Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2570 K.2024/1579

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı - karşı davalı vekili, müvekkilinin Antalya Serbest Bölgesi içerisinde bulunan ... , ... ,... parsellerde bulunan bina vasıflı gayrimenkulü 17.11.2009 başlangıç tarihli 3 yıl süreli kira mukavelesiyle davalıya kiraya verdiğini, kira mukavelesinde kira tutarının aylık 24.000 USD olarak belirlendiğini, davalının bir kısım kiraları ödemediği için Antalya 13. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, takibin kesinleşmesi üzerine borçlunun haczi kabil malları haczedilerek alacağın tahsili için gerekli işlemlerin yapıldığını ancak tahsilinin mümkün olmadığını,

bunun üzerine 2004 Sayılı İcra İflas Kanunu'nun 43/2. maddesi gereğince takip şeklinin bir defaya mahsus olmak üzere iflas yoluna çevrildiğini ve borçluya iflas yolu ile adi takipte ödeme emri gönderildiğini, iflas ödeme emrinin tebliği ile borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, takibe itirazın iptaline, İİK.nun 159. maddesi uyarınca şirketin mal varlığı hakkında muhafaza tedbirleri alınmasına, bu hususta İcra Müdürlüğü'ne yazı yazılmasına, davalının borcunun varlığının ve miktarının tespiti ile depo emri gönderilmesine, depo emrine uyulmaması halinde davalı borçlunun iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı - karşı davacı vekili, davanın reddini savunmuş, karşı davasında, müvekkili şirketin dört duvar olarak kiraladığı kapalı alanı tersane olarak kullanılmaya elverişli hale getirmek için bina içinde ve dışında zorunlu ve faydalı imalat ve masraflar yaptığını beyan ederek, 120.000 USD'nin davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... borçlunun gerçekten borçlu olduğu, ve takibe yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşıldığından İİK.'nun 166. maddesi uyarınca gerekli ilanın yapıldığı, iflas ilanına herhangi bir itiraz olmaması üzerine İİK.'nun 158/2. maddesi uyarınca hazırlanan depo emrinin tebliğine rağmen 7 günlük yasal süre içerisinde faiz ve icra masrafları ile birlikte borç ifa edilerek veya mahkeme veznesine yatırılarak depo emrine riayet edilmediği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile; davalının takip dosyasına yaptığı itirazın kaldırılmasına, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ...

Sicil nosunda kayıtlı ...A.Ş. nin iflasına, iflasın .... günü saat .... itibarı ile açılmasına, karşı davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğu, asıl davanın ise basit yargılama usulüne tabi olduğu anlaşılmakla, karşı davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına" karar verilmiştir.

Karara karşı davalı - karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizin 09/02/2021 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı kararı ile; "... Davalı karşı davacıya iflas ödeme emrinin 13/05/2014 tarihinde tebliğ edildiği gözetildiğinde davanın yasal süresi içerisinde açıldığı ancak davalı tarafın karşı davasının bu dava ile birleştirilerek, birleştirilen davada ... ....

A.Ş.'nin alacağının olup olmadığı hususunda davanın esası ile ilgili delillerde toplandıktan sonra davacının alacak tutarının tespit edilerek bu tutara göre icra dosyası kapak hesabı yaptırılarak bu hesap üzerinden davalıya usulüne uygun depo emri çıkartılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davalı karşı davacının davasının tefrik edilmesi suretiyle eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olmuş olup davalı karşı davacı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kabulü gerekmiştir.

Sonuç olarak davalı karşı davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, davalı karşı davacının diğer istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiştir.

