Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1158 K.2026/382

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve Başkanlar Kurulu tarafından istinaf incelemesinin Dairemizce yapılmasına karar verilmiş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı, davalıya Kanun gereğince devredilmiş işyerinde sanatkar işçi olarak görev yapan ...'in 27/06/2011 tarihinde vefat etmesi sebebiyle mirasçıları tarafından davacı kurum aleyhine Eskişehir 1. İş Mahkemesi'nin 2019/1269 E. 2020/502 K. sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ve dava sonucu varislerine 270.887,23 TL tazminat ödendiğini, ödenen tazminatın davalıdan talep edilmiş olmasına rağmen ödenmediğini, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun doğrultusunda davalının sorumlu olduğunu,

alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız şekilde itiraz edildiğini ileri sürerek Ankara 10. İcra Müdürlüğü'nün 2022/242 E. Sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, kazanın meydana geldiği tarihte davalı şirket'in tüzel kişiliğinin bulunmadığını, kaza nedeniyle kusur ve sorumluluğunun bulunduğu iddiasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, sorumluluğun davacıda olduğunu, açılan tazminat davasının da davacının katılımıyla yürütülüp sonuçlandırıldığını, bu süreçte davacının, davalı şirkete adı geçen dava ile ilgili hiçbir bilgi vermediğini, davanın davalı şirketin husumetiyle görülmesi gerektiğine ilişkin bir beyanda bulunulmadığını, Kanun gereğince devre ilişkin süreçten önce ... tarafından yapılmış iş ve işlemler sebebiyle açılacak davaların davalı şirket'e yöneltilmesinin mümkün olmadığını,

taraflar arasında düzenlenen protokolde işyerlerinin devrine ilişkin yahut bu anlama gelebilecek şekilde hiçbir düzenleme yer almadığını savunarak davanın reddini, davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, karar vermeye elverişli ve birbiriyle uyumlu asıl ve ek bilirkişi raporları dikkate alındığında dava dışı işçinin mirasçılarına davacı tarafından yapılan ödemelerin davalıdan talep edilmesinin mümkün olmadığı ve iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı, Anayasanın 141, HMK’nın 27 ve 297. maddelerine aykırı olacak şekilde mahkeme kararının gerekçesi yazıldığını, ayrıca HMK’nın 266. maddesi kapsamında bilirkişinin hukuki değerlendirme yapmasının Kanuna aykırı olduğunu ve 6461 sayılı Kanun’da yer alan düzenlemeler uyarınca dava konusu edilen alacaktan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin Kanun ve protokol hükümleri kapsamında davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Gerek istinaf sebebi yapılan ve gerekse HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle resen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde;

Davacı, dava dışı işçiye 27/06/2011 tarihinde uğradığı iş kazası sebebiyle 12/12/2013 tarihinde açılan davadan dolayı ödenen tazminat tutarından, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan taraflar arasındaki Devir, Tahsis ve İşletme Protokolü hükümleri uyarınca davalının sorumlu olduğunu ileri sürerken, davalı taraf, kazanın meydana geldiği tarih ile Kanun ve protokol hükümlerine göre kendilerinin kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını savunmuştur. Mahkemece, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

01/05/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun'un “Devir hükümleri” başlıklı Geçici Madde 1 hükmünün 1, 2 ve 3. fıkraları "(1) ... Taşımacılık A.Ş. ticaret siciline kayıtla tüzel kişilik kazanır.

(2) ... Taşımacılık A.Ş. tüzel kişilik kazandıktan sonraki bir yıl içinde:

a) ...’nin ilgili hizmet birimlerinden ... Taşımacılık A.Ş.’ye devredilecek personel ile cer, yük ve yolcu taşımalarıyla ilgili hizmetlerinde kullanılan çeken ve çekilen araçlar ve bunlarla ilgili her türlü diğer araç, gereç ve cihazlar ... Yönetim Kurulu tarafından belirlenir. Personel kadro ve pozisyonlarıyla, araç, gereç ve cihazlar ise hak, alacak, borç ve yükümlülükleriyle birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın ... Taşımacılık A.Ş.’ye devredilmiş sayılır.

b) (a) bendi kapsamında devredilen personel ile araç, gereç ve cihazlarla ilgili ...’ce taraf olunan işlem ve sözleşmelerde ... Taşımacılık A.Ş. taraf olur. Bu hususlara ilişkin olarak ... leh ve aleyhine açılmış olan davalar ile başlatılmış olan takiplerde ... Taşımacılık A.Ş. kendiliğinden taraf sıfatını kazanır. Söz konusu hususlarla ilgili olarak bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce ... tarafından yapılmış iş ve işlemler sebebiyle açılacak davalar ... Taşımacılık A.Ş.’ye yöneltilir.

c) Devredilen varlıklar, defter değeri üzerinden ...’nin bilançosunda, ... Taşımacılık A.Ş. bağlı ortaklık ödenmiş sermayesi olarak kaydedilir. ... Taşımacılık A.Ş. bilançosunda ise ...’nin payı ayni ödenmiş sermaye olarak kaydedilmiş sayılır.

