15 gün içinde HGS hesabında yeterli bakiye bulundurmasına rağmen davacı şirket tarafından geçiş ücretinin tahsil edilmediğini, davacı şirketin kendi sorumluluğunu yerine getirmediğini ve bu durumdan tüketici olan kendilerinin sorumlu olduğu düşüncesiyle geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki miktarı tahsil etmek amacıyla takip başlattığını, takibin ve açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalıya ait aracın Otoyol ve Köprü geçişini kullandıktan sonra otomatik veya nakit ödeme yapmadan ihalli geçiş yaptığı, davalı ödeme iddiasında bulunmuş ise de bu iddiasını kanıtlayacak belge ibraz etmediği, davacı tarafından araç sürücüsüne gerekli ihtar ve bildirim yapıldığından takip ve dava dilekçesi ile talep edilen 6.074,65 TL geçiş ücreti + 24.298,60 TL 4 kat gecikme cezası olmak üzere toplamda 30.373,25 TL borçtan davalının sorumlu olduğu kabul edildiği, davalının icra takibinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir bilgi ve belgenin bulunmadığı,

bu nedenle işlemiş faiz ve kdv talebinin yerinde olmayacağı gerekçesiyle "Davacının davasının kısmen kabulü ile, davalı borçlunun Ankara 14. İcra Müdürlüğü'nün 2017/22647 Esas sayılı dosyasında 30.277,45 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, bu miktar yönünden takibine devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmolunan meblağın %20'si olan 6.055,49 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kötü niyet tazminatı isteminin reddine" karar verilmiş; karara karşı, davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı, davacının takibe konu ettiği alacak iddiasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden davacı yanın talep ettiği alacağını ispat etmesi gerektiğini, her ne kadar davacının işletmesi kendilerine ait sözkonusu araçların Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve çevre otoyolundan ücret ödemeden geçiş yaptığını iddia etmiş ise de bu hususun gerçek olmadığını, davacı tarafça sunulan kayıtların yeterli tetkik edilmediği gibi bilirkişi raporlarının rapora yönelik itirazları giderir nitelikte ve karar vermeye yeterli mahiyette olmadığını,

HGS ve OGS cihazlarının Karayolları Genel Müdürlüğündeki hesapları ile yine bu hesapların bağlantılı olduğu kendisine ait ... A.Ş.'deki hesapları celp edilmeden, tüm kayıtlarla iddia olunan geçişlerin tarihi net bir şekilde tespit edilmeden rapor hazırlandığını, ... A.Ş. tarafından dosyaya sunulan yazıda HGS - OGS hesaplarında yeterli bakiyenin bulunup bulunmadığının net anlaşılmadığı belirtilmiş olup bu hususta ...

A.Ş.'ye yeniden müzekkere yazılmadan ek rapor tanzim edildiğini, yine Emniyet Genel Müdürlüğünden araçların geçiş bilgilerinin celp edilmediği kök raporda belirtilmesine rağmen bu hususta eksiklik giderilmeden rapor tanzim edildiğini, eksik ve hatalı raporla kurulan hükmün hatalı olduğunu, ayrıca davacının alacağı likit olmadığı halde mahkemece asıl alacak üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesinin adaletsiz, haksız ve hatalı olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol ve köprülerden geçiş ücreti ödenmeksizin yapılan ihlalli geçiş nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve cezası ile işlemiş faiz ve KDV'nin tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalının istinaf sebepleri ile HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle re'sen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde;

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, 13.01.2021 havale tarihli bilirkişi raporunda, davacı vekilince dosyaya sunulan CD içindeki 175 satırlık listede dava konusu edilen araçların oto yol geçiş bilgilerinin olduğu ancak otoyol isimleri belirtilmediğinden bu listede belirtilen tüm çıkış istasyonlarının dava konusu Kuzey Marmara otoyoluna ait olup olmadığının anlaşılamadığı, bu listeye göre davacının 6.074,65 TL geçiş ücreti alacağı ile bunun 4 katı tutarında 24.298,60 TL gecikme cezası alacağının olduğu, ancak listede belirtilen geçiş ücretlerinin nasıl hesap edildiğine dair delil olmadığı,

davalı vekilinin delilleri arasında olan Emniyet Genel Müdürülüğüne OGS-HGS celbi için müzekkere yazılmadığı, OGS cihazlarında yeterli bakiye olup olmadığı ve eşleşen geçişlere ait ücretlerin ödenip ödenmediği hususlarının ...

A.Ş.'nin cevabi yazısı ve listelerinden anlaşılamadığı belirtilmiş olmasına rağmen bilirkişi tarafından sunulan 10/02/2023 tarihli ek raporda, kök rapor sonrasında dosyaya giren deliller başlığı altında Karayolları Genel Müdürlüğünce gönderilen 14/12/2022 tarihli yazı cevabının değerlendirildiği, asıl raporda eksik olduğu belirtilen delillerin tamamı toplanmadan ek rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece asıl raporda belirtilen toplanması gereken delillerden hangilerinin tamamlandığı tespit edilerek eksik olan deliller toplandıktan sonra dosyanın aynı bilirkişiye tevdi ile taraf ve yargı denetimine elverişli ek rapor alınması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1/a-6. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dava dosyasının mahalline gönderilmesine, kararın niteliğine göre davalının diğer istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip