Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2505 K.2023/2021

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dünyanın ve Türkiye'nin ekonomik koşulları gereğince çok zor günler geçirdiğini, ticari borçları dışında bir borcu bulunmadığını, ancak müvekkilinin ticari emtiasını satış yaptığı firmalardan birkaç tanesinin konkordato başvurusunda bulunduklarını, müvekkilinin alacaklarını alamadığını, dava dilekçesi ekindeki ön proje ve diğer eklerde de konkordato ilan etmiş firmalardan alacaklarını gösterir evrakların mevcut olduğunu, yine müvekkilinin faaliyet gösterdiği Antalya İli ....

İlçesi'nde Aralık ayında yaşanan sel felaketi sebebi ile bir kısım ticari mallarında zarar meydana gelmesi ve bölge insanının bu afetten etkilenmesi sebebi ile satışlarda düşüş ve alacaklarında aksama meydana geldiğini, müvekkilinin borca batık olmadığını, dava dilekçesi ekinde İİK'nın 286. maddesinde ve uygulamada istenilen tüm belgelerin sunulduğunu, müvekkiline ait tarihçe ekonomik veriler mali tablolar ve diğerlerinin proje ile eklerinde karşılaştırılmalı haliyle yasanın ve yönetmeliğin emredici unsurlarını taşıyarak sunulduğunu,

neticeten İİK'nın 286 /son maddesinde de belirtilen belgelerin davacı şirketler yönünden eksiksiz olarak mevcut olduğunun tespitiyle öncelikle 3 aylık geçici mühlet kararı verilmesine, Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak şirketin sicil özetinin gönderilmesinin istenilmesine İİK'nın 287/3 maddesi gereğince konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından izlenmesi ve incelenmesi amacıyla müvekkiline geçici olarak komiser tayinine, İİK'nın 287/1 maddesi gereğince 297. maddesindeki haller dahil malvarlıklarının muhafazası için tüm tedbirlerin alınmasına,

davacının geçici mühlet kararından itibaren rehin tesisinin, kefil olmasının, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatının kısmen dahi devrinin ve takyidinin, ivazsız tasarruflarda bulunmasının tedbiren önlenmesine, davacı taşınmazları, makinaları ve demirbaşlarının ayrıca motorlu kara nakil vasıtalarının dava sonuna kadar devirlerinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, İİK'nın 288/1. maddesi gereğince geçici mühlet, kesin mühlet sonuçlarını doğuracağından İİK'nın 294/1. maddesi uyarınca mühlet içinde davacı aleyhine 6183 sayılı Kanun da dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamamasına ve başlamış tüm takiplerin durmasına,

ihtiyati tedbir ve haciz kararları alınmamasına ve alınmışsa uygulanmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, karardan itibaren başkaca icra takibi açılmamasına, açılmış takiplerin durdurulmasına, İİK'nın 294/2 maddesi gereğince İİK'nın 206/1 maddesindeki alacaklar yönünden takip yasağı bulunmadığına, İİK'nın 295. maddesine göre rehinin paraya çevrilmesi yönünde takip başlatabileceği ancak muhafaza ve satış tedbirleri alınamayacağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacı adına kayıtlı motorlu kara nakil vasıtalarının trafikten men ya da yakalama kararlarının ihtiyati tedbir yoluyla engellenmesine,

konkordato mühletinin verilmesinden önce müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinden sonra doğmuş ise bu devrin hükümsüz sayılmasına, davacı şirketin geçici mühletin ilanından önce haczedilen muhafaza altına alınan menkulleri üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla müvekkile yediemin olarak teslimine, İİK'nın 88. maddesi gereğince İİK'nın 89. maddesinin bir muhafaza eylemi olduğunun tespiti ile İİK'nın 287. maddesi gereğince konkordato süresince borçlunun tüm malvarlığının muhafazasının sağlanması gerektiğinden,

İİK'nın 89/1. maddesi gereğince 3. kişilere haciz ihbarnamesi gönderilmesinin yasaklanmasına, mühlet öncesi - sonrası gönderilmiş olan İİK'nın 89. haciz ihbarnamelerinin iptaline, kaldırılması yönünde tedbir verilmesine, Borçlar Yasası'nın 139/1., İİK'nın 200 ve 201. maddeleri gereğince, geçici mühlet kararının ilanından sonra, bankalarca tahsil edilen alacaklar ve gelecek havale, EFT yönünden bankaların takas mahsup yoluyla bloke işlemi yapmamasına, hapis hakkını kullanmaması, varsa konulan blokelerin kaldırılması,

bankada mevcut talep eden davacılar tarafından verilen, tahsil/teminat yada temlik çeklerinin geçici mühlet kararının ilan tarihinden itibaren tahsil edilen bedellerinin komiser nezdinde konkordato projesinde kullanılmak üzere talep eden davacıya iadesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesine, konkordato geçici mühleti öncesinde bankaların ya da 3. şahısların doğmuş bir alacağı bulunmadığından takas, mahsup, hapis ve bloke işlemlerinin yasaklanmasına,

kullanılan krediler olarak yatırılan nakit bedellerin hali hazırda kat edilmiş bir alacak hakkı bulunmadığından dolayı bu paralara ihtiyati tedbir kararı verilmesi suretiyle davacılara iadesine, yasada belirtilen diğer yönlerdeki ihtiyati tedbir talepleri yönünden haklarının saklı tutulmasına, şirket adına kayıtlı motorlu kara nakil vasıtalarına yakalama ve trafikten men kararlan verilmesinin ve davadan önce verilen kararların ihtiyati tedbir kararıyla engellenmesine,

