Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1920 K.2022/1373

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkil banka ile dava dışı ... Ltd. Şti arasında imzalanan Kredi Genel Sözleşmesi'ni borçlu şirket yetkilisi olan davalının da müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, asıl borçlu şirkete kullan- dırılan kredilerden doğan borçların ödenmemesi üzerine hesabın kat edilerek dava dışı asıl borçlu firma ile davalı kefile ihtarname gönderildiğini, banka alacağının ödenmemesi üzerine davalı hakkında Alanya İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasından tahsilde teker- rür olmamak kaydıyla ilamsız İcra yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe, tüm borca, işlemiş ve işleyecek faiz oran ve miktarına itiraz ettiğini belirterek; itirazlarının iptalini ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın tümden olmaz ise kısmen reddine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın, 06/12/2019 tarihinde Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, anılan mahkemenin dosyayı Alanya ilçesinde Asliye Ticaret Mahkemesi açıldığın- dan bahisle 03/09/2021 tarih ... E. ... K. sayılı gönderme kararı ile mahkeme- lerine gönderdiğini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile de Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2021 tarihi itibari ile faaliyete geçirilmesine karar verildiği,

yetkili ve görevli mahkemenin davanın açıldığı zaman itibarıyla belirleneceği, sonradan yetki ve göreve ilişkin değişikliklerin mahkemenin yetkisini etkile- meyeceği, yasa değişikliklerinde dahi ayrıca ve açıkça bir geçiş hükmü yoksa mahkemelerin görevsizlik kararı vererek ellerindeki derdest dosyaları yeni kurulan mahkemeye göndereme- yecekleri, Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyayı görevsizlik kararı ile değil de gönderme kararı ile mahkemelerine göndermiş olması karşısında ortada bir görev uyuşmaz- lığından söz edilemeyeceği,

bu yüzden de görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın görev yönünden reddine karar vermiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, uygulamada aksi yönde de kararlar bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, görevli mahkemenin Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1'inci maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak yasa ile belirlenebilir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.

Anayasa'nın 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Tabii hakim ilkesi gereği yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşme- sinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi belirlenmiş olan mahkemede görülmesi gereklidir.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin önemli sonuçlarından biri, davanın açılma- sı anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler mahkemelerin görev ve yetkisini etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunlu- luğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4/1-a ve 7/2-f düzenlemelerine göre Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak, Kurul Genel Kurulunun görevleri arasındadır.

Ancak yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup, bir görev kuralı niteliğinde değildir. Bu karar ancak bundan sonra o yerde görülecek davaların yargılamasını yapacak mahkemeyi belirlemek maksatlıdır.

Nitekim karar 07/07/2021 günü alınmış, ancak yürürlük tarihi 01/09/2021 olarak belirlenmiştir. Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı, sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikrin kabulü halinde Kurul'un tabii hakim ilkesini çiğneyerek derdest davaları dilediği mahkemede inceletme yetkisinin bulunduğu yolunda, Anayasa'ya aykırı bir sonuca varılacaktır.

Yukarıdan beri gösterilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde davaya bakmakla görevli mahkemenin Alanya 4. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıy- la) Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurul- muştur.

...