Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/985 K.2024/410

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından müflis şirketin konkordato komiserinin onayıyla satılan mal bedelinin tahsili için İstanbul 20. İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasına konu 95.542,73 TL si asıl alacak olmak üzere, kayıt talep tarihi itibarıyla toplam 123.752,35 TL masa alacağı ile bunun dışındaki 31.12.2018 keşide tarihli 70.000,00 TL bedelli çeke dayalı alacaklarının hazırlanacak sıra cetveline kaydı için yaptığı başvurunun iflas idaresi tarafından 70.000,00 TL‘sini 4. sıradan kabul edip 53.752,35 TL‘sinin redddedildiğini, çeke dayalı 70.000 TL lik alacağı için ise bir değerlendirme yapılmadığını, müvekkilinin takibe konu alacağının İİK 308/c-4 maddesi gereğince masa alacağı niteliğinde sayıldığını,

alacağının bu niteliği gereği konkordato şartlarına ve takip yasağına tabi olmadığını, dolayısıyla iflas alacakları için düzenlenmesi gereken sıra cetveline bu alacağının konu olmayacağını, masa borçları için ise ayrı bir pay cetveli düzenlenmesi gerektiğini belirterek, masa alacağının sıra cetvelinde gösterilmesi,

sıra cetvelinin eksik inceleme ile usul ve yasaya aykırı şekilde düzenlenmesi sebebiyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiş, 19/09/2022 tarihli dilekçesi ile de takibe konu toplam 123.752,35 TL’nin masa alacağı olarak kabulüne, 70.000 TL çek bedeli alacağının ise iflas sıra cetveline kaydına cetvelin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı İflas İdare memuru .... özetle, davacının masaya kayıt başvurusuna konu alacağının iflas kararından önce doğmuş bir alacak olması sebebiyle masa alacağı olarak kabul edilemeyeceği; davacının 18.02.2020 tarihli kayıt talebine konu alacağının, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin müflis şirket hakkında verdiği 27/01/2019 takip yapma yasağına ilişkin tedbir kararından sonra giriştiği takibe dayandığını, bu sebeple talep edilen 123.752,35 TL’lik takip alacağının aslı olan 70.000.-TL'nin 23/10/2020 tarihli sıra cetveline kabul edilip kalan 53.752,35 TL'lik kısmının reddedildiğini, iş bu davanın süresinde açılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda, davacının konkordato davasının açılmasından sonra konkordato komiserinin onayı ile yapılan mal satışından kaynaklı 123.752,35 TL alacağın masa alacağı olarak ödenmesini ve ayrıca 70.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıkması nedeniyle sıra cetveline alacak kaydı için iflas masasına başvurduğu halde iflas dairesince talebin sadece sıra cetveline alacak kaydı için yapılmış ve toplam talep miktarı 123.752,35 TL imiş gibi değerlendirilerek 70.000,00 TL lik kısmının kabul bakiye kısmının reddi yönünde karar verildiği;

tarafların incelenen ticari defterlerine göre davacının karşılıksız çıkan çeke bağlı 70.000,00 TL, kendi ticari defterlerine göre 95.542,73 TL, müflis şirketin ticari defterlerine göre 120.542,72 TL cari hesap alacağının olduğu, cari hesaba bağlı alacağının tahsili için giriştiği takibe bağlı alacağının iflas idaresine yapılan başvuru tarihi olan 10/02/2020 tarihi itibarıyla 123.751,30 TL olduğu, konkordato komiseri olarak atanan mali müşavirin vefatı nedeniyle bir kısım onaya ulaşılamamış ise de;

borcun müflis şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olması ve cari hesap alacağına ilişkin olması karşısında bir kısmı için komiser onayına ulaşılamamış ise de cari hesaptan kaynaklanan bu alacağının masa alacağı olarak kabul edilmemesinin MK 2. maddesi kapsamında hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile, 123.751,30 TL'nin masa borcu olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin (1,05 TL'lik kısmının) reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davalı iflas idaresi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı İflas İdaresi vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacı alacaklının takibe konu ettiği alacağının tahsili için mahkemece müflis şirket hakkında konkordato talebine bağlı olarak verilen takip yapma yasağına ilişkin tedbir kararına rağmen takibe geçildiği ortada iken bu alacağın ferileri ile birlikte masa alacağı olarak kabul edilmesinin doğru olmadığı; iflas idaresi olarak 70.000 TL çek bedelinin hazırlanan 23/10/2020 tarihli sıra cetveline kabul edildiği halde bu alacağın masa alacağı olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığı;

