Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1386 K.2024/1221

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili, müvekkiline ait olan 30/03/2024 keşide tarihli ... /... Şubesinden düzenlenen ... seri nolu 2,400.000 TL tutarlı çekteki imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, ekte sunulan imza sirküleri ve vekaletnamede imza örnekleri dikkat edildiğinde imzanın müvekkili şirket yetkilisi ... ait olmayacağının çıplak gözle bile görüleceğini, 01/09/2023 tarih itibarıyla arabuluculuk yapılması zorunluluğu getirilmiş olması nedeniyle arabulucuğa başvurulduğunu ancak yapılan başvurunun uzun süreç alması ileride açılacak Menfi Tespit davasını etkilemesi nedeniyle iş bu çekin HMK 209 maddesine göre davalı ya da üçüncü kişilere ciro edilmesi halinde davalı ya da üçüncü kişiler tarafından ibraz edilmesi halinde ödenmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 27/04/2024 tarihli karar ile; İhtiyati tedbir talep eden vekilinin talebinin kısmen kabulü ile; İİK'nın 72/2 maddesi uyarınca dava konusu çek bedeli olan 2.400.000,00.-TL'nin %20'sine isabet eden 480.000,00.-TL nakdi teminatın mahkeme veznesine yatırılması veyahut kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulması halinde davaya konu; ... Şubesine ait 30/03/2024 keşide tarihli ... seri nolu 2,400.000,00.-TL bedelli çekin davalı tarafça ibrazı halinde davalıya ödenmemesi (3. Kişiler hariç) hususunda ihtiyati tedbir konulmasına, İhtiyati tedbir talep eden vekilinin üçüncü kişileri kapsar şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Talep eden vekili, kötüniyetli cirolama sebebiyle mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının akamete uğradığını, bu nedenle söz konusu ihtiyati tedbir kararından vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

Mahkemece 05/04/2024 tarihli ek karar ile; ihtiyati tedbir talep eden vekilinin ihtiyati tedbir kararından vazgeçtiklerini beyan etmesi nedeniyle mahkemece verilen 27/03/2024 tarihli ... D.İş-K sayılı ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talep eden tarafça yatırılan teminatın kendilerine iadesine karar verilmiştir.

Karara karşı, karşı taraf vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle; teminatın iadesine dair verilen kararının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin zararı için alınan teminatın tedbir uygulandıktan sonra kanuna aykırı bir şekilde talep eden tarafa iade edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme dosyasında talep eden tarafın çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, mahkemece bu iddia doğrultusunda tedbir kararı verildiğini, ancak tedbir uygulandıktan sonra talebin geri çekilmesi ile birlikte hiçbir inceleme yapılmaksızın tedbirin kaldırılmasına hükmedildiğini, talep edenin imza incelemesi yapılarak sonuca göre karar verilmesinin gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Talep, teminatın iadesine ilişkin verilen ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, mahkemenin 27/03/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, ihtiyati tedbir talep eden tarafça yatırılan teminatın kendilerine iadesine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 396'ncı maddesi "(1) Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir.

(2) İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır." şeklindedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/1. maddesi hükmüne göre ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Öte yandan, "Durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasına" ilişkin düzenleme yapan 396. maddenin ikinci fıkrasında, kanun yollarını düzenleyen HMK.'nın 391. maddesinin son fıkrasına veya 394. maddesinin beşinci fıkrasına atıf yapılmamış olduğundan, durum ve koşulların değişmesi sebebine dayalı tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması istemi ile ilgili mahkemece verilecek kararın istinafı olanaklı değildir.

Aksi hal, 396. maddenin gerekçesinde de belirtilen "...hal ve şartların değişmesi, hukuki bir değerlendirmeden daha çok, maddi şartlarla yakından ilgili, nispeten sübjektif ve doğrudan mahkemenin takdirine bağlı bir husustur. Ayrıca, aynı yargılama süreci içinde, birçok kez hal ve şartlarda değişiklik olması sebebiyle, tedbirde değişiklik yapılması veya kaldırılması, bu yönde talepte bulunulması ya da talebin reddi söz konusu olabilir.

Her talepten sonra verilecek karar hakkında kanun yoluna başvurulması, ihtiyati tedbirler için kanun yoluna başvurulmasında istenen amacı da sağlamayacaktır. Kanun yolunun açılmış olmasının amacı, ihtiyati tedbirlerle ilgili temel hukuki ve prensip hatalarının önüne geçmektir.

Bu sebeple, ihtiyati tedbirin reddi ve ihtiyati tedbire itiraz üzerine verilen kararlar için kanun yolu imkanı getirilmiştir..." denilmek suretiyle ortaya konulan kanun koyucunun iradesine de aykırı olacaktır.

Kanun koyucunun ihtiyati tedbire dair kanun yollarına ilişkin düzenlemeleri bilinçli, özenli, ayrıntılı ve açık bir şekilde yapması, ihtiyati tedbir talebinin reddi ve ihtiyati tedbire itiraz üzerine verilen kararlar için kanun yolu imkânını getirmesi, HMK'nın 395. ve 396. maddelerinde ise bilinçli şekilde aynı kanunun 394/5. fıkrasına atıf yapmaması karşısında, durum ve koşulların değiştiği iddiası ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi üzerine ilk derece mahkemesince verilen karara karşı kanun yolu, dolayısıyla istinaf yolu kapalıdır.

Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesinin Bölge Adliye Mahkemesinin kararı gereğince davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararı yasada sayılan istinaf edilebilen kararlardan olmadığından karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 352/1-ç. maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...