Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/184 K.2025/329

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili banka ile davalı borçlu ...

Organizasyon Şirketi arasında 13.09.2017 tarihli Üye İşyeri Sözleşmesi imzalanarak davalıya 20.09.2017 tarihinde POS cihazı teslim edildiğini, kredi kartı hamillerinin harcama itirazları nedeniyle 06.05.2019 tarihinde 4 adet işlem için toplam 10.318,75-EURO ödeme yapılmak zorunda kalındığını, sözleşmeye istinaden müvekkili bankanın 26.06.2019 tarihinde Antalya 1. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin talep edildiğini, ihtara rağmen ödeme olmayınca 24.12.2019 tarihinde Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının 08.01.2020 tarihli itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyanla sözleşmeye aykırı davranan davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili; davacı banka vekilinin, müvekkili şirkete ihtarname göndererek ihtar ettiğini bildirdiğini ancak müvekkili şirkete ulaşan herhangi bir ihtarname olmadığını, ayrıca ihtarnamenin usulüne uygun tebliğ edilmediğini ve içeriğinin eksik ve hatalı olduğunu, itiraz edilen harcamalara ilişkin evrakların müvekkili şirketten talep edilmediğini, harici olarak ihtarnameden haberi olan müvekkili şirket yetkilisinin davacı bankaya itiraza uğrayan harcamalara ilişkin bilgi verdiğini, itiraza uğrayan işlemlere ilişkin evrakları sunduğunu, müvekkilinin üzerine düşen tüm sorumluluğunu eksiksiz şekilde yerine getirdiğini,

kart hamillerince yapılan itirazların haksız olduğunun gerekli belgelerle davacı bankaya bildirilmesine rağmen açıklama ve evraklar dikkate alınmaksızın işlem yapılmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "davacı banka, taraflar arasında imzalanan 13.09.2017 tarihli Üye İş Yeri Sözleşmesi ile 20.09.2017 tarihinden itibaren ödeme aracı olarak pos/sanal pos sağlandığını ve davalının kullanımına sunulduğunu, kart hamillerinden alınan harcama itirazları nedeniyle 06.05.2019 tarihi itibariyle davacı bankaya gelen 4 adet toplam 10.318,75.-EURO harcama itirazlarının yurt dışı kökenli kartlarla yapıldığının tespit edildiğini,

yapılan harcama itirazına ilişkin olarak işlemlere ait belgeler kart hamili bankası ile paylaşılmasına rağmen işlemlerin kart hamilinin bilgisi ve onayı dışında gerçekleştirildiğinden bahisle kart hamili banka tarafından itiraza devam edilmesi üzerine fiilen davalı firmadan hizmet almadığı anlaşılan kart sahipleri için, müvekkil bankanın post cihazı kullanılmak suretiyle ödeme yapıldığı sonucuna ulaşıldığını, alacağın ilgili sözleşme hükümleri gereğince tamamen ödenerek tasfiye edileceği tarihe kadar işleyecek faiz, BSMV , KKDF,

masraf vs her türlü fer'ileriyle birlikte ödenmesi için Antalya 1. Noterliği'nin 26.06.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borcun ödenmesi ihtar edilmiş ise de borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptali istemiyle iş bu davayı ikame etmiştir.

Davalı vekili ise, Antalya 1. Noterliği'nin 26.06.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine konu işlemlerden davacı bankanın almış olduğu tedbirler sonucunda haberdar olduğunu, davacı bankanın itiraza uğrayan harcamalara ilişkin herhangi bir belge talebinde bulunmadığını, müvekkilinin itiraza uğrayan harcamalara konu hizmeti eksiksiz bir şekilde sunduğuna ilişkin belgeleri 29/07/2019 tarihinde banka görevlisine teslim ettiğini, davacı bankanın işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflarca ibraz edilen bilgi ve belgeler dosyamız arasına konulmuş, bankacı bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle bankacı bilirkişisinden rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.

Bilirkişi ... ... tarihli ek raporunda, davacı bankaca, chargeback işlemlerinin yasal mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak işletildiğine, ters ibraz (chargeback) işleminde iadeye kadar gelindiğine ve bu sebeple kredi kartını çıkaran bankalara yapılan ödemelerin yerinde olduğuna ilişkin dosyada yeterli kanıt bulunmadığı belirtilmiştir.

