Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1582 K.2024/1317

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP EDENİN İDDİALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir isteyen vekili; verilecek mal karşılığında müvekkilinin lehdar ... ...

Şubesinin ... seri nolu 650.000 TL bedelli 10.01.2024 keşide tarihli çekini verdiğini, malın verilemediğini ancak karşı tarafın çeki iade etmediğini ve keşide tarihininde 03/05/2024 şeklinde oynama yapıldığını, keşide tarihi altındaki paraf veya imzanın müvekkiline ait olmadığını, çekin bankaya ibrazından önce 03.05.2024 tarihinde ibraz edilmeden önce lehtar ... hakkında Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İŞ sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı alındığını, çekin bankaya ... tarafından "... emrine ödeyiniz, şeklinde ibraz edildiğini, tedbir kararından dolayı çek bedelinin ödenmediğini, karşı tarafların çeki ödeme yaparak icraya koyma hakkına sahip olduğunu, arabuluculuk dava şartı olması nedeniyle arabuluculuk merkezinin ... no'su ile başvuru yapıldığını, açılacak menfi tespit davasına esas olmak üzere ... , ... , ... aleyhlerine açacakları menfi tespit davasına esas olmak üzere ... , ... , ... . yönünden çek bedelinin icra takibine konu yapılmaması,

ihtiyati haciz kararı verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından yatırılan 97.500 TL teminatın iş bu dosya yönünden de teminat kabulüne karar verilmesini, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 13/05/2024 tarih, ... D.İş, ... Karar sayılı D.İş kararı ile "... çekin karşı tarafa avans olarak verildiğini, ancak davalı tarafça herhangi bir iş yapılmadığını belirtilerek ... ait ... Seri no'lu keşidecisi ... olan, 03/05/2024 keşide tarihli, 650.000,00-TL bedelli çekin karşı tarafa avans olarak verildiği, ancak davalı tarafa mal verilmediğini belirtilerek ilgili çekin icra takibine konu edilmesini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemiştir. UYAP'tan yapılan kontrolde talebe konu çekin icra takibine konu edilmediği değerlendirilmiştir. İcra İflas Kanunu md.72/2 göz önünde bulundurulduğunda; sadece taraflar arasında hüküm ifade etmek kaydıyla teminat karşılındığında çekin icra takibine konu edilmemesi hususunda" ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

KARŞI TARAFIN İTİRAZLARININ ÖZETİ

Karşı taraf ... . vekili 27/05/2024 tarihli itiraz dilekçesi ile; ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir talep eden şirketin, keşidecisi olduğu çeki ... isimli lehdara mal karşılığı avans çeki olarak verdiğini ve çekteki keşide tarihinde oynama yapıldığını, keşide tarihi altında bulunan parafın keşideci şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürerek tedbir talebinde bulunduğunu, ihtiyati tedbir talep eden şirketin ileri sürdüğü iddiaların müvekkil banka tarafından kabul edilmemediğini, müvekkil bankanın söz konusu çeki iyi niyetli 3. kişi olarak temlik cirosu yoluyla aldığını,

müvekkil şirket iyi niyetli 3. kişi olup tedbir talep edenin ileri sürdüğü iddiaların müvekkil şirkete karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, söz konusu çek nedeniyle tedbir kararı verilecek ise bu karar sadece keşideci şirket ile lehdar ... kapsar mahiyette olması gerektiğini, çekte iyi niyetli üçüncü kişi konumunda bulunan cirantaları da etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tedbir için belirlenmiş teminatın da çok düşük olduğunu, teminat miktarı belirlenirken alacaklıların da haklarının ve zarara uğramamasının gözetilmesi gerektiğini,

teminat miktarının en az çek bedeli kadar olması gerektiğini belirterek itirazlarının kabulü ile müvekkil banka açısından çekin icra takibine konulmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını; bu taleplerinin kabul görmez ise teminat miktarının çek bedeli olan 650.000TL'ye yükseltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece verilen 04/06/2024 tarihli ara karar ile. "2004 Sayılı İİK'nın 72. maddesinin 1. ve 2. fıkrası ile 3. fıkrasının ilk cümlesi. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 389'da ; "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " denilmiştir. Belirtilen kanun hükümleri ve dosya kapsamı dikkate alınarak ihtiyati tedbir kararına ve alınmasına karar verilen teminat miktarının az olduğuna ilişkin itirazların reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, karşı taraf ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine verilen ihtiyati tedbir kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili bankanın söz konusu çeki temlik cirosu yoluyla aldığını, iyi niyetli 3. kişi olduğunu, söz konusu iddiaların müvekkili şirkete karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, teminat miktarının düşük olduğunu, usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, neticeten ihtiyati tedbire karşı itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde ise teminat miktarının yükseltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Talep, ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati tedbir Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nın 389. maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.'' 390/3. maddesinde ise; ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İİK'nın 72/2. maddesinde; "İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur.

İcra takibinden önce açılacak menfi tespit davasında; talep eden vekilinin talebe konu çekin icra takibine konu edilmemesi isteminin özel kanun niteliğinde olan İİK'nın 72/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Her ne kadar sahtelik iddiasına konu belgelerin aslı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerekliyse de, ihtiyati tedbir konusu çekin kambiyo senedi niteliğinde olması, ticari hayattaki tedavül kabiliyeti ve ticari senetlere güven ilkesi çerçevesinde iyiniyetli 3. kişilerin hak kaybına sebebiyet vermemek amacıyla, talep konusu çekin iyiniyetli 3. kişilere devir ve temliki neticesi bu kişilerin senette mündemiç hak sahipliğine zarar vermemek hususları dikkate alınarak icra takibine konu edilmesinin engellenmesi usul ve yasaya uygundur.

Öte yandan yargılama sırasında imza incelemesi yapıldıktan sonra HMK'nın 396/1 maddesinde yer alan.

"Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir." hükmü gereği yeniden değerlendirme yapılabileceği, ihtiyati tedbir kararının teminat karşılığı verildiği ve alınan teminatın yeterli olduğu, imzada sahteciliğin mutlak defi niteliğinde olup herkese karşı ileri sürülebileceği de dikkate alınarak İİK'nın 72/2 maddesi gereğince ihtiyati tedbir talebinin kabulüne yönelik kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve buna ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...