Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/848 K.2024/1518

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı asil, 2017 yılından beri ... Mahallesinde .y.. Sokak No:.,.. Alanya adresinde vergi mükellefi olarak toptan tekstil işi yapmakta olduğunu, Covid 19 pandemi nedeniyle işine 1 yıldır ara vermek zorunda kaldığını, vergi dairesine ilişkin evraklarını ... Mah. ... Sok. No:.. /...

Alanya adresinde saklamakta olduğunu, sonrasında kentsel dönüşüm nedeniyle taşınmakta olduğunu ve bu sırada iş yerine ait vergi dairesi kayıtlarını, muhasebe evraklarını, defterlerini bulamadığını, evraklarını kaybettiğinin farkına vardığını, Alanya Cumhuriyet Polis Merkezine belgelerinin kaybolduğuna dair ifade verdiğini belirterek işletmesiyle alakalı vergi dairesini ilgilendiren tüm muhasebe evraklarının, defterlerinin, gelir gider belgelerinin, faturalarının zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... Davacı tarafça iş yerine ait vergi dairesi kayıtlarının, muhasebe evraklarının, defterlerinin taşınma sırasında kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edildiği, kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerinin muhafaza ve korunması için gereken önlemleri alması gerektiği, davacı tarafın iş yerine ait vergi dairesi kayıtlarının, muhasebe evraklarının, defterlerinin taşınma sırasında özenle koruması gerektiği, davacının ileri sürdüğü bu hususun TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan sebeplerden de olmadığı anlaşıldığından davanın reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı asil istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı asil istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesinde de belirttiği üzere söz konusu taşınmazın kentsel dönüşüme girmesi sebebiyle taşınırken belgelerini bulamadığını, bunun için emniyete bilgi verdiğini, tutanak tutulduğunu, söz konusu tutanağa çalındığı yazılmadığı için mahkemenin kaybettiği hususunun değerlendirildiğini, bu konuda hak kaybına uğradığını, polis memurunun beyanlarını eksik yazdığından mağduriyet yaşadığını, bu durumun zayi belgesi alabilmesi için TTK'nın 82/1 maddesi 7. fıkrasına uyduğunu, sonrasında taşınma işlemi bittiğinde başka eşyalarının da kaybolduğunu fark ettiğini,

yerel mahkemenin beyanını almadan davanın reddine karar verdiğini, mağdur olduğunu, ileride telafisi imkansız mağduriyetleri yaşamaya devam edeceğini, uzun yıllardır esnaflık yaptığını, 2002 yılında işlettiği ....

Şirketinin il bazında vergi rekortmeni olduğunu, ilk defa belgelerinin kaybolması ile ilgili olay yaşadığını, yeterli hukuki bilgisi olmadığından dolayı polis memurunun beyanını bu şekilde yazmasının kendisini hak kaybına uğratacağını bilemediği için tutanağı olduğu şekliyle kabul ettiğini, tüm bu sebeplerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. maddesine göre "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı 25/05/2016 tarihli ilamında da açıklandığı üzere zayi belgesi istenebilmesi için defterlerin muhafazasında tacirin gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması gereklidir.

Davacı tarafça, TTK 82. maddede sayılı sebeplere dayanılmadığı gibi davacı tarafça yasal defterlerin saklanması için gereken dikkat ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararı doğru olup, davacı asilin istinaf başvurusu yerinde değildir.

Sonuç olarak, davacı asilin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...