ç) ...’nin taşınmazlarından ilgili olanlar ... Yönetim Kurulu tarafından belirlenir ve ... Taşımacılık A.Ş.’ye bedelsiz olarak on yıl süreyle tahsis edilir.

(3) Devir ve tahsis işlemleriyle ilgili olarak ... ile ... Taşımacılık A.Ş. arasında protokoller yapılabilir" şeklindedir.

Taraflar arasında imzalanan 28/12/2016 tarihli “Devir, Tahsis ve İşletme Protokolü” başlıklı belgenin “Protokolün Konusu ve Kapsamı” başlıklı 2. maddesinde “Bu Protokolün amacı, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun gereği,

a) Personelin; cer, yük ve yolcu taşımalarıyla ilgili hizmetlerde kullanılan çeken ve çekilen araçlar ve bunlarla ilgili diğer araç, gereç ve cihazların; demirbaş niteliğindeki diğer araç, gereç ve cihazların; sözleşmelerin; dava dosyalarının ve icra takiplerinin ... Taşımacılık A.Ş.'ye devredilmesi,

b) Devirden sonra işletmeye yönelik usul ve esasların belirlenmesi,

c) Mülkiyeti ...'ye ait olup, ekli liste ve planlarda belirtilen taşınmazların ... Taşımacılık A.Ş.'ye 10 (on) yıl süre ile bedelsiz tahsis edilmesi,

olup, bunlara ilişkin iş ve işlemleri kapsar.” aynı protokolün “Hukuki Dayanak” başlıklı 3. maddesi “Bu Protokol, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun Geçici 1. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.” ve “Devir” başlıklı 4. maddesi “Bu Protokol ile 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun Geçici 1. maddesi gereğince, aşağıda sayılanlar ... Taşımacılık A.Ş.'ye devredilmiştir:

a) ... Taşımacılık A.Ş.'ye Kadro ve Pozisyonlarıyla Devredilen Personel,

b) ... Taşımacılık A.Ş.'ye Devredilen Boş Kadro ve Pozisyonlar,

c)... Taşımacılık A.Ş.'ye Devredilen Çeken ve Çekilen Araçlar ve Bunlarla İlgili Diğer Araç, Gereç ve Cihazlar,

ç)... Taşımacılık A.Ş.'ye Devredilen Demirbaş Niteliğindeki Diğer Araç, Gereç ve Cihazlar,

d) ... Taşımacılık A.Ş.'ye Devredilen Sözleşmeler,” son olarak “Taşınmazların Tahsisi” başlıklı 5. maddesi ise “ ... Yönetim Kurulunun, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkındaki Kanunun amaçları doğrultusunda 14/12/2016 tarih ve 26/338 sayılı Kararı ile belirlenen, ekli liste ve planlarda belirtilen bakım atölyeleri v.b. ile taşınmazlar anılan Kanun'un “Devir Hükümleri” başlıklı Geçici Madde-1'in 2/ç bendi uyarınca, protokolün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 (on) yıl süre ile bedelsiz olarak ... Taşımacılık A.Ş.'ye tahsis edilmiştir. ” hükmü kararlaştırılmıştır.

Bu açıklamalardan sonra dosyanın incelenmesinde. 6461 sayılı Kanun’un “Devir Hükümleri” başlıklı geçici 1. maddesinin (a) bendinde, Şirkete devredilecek personel ile cer, yük ve yolcu taşıma hizmetlerinde kullanılan çeken ve çekilen araçlarla, bunlarla ilgili her türlü diğer araç, gereç ve cihazların belirlenmesi ve personelin kadro ve pozisyonlarıyla, “araç, gereç ve cihazların ise hak, alacak, borç ve yükümlülükleriyle birlikte” ...

Taşımacılık A.Ş.'ye devredilmiş sayılacağının hüküm altına alındığı ve bu konuda 28/12/2016 tarihli “Devir, Tahsis ve İşletme Protokolü” başlıklı anlaşmanın taraflar arasında imzalandığı anlaşılmakla birlikte, bahsi geçen anlaşmanın eki niteliğinde olan belgeler celp edilerek, bunun yanında dava dışı işçinin uğramış olduğu iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepli dava dosyası ile aynı olaya ilişkin SGK tarafından işverenliğe karşı açılan rücu davasına dair dava dosyası istenip incelenerek,

az yukarıda söz edilen Kanun ve protokol hükümleri çerçevesinde rücu talebine konu edilen ödemeden davalının sorumlu olup olmadığının tespiti bakımından gerekirse alanında uzman bilirkişinden taraf, mahkeme ve kanun yolu denetime açık rapor alınması gerekirken, eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayalı ve yetersiz gerekçeyle verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan V. · E-İmzalı · Üye · E-İmzalı · Üye · E-İmzalı · Katip · E-İmzalı