davacının ek rapor düzenleyen bilirkişi heyetine sonradan ibraz ettiği belgelerin ibrazına muvafakatlerinin olmadığı için bilirkişi raporunun ve hükme esas alınan mahkeme kararının hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, konkordato mühleti içinde komiser izni ile girişilen ticari ilişkiye bağlı alacağının İİK 308/c maddesi uyarınca masa alacağı olarak kabulü ile davalıdan tahsiline ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Müflis şirket hakkında Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 27.12.2019 tarihinde iflasına karar verildiği, davacının 10/02/2020 tarihli, 123.572,35 TL takibe bağlı alacağının masa alacağı, 70.000 bedelli çeke dayalı alacağının da iflas alacağı olarak kabul edilmesi talebiyle yaptığı müracaat üzerine iflas idaresinin, davacının masa alacağı olarak kabulünü talep ettiği alacağın 70.000 TL'sini 4. sıradan kabul edip kalan 53.752,35 TL sinin red ettiği ve 70.000,00 TL'lik çek alacağı hakkında ise herhangi bir değerlendirmede bulunmadığı,

23/10/2020 tarihli cetvelin davacıya 02/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği dava için 20/11/2020 tarihinde arabuluculuk başvurusunun yapıldığı 15/12/2020 de sürecin anlaşamama ile sonuçlandığı iş bu davanın da 16/12/2020 tarihinde maktu peşin harç yatırılarak açıldığı, davacı tarafından alınan bilirkişi raporuna itiraz edildiği 05/04/2021 tarihli dilekçesinde davayı sıra cetveline itiraz davası olarak nitelendirdiği, 19/09/2022 tarihli talebi ile de, takibe konu toplam 123.752,35 TL’nin masa alacağı olarak kabulüne, 70.000 TL çek bedeli alacağının ise iflas sıra cetveline kaydına, cetvelin iptaline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece davanın, davacının takip konusu ettiği 123.751,30 TL alacağının masa alacağı olduğunun kabulü ile bu miktarın davalıdan tahsiline karar verilmiş, karar davalı iflas idaresi tarafından maktu istinaf harcı yatırılarak istinaf edilmiştir.

Davacının, dairemizin .... esasında görülen şikeyet davasında ise; kendisinin 123.752,35 TL si takibe dayalı masa alacağı olduğundan bahisle öncelikli olarak ödenmesi gereken alacağının ( reddedilen 53.752,35 TL lik kısmı ile birlikte) iflas idaresi tarafından 4. sıraya konulması, kalan 70.000 TL lik alacağının ise inceleme konusu yapılmaması sebebiyle sıra cetvelinin iptalini istediği, icra mahkemesince bu talebin kayıt kabul davası olarak görülmesi gerektiğinden bahisle davanın görev yönünden reddine karar verildiği,

kararın davacı tarafça istinafı üzerine dairemizce, "davacının, 123.752,35 TL lik masa alacağı olarak iddia ettiği alacaktan iflas idaresi tarafından kabul edilen 70.000,00 TL lik kısmının sırasına yaptığı itirazın, bu alacağı masa alacağı olarak kabul eden Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının kesinleşmesi halinde masa alacağının sıra cetvelinde yer almayacağı hususu da gözetilerek,

değerlendirmesini ve iflas idaresince hiç değerlendirilmeyen 70.000,00 TL'lik çeke dayalı alacağın değerlendirilmesi için şikayette bulunmuş olup tüm bu hususları değerlendirecek mahkeme, icra mahkemesi" olduğu gerekçesi ile karar kaldırılarak esas hakkında inceleme yapılmak üzere dosyanın icra hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece kabul edilen kısım itibarıyla davanın niteliğinin doğru belirlendiği açıktır. Dava masa alacağının davalı iflas idaresinden tahsiline ilişkindir. Bu dava İİK'nın 235. maddesi gereğince açılmış bir kayıt kabul davası olmadığından genel mahkemede dava konusu alacak miktarı üzerinden belirlenen nispi peşin harç yatırılarak açılması gereken bir dava olup davacının davayı maktu harç yatırarak açtığı, iflas idaresinin de verilen kararı maktu istinaf harcı yatırarak istinaf ettiği görülmektedir.

Davanın kayıt kabul davası olmadığı ve davacının masa alacağı için açtığı davadan önce giriştiği bir takibin olduğu gözetilerek, İlk Derece Mahkemesince dava konusu alacak miktarı olan 123.752,35 TL üzerinden alınması gereken peşin harç hesaplanıp daha önce alınan peşin harç miktarı mahsup edilerek belirlenecek bakiye harcın yatırılması için davacı tarafa uygun bir süre verilip harcın tamamlanması istenmeli, harç ikmal edilmediği taktirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, harç ikmal edildiği taktirde yargılamaya devam edilerek gereken kararın verillmesi,

verilecek kararın istinafı halinde de istinaf harcının kabul edilen miktar üzerinden belirlenmesi suretiyle dosyanın istinaf incelemesine gönderilmesi gerekir. Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devam edilerek karar verilmesi doğru değildir.

Sonuç olarak, davalı iflas idaresinin istinaf başvurusunun resen nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4 ve 6. maddeleri gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.