Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/999 K.2025/2594

Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında 23/05/2022 tarihli kararına karşı davacı vekilince 30/10/2023 tarihli, davalı ....A.Ş. vekili 13/11/2023 tarihli istinaf başvuruları üzerine dosya dairemize tevzi edilmekle hazırlanan inceleme raporu ile yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçede özetle: Müvekkiline ait ... Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmazda ... ’a ait elektrik trafosu bulunduğu, trafonun bulunduğu yerin kamulaştırılmadığı belirtilerek bu alanın 2007 yılından itibaren kamu hizmetine tahsis edilerek haksız suretle işgal edilmesinden dolayı müvekkilinin bu taşınmazı edindiği, 11/06/2018 tarihinden dava tarihine kadar işleyecek dönem için yasal faizi ile birlikte ecrimisil bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 24/07/2006 tarihinde Antalya’daki tüm dağıtım tesislerini, bu tesislerin mütemmim cüzlerini dağıtım tesislerini işletebilmesi için varlığı zorululuk teşkil eden, taşınmaz tesis araç ve gereçlerin fiili hakimi- yetini diğer davalı ...A.Ş’ye devrettiğini, bu yüzden talep edilen ecrimisil bedelinden sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın husumet ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konu- su işlemlerin, tesislerin müvekkileri tarafından ....’dan devralınmadığnıdan önce yapıl- dığı anlaşıldığından müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi kararı ile. Bilirkişi heyeti tarafından mahallinde yapılan keşif ve düzenlenen 06/04/2020 tarihli rapora göre davacıya ait taşınmazın 8,16 metrelik kısmının davalı ... Aş tarafından işgal edildiği anlaşılmıştır.

Bu işgalden dava konusu dönemin tesislerin davalı ...Aş ye devredildiği tarihten sonraki davacının mülkiyet edinme tarihi olarak bildirdiği 11/06/2018 ile dava tarihi olan 29/07/2019 tarihleri arasındaki dönem olduğu anlaşıldığından diğer davalı ....yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerektiğini, yine hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait 8,16 m2 lik işgal edilen alanın 2018 yılı itibariyle ecrimisil bedeli emlak değeri üzerinden yapılan hesaplamaya göre 250,84 TL, 2019 yılı ecrimisil bedeli ise 288,85 TL dir.

Bu miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili 30/10/2023 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Dosya kapsamında alınan 29.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda "Davacı Vekilinin 14.10.2020 kayıt tarihli dilekçesi ile, davaya konu taşınmazın değerinin çok yüksek olduğu vb. iddiaların taşınmazın zemin değerine ilişkin olduğu, dava konusu olan Haksız İşgal Tazminatı (Ecrimisil) bedeline ilişkin olmadığı kanaatine de varılarak ve Ecrimisil hesaplanması işlemi ile ilgili somut emsal sunulmamış olması nedeniyle, 06.04.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda değiştirmeyi veya düzeltmeyi gerektirir bir husus bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır." bunun üzerine emsal mahiyetinde dava konusu taşınmaza yakın konumda "...

Mahallesi ... Bulvarı No:... ... /Antalya" adresinde bulunan ....tarafından mahkemenin ...E.

Sayılı dosyasına kira bedeline ilişkin sunmuş olduğu yazı cevabının sunulduğunu, bilirkişi raporunda ecrimisil hesaplaması ile ilgili somut emsal sunulmamış olması nedeniyle 06.04.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda değiştirmeyi veya düzeltmeyi gerektirir bir husus bulunmadığı sonucuna varıldığını, Yerel mahkemece de bu doğrultuda karar verildiğini, emsal kira sözleşmesi bilirkişilerce hesaplamaya kıstas alınmamışsa da önemle belirtmek istenilen hususun söz konusu davaya ilişkin emsal kira sözleşmesi sunulması gerekmediğini, güncel ecrimisil bedelinin gayrimenkul değerleme uzmanları tarafından belirlenebildiğini,

