Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2386 K.2024/1797

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı .,..arasında genel kredi sözleşmesi imzalanarak krediler kullandırıldığını, davalının kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, borç tutarının sözleşmeye uygun olarak ödenmemesi üzerine noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğini, davalının borcu ödememesi üzerine borçlu hakkında Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davalının itiraz ettiğini beyan ederek; itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, " Davanın kısmen kabulü ile; davalının, Antalya 8. İcra müdürlüğünün .,..esas sayılı icra takibine yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin; ...numaralı kredi (çek yaprağı tazmininden doğan) bakımından. 2.030,00 TL asıl alacak, 27,07 TL işlemiş faiz, 1,35 TL gider vergisi olmak üzere. 2.058,42 TL; ... numaralı kredi (taksitli kredi) bakımından. 64.119,22 TL asıl alacak, 3.280,71 işlemiş faiz, 70,46 gider vergisi olmak üzere.

67.470,39 TL; .... numaralı kredi (taksitli kredi) bakımından.

46.000,00 TL asıl alacak, 1.067,96 TL işlemiş faiz, 9,35 TL gider vergisi olmak üzere 47.077,31 TL üzerinden aynı şartlarda devamına; sözleşmede açık hüküm bulunmaması ve davacının çek yapraklarının baskı tarihlerinin tevsik edilmemesi nedeniyle davacının çek depo talep yetkisi bulunmadığından fazlaya ilişkin taleplerin reddine, ... kanuni şartların mevcut olduğu ve alacağın likit olduğu anlaşılmakla; davacının inkar tazminatı talebinin kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Takip tarihi itibariyle 26.390,00-TL çekin taahhüt riskinin bulunduğunu, müşterek borçlu müteselsil kefil ...,’nun kendi el yazısı ile belirterek imzalamış olduğu ... tarihli kefalet sözleşmesinde; kefil olunan azami miktar hem rakam hem yazı ile 200.000,00-TL olarak yazıldığını ve gayrinakdi kredilerden ve bankanın depo talebinin yerine getirilmesinden sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu nedenle bilirkişinin eksik inceleme yaptığını, hatalı rapor düzenlediğini, bilirkişi incelemesinin takdiri delillerden olup, mahkeme hakimini bağlamayacağını, bu nedenle kefilin, gayrinakdi çek taahhüt bedellerinden de sorumlu olduğunu,

gayrinakdi riskin %50 marjlı olarak depo edilmesi gerektiğini, müvekkili bankanın, gayrinakdi riskin %50 fazlasıyla depo edilmesini talep etmesinin sözleşmeye uygun olduğunu, müvekkili bankanın.

Temel Bankacılık Hizmet Sözleşmesine göre, çek karnesinin her bir yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktarın iki katının depo edilmesini talep etme hakkı varken, talep edebileceği miktardan daha azını yani %50 fazlasıyla depo edilmesini talep ettiğini, davacı kefilin itirazının külliyen iptalinin gerektiğini beyan ederek istinaf talebinin kabulü ile gayrinakdi çek riskini depo taleplerinin reddine ilişkin yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, İtirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Antalya 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı kefil aleyhine, davacı banka tarafından 117.099,06-TL nakdi alacak ile 26.390,00-TL gayrinakdi alacak yönünden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı yanın süresinde itirazı üzerine takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK.'nın 67. maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davacı bankanın ...şubesi ile dava dışı kredi lehtarı ...arasında; 21/03/2017 tarihli ...numaralı genel kredi sözleşmesi ve sözleşme eki 500.000,00-TL limitli cari hesap kredi sözleşmesi, 10/08/2017 tarihli ...numaralı genel kredi sözleşmesi ve sözleşme eki 500.000,00-TL limitli cari hesap kredi sözleşmesi, 04/05/2012 tarihli ....numaralı ticari kart sözleşmesi bağıtlanarak ticari nitelikte akdi ilişki kurulduğu; davalının 21/03/2017 tarihli 200.000,00-TL kefalet limiti altında düzenlenen "kefalet sözleşmesiyle" banka ve dava dışı ... arasında bağıtlanan 21/03/2017 tarihli ...numaralı genel kredi sözleşmesi kapsamında doğmuş doğacak tüm borçlara müteselsil kefil olduğunun anlaşılmıştır.