Dairemizin bozma sonrası yapılan yargılaması sonunda mahkemece "... Mahkememiz önceki kararında karşı dava her ne kadar Yargıtay 23. HD.nin ... E... K sayılı 03.03.2016 tarihli emsal kararına göre tefrik edilmiş ise de, BAM kararı doğrultusunda tefrik edilen dosyada birleştirme kararı verilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Karşı dava (birleşen dava) davacısı karşı dava dilekçesinede; davacı yandan kiralayarak tersane haline getirdiği bina için yapmış olduğu zorunlu ve faydalı imalat ve masraflar için 120.000,00 USD alacak talebinde bulunmuş olup, Mahkemece tefrik kararından önce 11.09.2015 tarihinde yapılan keşif sonrası bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda karşı davacının binada yapmış olduğu imalat ve kazanım bedelinin 48.755,78 TL olduğu, bunların kiraya verene faydalı olmadığı belirlenmiştir.

Yine taraflar arasında akdedilen kira sözleşmesinin 15.maddesine göre; iş yerinde yapılan mütemmim cüz mahiyetindeki ilaveler iş yerinde kalacak, menkul mallar kiracı tarafından götürülecek, 6 ve 7.maddelere göre de yapılacak ek alanlar ve bölümler yönünden bunların kiralayana bırakılmaması koşullarının bulunduğu, yine rapora göre karşı davacının kiralanana yaptığı kiraya verenin (karşı davalının) tasarruf ve yararlanmasına bırakılan bir yapım ve değer bulunmadığı belirlenmekle, mevcut delil durumuna göre ispatlanamayan karşı davanın (birleşen davanın) reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu durumda Mahkememizin ..E... K sayılı dosyasında verilen depo emri kararında bir değişiklik olmayacağı, depo emrinde belirtilen borç hesabında bir eksiklik veya fazlalık bulunmadığı, yeniden depo emri verilmesine gerek olmadığı anlaşıldığından önceki gerekçeli kararımız doğrultusunda asıl davanın kabulü ile davalının iflasına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davalı - karşı davacı ... A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı - karşı davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu takibe ilişkin ödeme emrinin müvekkili şirkete 21 Mayıs 2012 tarihinde tebliğ olduğunu, huzurdaki davanın ise ödeme emrinin tebliğinden itibaren 2 seneden daha fazla bir süre geçtikten sonra açıldığını, davacının iflas isteme hakkının düştüğünü, davacının ... Ltd.

Şirketinin alacak iddiasının kira sözleşmesinden kaynaklandığını, dosyanın görevli sulh hukuk mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, davacı şirketin Antalya Serbest Bölgesinde kiralama ruhsatı olan bir şirket olduğunu, davacının Antalya Serbest Bölgesinde üretim yapan bir firma değil kiralama yapan bir firma olduğunu, müvekkili şirketin iflasına karar verilmesinin kabul edilemez olduğunu, karşı davalı kiracı tarafından zorunlu ve faydalı masraflara ilişkin harcamalar ve bu harcamaların binaya katkısının davacının asıl davada talep ettiği alacak tutarının üzerinde olduğunu,

eksik inceleme ile karar verildiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Asıl dava, İİK'nın 154 vd. maddeleri uyarınca başlatılan iflas takibine vaki itirazın kaldırılması ve iflas, birleşen dava, alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkeme ilamından önce oluşacak duruma göre borç miktarı hesaplanıp buna göre yeni bir depo emri çıkartılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözardı edilerek birleşen dava dosyasında davacının zorunlu ve faydalı masraflara ilişkin alacağını ispat edemediği, bu nedenle kaldırma kararından önce ... Esas ve ... karar sayılı dosyasında verilen depo emri kararında bir değişiklik olmayacağı, depo emrinde belirtilen borç hesabında bir eksiklik veya fazlalık bulunmadığı gerekçesiyle yeniden depo emri verilmeyerek dairemizin kaldırma kararından önceki depo kararına göre karar verilmesi doğru olmamıştır (Yargıtay 23 HD'nin ..... tarih, .... Esas ve ....Karar sayılı ilamı).

Bu durumda mahkemece, depo emrinin verildiği güne kadar alacağın esası ve eklentileri hesaplattırılıp, bulunacak miktar üzerinden yeniden depo emri kararı verilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davalı şirketin iflasına karar verilmesi hukuka uygun olmamıştır. Kaldırma nedenine göre, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

Sonuç olarak, davalı - karşı davacı ... A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma nedenine göre, davalı vekilinin diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...