Davacı banka tarafından davalıya itiraza uğrayan harcamalara ilişkin bilgi verilmediği gibi, buna ilişkin işlem belgelerinin de talep edilmediği, nitekim bu hususta davacı bankanın belirtilen işlemleri yerine getirdiğine dair bir iddiasının da bulunmadığı, Antalya 1. Noterliği'nin 26.06.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin alacağın ödenmesine ilişkin olduğu,

itiraza uğrayan harcamalara ilişkin belgelerin davalıdan istenerek kart sahibi bankaya iletmesi yerine davalının zararına neden olacak şekilde hareket ettiği, dolayısıyla davacı banka tarafından chargeback İşleminin yasal mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak yapılmadığı kanaatine varılarak davanın reddine, davalı vekilinin kötüniyet tazminatı talebi bulunmadığı gibi davacının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden davalı lehine icra inkar tazminatı taktir edilmeyerek davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının müvekkili bankaya olan borcundan ötürü davalı aleyhine Antalya Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edilmesine müteakip bu davanın açıldığını, Yerel Mahkeme tarafından verilen kararda "ters ibraz işleminin yasal mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak yapılmadığı kanaatine varılarak" karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dosyada alınan ... tarihli bilirkişi raporunda ...

Organizasyon Şirketince düzenlenen faturalar ve bu faturalara karşılık müşteri slipleri ve müvekkili bankanın davalı şirkete yapılan harcama itirazlarına ilişkin görüntü incelenerek müvekkili bankanın davalı şirketten alacaklı olduğu değerlendirmesinde bulunulmuş olmasına rağmen ... tarihli bilrikişi ek raporunda ''davacı bankaca, chargeback işlemlerinin yasal mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak işetildiğine, ters ibraz (chargeback) işleminde iadeye kadar gelindiğine ve bu sebeple kredi kartını çıkaran bankalara yapılan ödemelerin yerinde olduğuna ilişkin dosyada yeterli kanıt bulunmadığı'' değerlendirmesinde bulunulduğunu,

Yerel Mahkeme tarafından verilen kararın dayanağının dosyada alınan son bilirkişi raporu olduğunu, ancak söz konusu raporun hatalı ve hükme esas teşkil etmeyecek nitelikte olduğunu, davaya esas teşkil etmeyecek kesinleşmemiş bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar üzerinden karar verilmemesi gerektiğini, dosyaya sunmuş oldukları ... tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde de beyan ettikleri uluslararası geçerliliği olan bu sistemde müvekkili bankaya takas sistemi ile gelen ters ibraz finansal kayıtlarının müvekkili banka hesaplarında borç kaydı niteliğinde olduğunu ve karşı bankalara,

ödeme kuruluşlarının takas sistemleri üzerinden itiraz tarihlerinde ödendiğini, üye işyerinden temin edilen bilgi ve belgelerle bu borç kayıtlarını gönderen karşı bankalarca reddedildikten sonra Uluslararası Visa ve Mastercard kuralları kapsamında sürecin kart hamili bankası tarafından devam ettirilmesi ve yine aynı kurallar kapsamında üye işyeri aleyhine sonuçlanması nedeniyle ilgili tutarların müvekkili banka hesaplarında itiraz tarihleri itibariyle borç olarak beklediğinden üye işyerinden tahsil edilerek kapatılması gerektiğini,

söz konusu itiraz tutarları üye işyeri hesabında yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle tahsil edilemediğinden ve takas sistemleri üzerinden hesaplaşmalarda işlem bazlı dekont üretilemediğinden dekont temin edilemediğini, takas kayıtlarının dosyaya sunulduğunu, takas kayıtlarının itiraz kayıtları olup borç kaydı niteliği taşıdığını, dolayısıyla söz konusu sunulan kayıtlar göz önünde bulundurulmadan bilirkişi tarafından kendilerince yeterli kanıt sunulmadığı değerlendirmesi yapılarak söz konusu raporun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, chargeback işleminin müvekkili banka tarafından kurallara uygun ve süresi içerisinde yapıldığını,