muhafaza altına alınmışsa araçların yeddiemin olarak teslimine, geçici mühletten sonra kesin mühlet verilmesine ve bu aşamalarda da ihtiyati tedbir kararlarının devamına, İİK'nın 286. maddesine göre konkordatonun tasdikine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin müvekkili uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacı yanın Mahkememizce komiser heyetine verilen görev ve yetkilerin icrası için komiser heyetince kendisine verilen talimatlara uymadığı, heyetçe talep edilen mali verilerin ulaştırılmadığı gibi heyetin telefon ve mesajlarına cevap verilmediği, işletmenin mali müşavirine de uluşılamadığı, bu nedenle geçici mühlet kararından sonra komiser heyetince sunulan raporun dava dilekçesi ekindeki ön projede belirtilen kaydı değer bilançosuna göre hazırlandığı ve bu bilançoya göre borca batık olmadığı, rayiç değer bilançolarına göre borca batık olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Bu durumda Mahkememizce davacının ticari defter ve belgelerinin borca batıklık yönünden yeniden incelenmesine gerek görülmemiş, Mahkememizce 04.08.2023 tarihli duruşma ara kararı ile.

Mahkememizin tensip ara kararı ile verilen tedbirlerin kaldırılmasına, komiser heyetinin görevine son verilmesine, İcra İflas Kanunu 288 maddesi uyarınca tedbirlerin kaldırıldığına ilişkin ilanın yapılmasına ve ilgili kurumlara müzekkere yazılamasına, davacı asile İcra İflas Kanunun 292/3 maddesi uyarınca ihtarlı davetiye gönderilmesine, karar verilmiştir. Davacı asil davetiye tebliğine rağmen duruşmaya iştirak etmemiştir.

Sonuç olarak Yargıtay 23.HD nin 2019/223 E-2020/4184 K sayılı emsal kararı da dikkate alınarak geçici mühlet süresinde atanan komiser talimatlarına uymayan davacının kesin mühlet verilmesi talebi ile konkordato talebinin ayrı ayrı reddine ve tacir vasfını taşıması nedeniyle İİK 292.maddesi uyarınca iflasına..." şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının tamamen keyfiyetle hareket eden komiser raporuna göre verildiğini, resen araştırılması gerekli taraflarınca dava dilekçesinde de bilirkişi raporu deliline müracaat edilmesi taleplerine rağmen bilirkişi incelemesi ile defterlerde bir inceleme yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

Dava, tenzilat ve vade konkordatosu istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nın kesin mühlet içinde konkordato talebinin reddi ile iflâsın açılması başlığını taşıyan 292. maddesi; "İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:

a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa.

b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.

c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa..." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, konkordato talep edenin vergi kayıtlarına göre bilanço usulüne tabi olduğu ve böylece tacir sıfatına sahip olduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesinin 04/05/2023 tarihinde verdiği 3 aylık geçici mühlet kararından sonra konkordato talep eden .... in işletme sahibi olarak altında isim ve imzasının bulunduğu 13/06/2023 tarihli geçici komiser heyeti ile birlikte imzaladığı toplantı tutanağında işletmenin envanteri, bilançosu, gelir tablosu, detay mizanı ve nakit tablosu ile tüm sözleşmelerin alacaklı ve borçlarını gösterir şekilde komiserliğe sunulmasının kararlaştırıldığı,

konkordato talep eden vekilinin altında isim ve imzasının da bulunduğu geçici komiser heyeti tarafından tutulan 14/07/2023 tarihli tutanakta geçici mühlet kararından sonra konkordato talep eden .... ve vekili ile gerçekleştirilen 13/06/2023 tarihli toplantıda işletmenin mali tablolarının hazırlanarak süresi içerisinde komiserliğe sunulmasının istenildiğini ancak aradan geçen zaman içerisinde istenilen belgelerin komiserliğe teslim edilmediği,

toplantıda belirtilen konkordato talep edenin telefon numarası arandığında da aranan numaranın kullanılmadığına dair cevap alındığını, atılan SMS'lere cevap verilmediğini, meşgul olduğunda da geri dönüş yapılmadığını, istenilen belgelerle 31/05/2023 ve 30/06/2023 tarihli her ay sonunda verilmesi gereken tabloların 20/07/2023 tarihine kadar verilmesinin sağlanması bu belgelerin sunulmaması halinde mahkemeye bilgi verileceğinin belirtildiği 14/07/2023 tarihli tutanağın tutulduğu, 24/07/2023 tarihinde geçici komiser heyeti tarafından bu tutanak ekli olmak üzere kayda değer bilançosuna göre işletmenin borca batık olmadığı,

rayiç değer bilançolarına göre ise borca batık olduğu, işletmenin geçici mühlet tarihi itibari ve sonraki dönemler mali verilerini komiserliğe sunmadığı gerekli tutanakların tutulduğu hususlarını belirtir raporun sunulduğu görülmüştür.

İlk derece mahkemesince konkordato talep edenin İİK'nın 292. madde ihtarını içerir duruşma gün ve saatini bildirir tebligatın çıkartıldığı, konkordato talep edenin duruşmaya katılmadığı gibi tebligatın geçersizliğine ilişkin konkordato talep eden vekilinin istinaf talebinin de bulunmadığı görülmüştür.

Hal böyle olunca, konkordato talep edenin ve talep eden vekilinin altında isim ve imzalarının bulunduğu, 13/06/2023 tarihli tutanak ve talep eden vekilinin isim ve imzasının bulunduğu 14/07/2023 tarihli tutanaklar birlikte değerlendirildiğinde konkordato talep edenin komiser heyetinin istediği belgeleri sunmadığı ve komiser heyeti talimatlarına uymadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...