Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1730 K.2024/1778

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ...'nın 14/02/2020 tarihinde ...'ne ait ... marka ... model... şasi ...motor numaralı ... plakalı kırmızı renk çekici aracı şirket yetkilisi ... isimli davalıdan satın aldığını, müvekkilinin dava konusu aracı satın almadan önce... isimli davalı ile pazarlık yaptığını, müvekkiline araç devredilmeden önce ...isimli davalının bu aracı, davalı... kardeşi ...isimli davalıdan devraldığını, bu iki devir işleminin aynı saat içerisinde gerçekleştiğini, müvekkilinin ilk devir işlemine de tanık olduğunu,

bu işlemler tarafların kötü niyetli biçimde bilerek ve isteyerek müvekkilinin zararına dolandırıcılık ve aldatma kastıyla hareket edildiğini gösterdiğini, satın alınan tarihte aracın değerinin bir kısmı olan 160.000,00-TL'nin müvekkili tarafından banka aracılığıyla ...'nin hesabına, 89.560,0-TL ise;

...n banka hesabına gönderildiğini, söz konusu aracın ... tarihinde şase numarasının değişik olması nedeniyle bağlandığını, araç alınırken davalı tarafından araç muayene raporu sunulduğundan ve ruhsattaki bilgiler ile araçtaki bilgiler uyuştuğundan müvekkilinin aracı ekspertize götürmediğini,

müvekkili tarafından aracın rayiç bedeli ve aracın kullanılamadığı süreçte meydana gelen kazanç kaybını tazmin için başvurulan Fethiye Arabuluculuk Bürosu'nun 24/02/2022 tarihinde ...başvuru numaralı,...Arabuluculuk no'lu ticari dava şartı arabuluculuk dosyası'nın ... tarihli ilk toplantısının müvekkilinin ve davalı şirketin avukatının katılımıyla gerçekleştiğini ve tarafların anlaşmaya varamadıklarını beyanla müvekkilinin bu alım satım nedeniyle uğramış olduğu şimdilik 10.000,00-TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi ile tespit edilerek davalıdan alınarak taraflarına yasal faiziyle ödetilmesine,

aracın güncel değeri kadar oluşan zararın ve aracın kullanılamadığı süreçte meydana gelen kazanç kaybının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı tarafından iş bu davada ...un davalı olarak gösterildiğini, davalı ....nin yetkilisi olduğunu, TTK hükümleri uyarınca şirketlerin ayrı bir tüzel kişilikleri olması nedeniyle iş bu davanın davalı müvekkili ... yöneltilmeyeceğinden davalı...yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi talep ettiğini, bir diğer hususun ise;

davacının iş bu davada aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davaya konu aracın halen dava dışı... isimli kişi adına kayıtlı olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, yine davacı tarafından ...i.ile yapılan arabuluculuk tutanağında davacının taraf bulunmadığını, temlik sözleşmesinin tarihinin 28.04.2022 olmasına rağmen davacının Fethiye Arabulucuk Bürosuna ... tarihinde başvurduğunu, bu nedenle davacının bu dönem içerisinde hukuki yararı bulunmadığından ve taraf ehliyeti bulunmadığından iş bu davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiğini,

iş bu davada davalının .... tüzel kişi tacir olup davacının da gerçek kişi tacir olduğunu, satışa konu aracın ticari olup aracın ticari işletmelerinde kullanıldığını, bu nedenle iş bu davada görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri olup görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini beyanla; öncelikle davanın usulden reddine, davacı tarafın haksız, hukuka, hakkaniyete aykırı mesnetsiz davasının itirazları ve delilleri üzerine esastan reddine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Tüketici Mahkemesinden görevsizlikle gelen iş bu davada; Mahkememizce tensip tutanağının düzenlendiği güne kadar davacı tarafından arabulucuya başvurulmadığı anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... yönünden arabuluculuk son tutanağının verilen kesin süre içerisinde dosyaya ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmişse de; müvekkili tarafından Fethiye Arabuluculuk Bürosu'nun ...tarihinde...başvuru numaralı, ... Arabuluculuk no'lu ticari dava şartı arabuluculuk dosyasının son tutanağının kendilerine iletilmediği için kendi imkanları ile arabulucuya ulaştıklarını, ulaştıkları gün de dosyaya sunduklarını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, Alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinden sonra gelmek üzere "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinde; "Bu Kanununun 4. üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. " hükmü mevcuttur.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun "dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesi arabuluculuğa başvurmanın dava şartı olarak kabul edilmesi halinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin zorunlu olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya bir haftalık kesin süre içinde eksikliğin tamamlattırılması için süre verileceği, verilen sürede eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın usulden reddedileceği, arabuluculuğa başvurulmadan davanın açıldığının anlaşılmasının halinde ise herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verileceği, düzenlenmesini içermektedir.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde tarafların arabuluculuğa başvurduğu, ancak anlaşamadıkları belirtilmiş fakat buna ilişkin tutanak dosyaya sunulmamıştır. Önemle belirtmek gerekir ki; arabuluculuğun zorunlu olması davanın niteliği ile ilgili bir husustur. Kanunun saydığı nitelikteki davalar bakımından arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması mümkün değildir. Bir şekilde arabuluculuk tutanağı düzenlenmiş ise; artık dava şartının gerçekleştiğinin kabul edilmesi zorunludur. Bu itibarla zorunlu olarak arabuluculuğa başvurulması sonucunda tutulan tutanaklar dava şartının yerine getirildiği anlamını taşır. Nitekim 6325 Sayılı Yasanın 18. maddesinin yorumu da bu sonucu zorunlu kılmaktadır.

İlk derece mahkemesince dava dilekçesinde belirtilmesi sebebiyle davacı vekiline davadan önce oluşturulan arabuluculuk tutanağının sunulması için 1 haftalık kesin süre verildiği; ancak verilen süre içerisinde arabuluculuk son tutanağının sunulmaması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmişse de; dava dilekçesinde arabuluculuk dosya numarası bildirilerek anlaşmaya varılamadığının beyan edildiği, Uyap sistemi üzerinden arabuluculuk dosyasının dosya kapsamına eklenebildiği, kaldı ki istinaf dilekçesi ekinde sunulan arabuluculuk tutanağında;

taraflarca dava tarihinden önce 09/03/2022 tarihinde "Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı"nın düzenlendiği tespit edilmiştir.

Şu halde davanın zorunlu arabuluculuğu gerektiren davalardan olduğu, tarafların dava tarihinden önce arabuluculuk işlemleri için başvurup anlaşamama tutanağını düzenlettirdikleri, dolayısıyla dava şartının yerine geldiği göz önüne alınıp yargılamaya devamla deliller toplanıp karar verilmesi gerekirken dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi yerinde olmamış, bu itibarla davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü gerekmiş ve HMK'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince kararın kaldırılarak,

kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...