ters ibraz işleminin ne sebeple usulüne uygun olmadığına ilişkin bilirkişi raporunda bir açıklık mevcut olmadığını, bilirkişi raporunda davalı yanın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğine dair hükme esas teşkil edecek kapsamlı bir değerlendirme bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte banka tarafından gerçekleştirilen ters ibraz işleminin usule uygun olmadığı değerlendirmesinin de yerinde olmadığını, müvekkili bankaya takas sistemi ile gelen ters ibraz finansal kayıtlarının müvekkili banka hesaplarında borç kaydı niteliğinde olduğunu, dekont oluşturulamadığını,

bilirkişinin ek raporda müvekkil banka alacağını tam olarak hesaplamasına rağmen daha sonra alınan ek raporla dekont olmadığı gerekçesi ile chargeback işleminin usulüne uygun yapılmadığı değerlendirmesinin hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, yapılan bilirkişi incelemesinde davalının “Üye işyerine bankasınca tanınan süre dahilinde, geçerli bilgi ve belgeler iletilmediyse veya gönderilen belgeler yeterli değilse,

itiraz edilen tutarın sorumluluğu işyerine aittir.” maddesi gereği zamanında ve eksiksiz olarak hizmet belgelerini davacı bankaya sunamamış olması sebebiyle yasal mevzuata ve sözleşmeye uygun olarak davacı bankanın kart hamillerine banka kaynağından ödeme yapmak zorunda kaldığı" hususundaki raporuna rağmen Yerel Mahkemenin aksi yönde karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı işyerinin kendisinden istenenen bilgi ve belgeleri müvekkili bankaya sunmadığını ve kusurlu hareketi ile bankanın kart hamiline ödeme yapmasına sebep olduğunu, tüm bu sebeplerden ötürü Yerel Mahkemenin ...

E. ve ... K. sayılı kararının yeniden incelenmesini, davanın kabulüne karar verilmesini ve karar icra takibine konu edilebileceğinden istinaf incelemesi sonuçlana kadar icranın tehirine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, chargeback (ters ibraz) işlemi nedeniyle davacı banka tarafından uğranılan zararın üye işyeri sözleşmesi kapsamında davalı şirkete verilen pos cihazı ile yapılan işlemlerden kaynaklandığı iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı banka ile davalı şirket arasında üye işyeri sözleşmesi imzalanıp davalı şirkete pos cihazı verildiği, bu pos cihazından işlem yapan bir kısım kredi kartı sahiplerinin işlemlere itiraz ettiği ve davacı bankanın karşı yan bankasına takas işlemi ile ödeme yaptığından bahisle davacı banka tarafından yapılan ödemelerin davalı şirketten tahsili talebi ile davalı şirket aleyhine icra takibi yapıldığı, akabinde davalı yanın takibe vaki itirazının iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bankalararası Kart Merkezi’nin Kartlı Ödeme Sistemleri Kuralları, Üye İşyeri Kılavuzunda belirtildiği üzere uluslararası charge back kurallarına göre kart hamilinin işleme itirazı halinde itirazını kart hamili bankasına iletmesi gerektiği, bankanın bu itirazı işyeri bankasına yönlendireceği, üye işyeri bankasının ilgili itirazı üye işyerine sunarak işlem belgelerini talep edeceği, üye işyerinin ilgili bilgi ve belgeleri bankasına ileteceği, üye işyeri bankası tarafından tanınan süre içerisinde geçerli bilgi ve belgelerin iletilmemesi veya gönderilen belgelerin yeterli olmaması halinde itiraz edilen tutarın sorumluluğunun işyerine ait olacağı, gelen belgelerin yeterli olması halinde kart sahibi bankaya iletileceği belirlenmiştir.

Somut olayda davacı banka tarafından dosya kapsamına charge-back sürecinin işletildiğine ve charge-back işleminde iadeye kadar gelindiğine ilişkin bir kayıt sunulmadığı, bu sebeple davacı bankanın itirazları davalı şirkete iletip iletmediği, iletilmişse aşamaları ve sonucu ile ilgili dosyaya belge ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince davalı şirketten ara karar ile itirazlara ilişkin bilgi ve belge istendiği, davalı şirketin de faturaları dosya kapsamına sunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının ödeme yapmasında davalıya yöneltilebilecek kusur bulunmadığı, takas sureti ile yaptığı iddia edilen ödemeden davalı üye işyeri sahibinin sorumlu tutulamayacağı, İlk Derece Mahkemesi tarafından aynı gerekçe ile davanın reddine karar verildiğinden kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...