Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1058 K.2023/2422

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda mahkemece verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, taraflar arasındaki 18/01/2011 tarihli Stabilizer ve Dizi Dengeleyici Yardımcı Aparat Alım Sözleşmesi gereğince davalı tarafından davacının hakedişlerinden yapılan kesintinin haksız olduğu iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, "davanın kısmen kabulüne, 35.434,01 TL'nin kesinti tarihi olan 22/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" dair verilen karara karşı davalı; cezai şart kesintisi yönünden;

mahkemece sözleşmenin 34.7.1. maddesinde yer alan “eksik sevk edilen malzemeler” nedeni ile tahakkuk ettirilen ve davacı firmanın hak edişinden kesilen gecikme cezasının hukuka uygun olmadığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasında imzalanan 18.01.2011tarihli sözleşmenin cezalarla ilgili “Yabancı Yükleniciler İçin” başlıklı 34.maddesinin alt bentlerinde; "a) Eksik sevk edilen malzemeler için, 34.7.1 madde b) Geç sevk edilen malzemeler için, 34.7.3 maddeye göre gecikme cezası uygulanacağının" hükme bağlandığını, dolayısıyla;

sözleşmenin 34.7.1. ile 34.7.3. maddelerindeki eksik sevk ve geç sevkten dolayı uygulanması gereken gecikme cezalarının nitelikleri itibarıyla farklı cezalar oldukları için farklı bentlerde düzenlenmiş olduklarını, bu farklılıktaki amacın, yükleniciyi cezalandırma değil alıma konu malzemelerin teslim süresi içerisinde tesliminin sağlanması olduğunu, davacının ise sözleşme konusu malı teslim süresi sonu olan 8.07.2011 tarihine kadar idareye tam olarak teslim edemediğini, eksik sevk edilen malzemeler nedeni ile malın teslim tarihinden 3,5 ay sonra 25.10.2011 tarihinde geç olarak teslim edildiğini, eksik sevk edilen malzemelerin,

işin bitiş tarihi olan 8.07.2011 tarihinden önce teslim edilmiş olsaydı, sözleşmenin 34.7.3 maddesindeki "geç sevk” koşullarının oluşmayacağını, nitekim, dava konusu sözleşmenin 34.7.1 maddesinde. “Eksik sevk edilen malzemeler, tüm masrafları yükleniciye ait olmak üzere CIF esasına göre bedelsiz olarak İdare'ye gönderilecektir.

Bu işlemden doğacak gecikme cezası, ilk sevkiyatın tarihi ile bedelsiz gönderilen malzemenin ambara teslim tarihi esas alınarak eksik sevk edilen mal bedelinin beher gün için 200,1 (Bindebir) olarak hesaplanacaktır.” hükmünün yer aldığını, Bu hüküm uyarınca; ilk sevkiyat tarihi olan 13.04.2011 ile eksik malın ambara teslim tarihi olan 25.10.2011 tarihi arasında kalan 195 gün için; eksik sevk edilen malzeme bedeli (51.33 USD) üzerinden.

51.33 x 195 — 10.009,35 USD (18.030,84 TL) gecikme cezası bedeli de tahakkuk ettirilerek davacı yüklenicinin hak edişinden kesildiğini, davacı firmaya mükerrer gecikme cezası uygulanmadığını, “ekksik sevk” ve “geç sevk” kavramları birbirlerinden cok farklı kavramlar olduğunu, sözleşmenin 37.71 ve 34.7.3 maddelerine göre iki ayrı gecikme cezası uygulanmasının yerinde olduğunu ileri sürerek, istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Gerek istinaf sebebi yapılan ve gerekse HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle resen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde;

Davacı, taraflar arasındaki Stabilizer ve Dizi dengeleyici yardımcı aparatlar ihalesi sonucunda imzalanan 18/01/2011 tarihli sözleşmenin 6.maddesinde belirtilen stabilizer ve dizi dengeleyici yardımcı aparatların sözleşmede belirtilen süre içerisinde ve sözleşme şartlarına uygun olarak sevk edildiğini, ancak davalı idare tarafından alacaklarından, sözleşmenin 34.7.1. ve 34.7.3.maddeleri gereğince 10.009,35 USD, 5.594,97 USD ve daha sonra da 11.736,37 USD haksız olarak kesinti yapıldığını ileri sürerek,

toplam 27.370,69 USD’nin, dava tarihi itibari ile TL karşılığı olan 49.413,80 TL’nin kesinti tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş olup, uyuşmazlık, davalının, davacının hakedişinden yaptığı kesintilerin haklı olup olmadığı, bunun sonucuna göre de davacının, davalıdan talep edebileceği bir alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporlarının yeterli, denetime ve somut olayın özelliklerine uygun olup, birbirini teyit etmesi ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HARÇ

2.420,50-TL · 605,13-TL · 1.815,37-TL