Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1960 K.2024/1851

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Denizli İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı (Denizli Kapatılan 5.İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı) dosyasında müvekkilleri aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, Denizli 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas .... Karar sayılı dosyası ile İİK 33 maddesi gereği icranın geri bırakılmasına karar verildiğini belirterek 62.200,00 TL nin ödeme tarihi olan 16/09/2022 tarihinden bu tarafa ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacıların icra takibinin borçluları olduğunu ve dosya borcunu 16/09/2022 tarihinde dosya numarası açıklamasıyla alacaklı-davalıya ödediğini, borçlularca işbu dava konusu ödemenin yapıldığı 16/09/2022 tarihinden sonra 16/12/2022 tarihinde zamanaşımı sebebiyle icranın geri bırakılması davası açıldığını ve neticede zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verildiğini ancak zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasının borcu sonlandırmadığını, borca ilişkin yapılan ödemenin geçerli bir ifa olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "....Dava, İİK'nun 33. maddesi gereğince açılan istirdat davasıdır.

Taraflar arasında, Denizli İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı (Denizli Kapatılan 5 icra müdürlüğünün ....esas ) dosyasında davacıya kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı, takip devam ederken .....tarihinde davacıların davalıya 62.200,00 TL takip borcunu ödediği, akabinde Denizli 1. İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davada zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verildiği hususlarında ihtilaf bulunmamakla birlikte uyuşmazlığın davacıların ödedikleri parayı İİK'nun 33. maddesi gereğince istirdatını talep edip edemeyecekleri buna göre davacıların davalılardan alacaklı olup olmadıkları noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

İİK'nun 33/son fıkrasına göre. "Borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun 72 nci madde mucibince istirdat davası açarak paranın geriye verilmesini istemek hakkı saklıdır." Zaman aşımı, borçlunun aslında var olan bir borcunu özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınmasına olanak veren bir haktır. Bu itibarla zaman aşımının sonucu; alacak hakkına son verme değil, onu eksik borç hâline getirme şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Öte yandan, 6098 sayılı TBK'nun 78/2 maddesinde, "Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez." hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda; takibe konu edilen alacağın zamanaşımına uğrayan borcun istirdatına yönelik olduğu sabittir.

Yukarıda da belirlendiği üzere zamanaşımına uğrayan borç eksik borç niteliğinde olup, TBK'nun 78/2 maddesi gereği ifası halinde geri istenmesi de mümkün değildir. ( Emsal nitelikteki Sakarya BAM 7. HD 2021/1442 Esas 2022/1137 Karar, Yargıtay 19. HD 2012/7868 Esas 2012/16716 Karar )Tüm dosya kapsamı ve ilgili yasal hükümler gereğince, davacının davasını ispat edemediği kanaatine varılmış olup davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İİK madde 33 de borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun 72 nci madde mucibince istirdat davası açarak paranın geriye verilmesini istemek hakkının saklı olduğunu, bu özel hüküm gereği huzurdaki davanın ikame edildiğini, müvekkilinin borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalmış olduğunu bu madde gereği istirdatı talep edildiğini, talebin, zamanaşımına uğramış bir borcun istirdatı değil, İİK 33 maddesinde düzenlenen özel hüküm gereği İİK 72 maddesi gereği istirdat talebi olduğunu bu nedenle gerekçenin yerinde olmadığını, anılan nedenlerle,

istinaf taleplerinin esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, haklı davalarının kabulü ile 62.200 TL'nin ödeme tarihi olan 16.09.2022 tarihinden bu tarafa ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, İİK'nun 33. maddesi gereğince açılan istirdat davasıdır. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, zaman aşımına uğrayan borcun eksik borç niteliğinde olup ifası halinde geri istenmesinin mümkün olmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre;

davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.