Davacı bankanın depo talebiyle ilgili olarak dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere; davacı banka tarafından gönderilen dava dışı kredi lehtarının yedinde bulunan çek yaprağı ve karşılıksız kaydıyla hamillerinin elinde bulunan çek yaprakları listesine göre;

dava dışı müşterinin yedinde bulunan ... numaralı, tazmin edilmeyen ve karşılıksız olmasıyla risk teşkil eden ...ve ...numaralı olmak üzere üç adet çekin 2019 yılı yasal garantisi olan 2.030,00-TL üzerinden toplam 6.090,00-TL tutarda bankanın olası riski bulunduğu ve tedbir mahiyetinde çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıllık süre sonu kaydı ve şartıyla depo talebinde bulunulması mümkün olmakla birlikte, davacı banka tarafından çek yapraklarının baskı tarihlerinin tevsik edilememesi yanı sıra,

kefalet sözleşmesinde olası risk için gayri nakdi çek kredisi yönüyle depo talep edilebileceğine dair açık bir husus bulunmaması nedeniyle davacı bankanın davalı kefilden çek yapraklarına ilişkin depo talep etme yetkisinin bulunmadığının belirlendiği, İlk derece mahkemesince bilirkişi raporu esas alınarak davacı bankanın gayrinakdi depo talebinin reddine karar verildiği; ancak dosya kapsamında bulunan davacı banka ile davalı kefil arasında düzenlenen 21/03/2017 tarihli kefalet sözleşmesinin 3.12 maddesinde açıkça.

"Aşağıda belirtilen kefalet tutarı ile sınırlı olmak üzere. Banka, Kefil’den gayrinakdi kredilerin faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmek üzere 3 (üç) gün içinde Bankaya depo edilmesini talep edebilir. Kefil, gayrinakdi kredilerde. Banka’nın depo talebinin yerine getirilmesinden de sorumlu olduğunu kabul ve beyan eder" düzenlemesi karşısında davalı kefilin gayrinakdi çek depo bedelinden sorumlu olduğu açıktır.

5941 Sayılı Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 6273 Sayılı Kanunun 2.maddesi ile 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesine eklenen son fıkrasında; “Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer” hükmü düzenlenmiştir. Yine aynı Yasanın Geçici 3. maddesinin 4. fıkrasında “Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/06/2018 tarihinde sona erer.” düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda; dosya kapsamında deposu talep edilen çek yapraklarının basım tarihlerine ilişkin herhangi bir bilgi/belge bulunmadığı, bilirkişi raporunda da çek yapraklarının baskı tarihlerinin tevsik edilemediğinin belirtilerek üç adet çekin 2019 yılı yasal garantisi olan 2.030,00-TL üzerinden toplam 6.090,00-TL tutarda bankanın olası riski bulunduğu belirlenmişse de; davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde.

10 adet çekin karşılıksız çıktığı ve karşılıksız işlemi gördüğü, ayrıca nakde dönmemiş 1 adet çek yaprağı bulunduğu, yine ...numaralı ve ...numaralı çek yapraklarının şubeye iade edilerek risk düşümü yapıldığının belirtilerek bilirkişi raporuna itiraz edildiği; ancak İlk derece Mahkemesince davacı itirazları incelenmeksizin yahut bu konuda yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın ve asgari sorumluluk bedellerinin depo edilmesi talep edilen çeklerin basım tarihleri araştırılmaksızın eksik inceleme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli değildir.

Ayrıca. Çek Kanunu'nun 3/9. maddesinde öngörülen 5 yıllık sürenin Dairemizce denetlenebilmesi amacıyla da ihtarnameye konu edilen çeklerin basım tarihlerinin tespit edilmemiş olması uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delil niteliğindedir.

Hal böyle olunca, İlk derece mahkemesince bankacı bilirkişiden dava konusu kredilerin kullandırıldığı şubeye ait banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yaptırılmak ve davacının istinaf dilekçesindeki itirazları da değerlendirilmek suretiyle dava konusu işlemler nedeniyle yukarıda belirtilen hususlarda rapor alınıp, çeklerin basım tarihlerinin tespit edilerek basım tarihlerinden itibaren 5 yıl içerisinde çek yapraklarınını ibraz edilmemesi halinde davacı bankanın sorumluluğun sona ereceği ve dolayısı ile gayrinakdi depo bedelinin konusuz kalacağı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli niteliğe sahip deliller toplanmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...