ancak gerek bilirkişilerce gerek yerel mahkemece hukuka aykırı olarak bu hususta bir inceleme yapılmadığını, yargılama esnasında bilirkişilerin davaya konu istemler hakkında belirlemede bulunabilmeleri için, taşınmazın imar durumunu gösterir belgeler ile emlak vergisine esas beyan değerinin davalıdan, taşınmaza komşu durumda bulunan taşınmazların satış değerlerini gösterir emsal nitelikteki tapu kayıtlarının ise, Muratpaşa Tapu Sicil Müdürlüğü’nden istenmesi,

taşınmazın plan örneğinin Kadastro Müdürlüğünden celbinin talep edildiğini, yerel mahkemece bu talebin değerlendirmeye alınmadığını, bedel belirleme konusunun kamu düzeni ile ilgili olduğundan mahkeme tarafında da re’sen emsal taşınmaz araştırmasının gerekli olduğunu, ecrimisil hesabının uzmanlık gerektirmesi nedeniyle bilirkişilerce yapılacak emsal araştırmaları neticesinde hesaplanması gerekirken taraflarınca emsal sunulmaması nedeniyle raporda değişiklik yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkil kendi imkanları ile Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...

D.İş dosyası üzerinden haksız ve hukuksuz fiili el atmanın tespitini yaptırdığını, yapılan bu tespitten de anlaşılacağı üzere, dava konusu taşınmaz konumu ve mevkiisi itibari ile Antalya’nın en gözde yerleri arasında olduğunu ve bölge itibari ile talebin çok yüksek olduğunu, buna karşın elektrik trafosu konulmak suretiyle işgal edildiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 25.12.2002 tarih ve 2002/3-1060 Esas 2002/1111 Karar sayılı içtihadında da kötü niyetli zilyetin ecrimisil ödemek zorunda olduğunu,

bilirkişilerce ayrıntılı emsal araştırması yapılmadan ve dava konusu taşınmaz ve kıyas-ı emsal taşınmazlar üzerinden tablolu olacak şekilde hesaplama yapılmadan eksik inceleme ile alınan raporun hükme esas teşkil etmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kısmen red yönünden kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı .... A.Ş. Vekili 13/11/2023 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özetle; tarafları tacir olan ve tarafların ticari işletmesinden doğan el atmanın önlenmesi veya ecrimisil talepli uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin, asliye ticaret mahkemesi olduğunun sabit olduğunu, huzurdaki davada dava şartı olan zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, dolayısıyla davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini,

davaya konu trafonun tesis tarihi göz önüne alındığında ecrimisil taleplerinin müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmekte iken müvekkil şirket yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, ... A.Ş.

14/04/2006 tarihinde kurulduğunu, .... tarihinde ... ile işletme devir hakkı sözleşmesi imzalandığını, söz konusu trafolardan sorumlu olan tarafın trafonun yapımını ve aynı zamanda işletilmesini sağlayan diğer davalı ... olduğunu, sorumluluğun ... ' a ait olduğunun kanunen hüküm altına alındığını, dolayısıyla mevzuat hükümleri de göz önüne alındığında söz konusu trafoya ilişkin sorumluluğun tamamen ... ta olduğunu, müvekkil şirkete sorumluluk yüklenmesi mümkün değil iken bu durum gözetilmeden ecrimisil yönünden hüküm kurulduğunu, davaya konu edilen taleplerden müvekkil şirkete sorumluluk yüklemenin mümkün olmadığını,

bilirkişi ve bilirkişi ek raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı değerlendirmeleri giderilmeden hükme esas alınmasının da kabul edilebilir olmadığını, Bilirkişi raporundaki açıklamaların ve hesaplamaların dayanaktan yoksun olması sebebiyle hükme esas alınmasının mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş kararı davacı ve davalı ... şirket vekili istinaf etmiştir.

Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan hak sahibinin, hak sahibi olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)

Ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hâkimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Somut olayda, davayı konu trafonun davacıya ait parselin bahçesinde bulunması nedeniyle ecrimisil değerinin arsa vasfıyla belirlenmesinde, taraflarca emsal sunulmaması nedeniyle bilirkişi tarafından re'sen emsal incelemesi yaparak değerin belirlenmesinde, davaya konu ecrimisil dönemi itibariyle Trafonun davalı ... şirketine devredilmiş olmasından mütevellit sadece bu şirket aleyhine hüküm tesis edilmiş olmasında usul ve yasaya bir aykırılık yoktur.

Bu nedenle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun reddine dair HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.