Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2888 K.2025/62

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı kooperatifin davacıya göndermiş olduğu Antalya 5.Noterliği’nin ... yevmiye ve 31/12/2020 tarihli ihtarnamede, 31/12/2020 tarih ve ... sayılı kararı ile Kooperatifler Kanunu uyarınca parasal yükümlülüklerini yerine getirilmediği gerekçesiyle kooperatif ortaklığından çıkarıldığının ihtar edildiğini, ancak kooperatif aidatlarının ödenmesine ilişkin davacıya gönderilmiş birinci ihtarname ya da başkaca bir bildirim bulunmadığını,

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27.maddesi uyarınca kooperatif ortağına (üyesine) önce parasal yükümlülüklerini (aidat ödemesi) yerine getirmesi için birinci bildirimde bulunulmasını ve birinci bildirimde münasip bir sürede parasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinin istenmesi gerektiğini, ancak davalı kooperatifçe davacıya birinci bildirimin yapılmadığını, bu nedenle Kooperatif tarafından düzenlenen 2.ihtarname başlıklı ihtarname ile davacının ihraç edildiğine dair 31/12/2020 tarihli ... sayılı kararın hukuka aykırı olduğundan iptalinin gerektiğini,

ihtarnamede talep edilen para miktarının ve faizlerinin denetlenebilir olmasının şart olduğunu, bu ihtarnamede aidat borcu, gecikme faizi, arsa katılım payı ve gecikme faizi ile ihtarname masrafı adı altında toplam borç olan 55.251,00 TL’nin ödenmesinin istenildiğini, davalının göndermiş olduğu Kooperatif 2.ihtarnamesi başlıklı ihtarnamede talep edilen aidatların hangi aylara ait olduğunun ve talep edilen faizlerin nelerden ibaret olduğunun ayrı ayrı ve açık olarak belirtilmesi gerektiğini, ayrıca 44.325,00 TL olan gecikme faizinin talep edildiğini, ancak hangi aylara ilişkin olduğunu belirtmediğini,

istenilen 44.325,00 TL gecikme faizi ve 1.000,00 TL ihtarname masrafı adı altında istenilen meblağın fahiş olduğunu beyanla 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27.madde uyarınca davalının davacıya birinci bildirimde bulunmadan 2.ihtarnameyi göndermiş olması sebebiyle kanuna ve hukuka aykırı olan 31/12/2020 tarih ve ... sayılı kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptaline, davalı kooperatifçe davacıya gönderilen 2.ihtarnamede talep edilen aidatların hangi aylara ait olduğunun ve talep edilen faizlerin nelerden ibaret olduğunun ayrı ayrı ve açık olarak belirtilmemesi,

denetlenebilir olmaması sebebiyle ve istenilen faiz miktarları ile ihtar masrafı fahiş olduğundan kooperatif 2.ihtarnamesinin hukuka aykırı olduğundan kanuna hukuka aykırı olan 31/12/2020 tarih ve ... sayılı kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı üyesi olduğu davalı kooperatife yıllardır aidat, arsa katılım payı ve benzeri borçlarını ifa etmediğini ve davalı kooperatifin de Antalya 5.noterliği 29 Eylül 2020 Tarihli ... ve daha sonra ... yevmiye no lu ihtarnamesi ile ve nihayetinde Antalya 5. Noterliğinin ... yevmiye nolu ikinci ihtarnamesi ile de yine tebligat yapılarak davacıyı ortaklık ve üyelikten çıkardığını, Kooperatif üyeliğinden çıkarılma kararına ilişkin esasların 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16’ıncı ve 27’inci maddelerinde yer aldığını,

bu kararın kooperatif ana sözleşmesinde yer alan çıkarmayı gerektiren sebepler ve ortağın parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesine dayanılarak yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca verildiğini, ana sözleşme ile çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kuruluna da yetki verilebileceğini, her ikisinin de verdiği kararın çıkarılan üyeye noter aracılığıyla tebliğ edilmesinin şekil şartına tabi olduğunu, davalının tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, 10 günlük ve 1 aylık ödeme sürelerinin ihtarnamelerde belirtildiğini,

davacı tarafın istenen faizin fahiş olduğunu belirttiğini ancak ödemeye ilişkin herhangi bir kanıt sunamadığını, çünkü bugüne kadar hiçbir ödeme yapmadığını ve ödemeye ilişkin ispat yükünün davacıda olduğunu beyanla açılan iş bu haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... İhraç kararına dayanak olan ihtarnamelerde belirtilen borcun dönemlerin gecikme faiz oranı, dayanağı olan genel kurul kararlarının belirtilmediği, bu yönü ile gönderilen ihtarnamelerin usulsüz olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile kooperatiften ihracına ilişkin 31/12/2020 tarih ... sayılı üyelikten ihraç kararının iptaline" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının üyesi olduğu müvekkili kooperatife yıllardır aidat, arsa katılım payı ve benzeri borçlarını ifa etmediğini, müvekkili kooperatifin ihtarnameler sonucu davacıyı ortaklık ve üyelikten çıkardığını, müvekkilinin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı tarafın istenen faizin fahiş olduğunu belirttiğini ancak ödemeye ilişkin herhangi bir kanıt sunmadığını, ödemeye ilişkin ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının davayı açma hakkının bulunmadığını ve davanın reddi gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 27. Maddesi gereği iki haklı ihtar nedeni ile kooperatiften ihracına karar verilen davacı tarafından açılan ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

" ...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27 nci ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının, neye ilişkin olduğunun ödenmesi istenilen aidatın ve faizin hangi aylara ait olduğu ile uygulanan faiz oranının da açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir.

Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir..." ( Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 24/04/2023 tarih 2022/970 Esas 2023/1443 Karar sayılı ilamı )

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerde borcun dönemlerinin, gecikme faiz oranının belirtilmemiş olmasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...