Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1693 K.2024/1388

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili şirket turizm acenteliği alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili ile davalı arasında davalının işlettiği ... oteline ilişkin olarak 09/11/2023 başlangıç tarihli olarak 2024 yaz sezonuna ilişkin "...

Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkili davalı otele çağrı merkezi hizmeti dahil olmak üzere bir takım hizmetler vermeyi, davalı da müvekkiline belli sayıda otel odasını müvekkili adına ayırmayı taahhüt ettiğini, taraflar sözleşmenin 28. Maddesinde bu sözleşmeden doğacak uyuşmazlıklarda Antalya Mahkemelerini yetkili kılındığını, sözleşmenin bir suretini ekte sunulduğunu, bu sözleşme uyarınca müvekkili şirketçe davalı tarafa çeklerle ön ödeme yapıldığını, bu çeklerin dört tanesi vadesi geçtiğinden dolayı ödendiğini, toplam bedeli 4.000.000,00 TL olan her biri 1.000.000,00 TL'lik 4 tane çekin ise henüz vadesi gelmediğini,

bu çekler de davalıya teslim edilmiş olup davalının uhdesinde olduğunu, çeklerin tamamının nama yazılı olduğunu, davalı firmanın yetkilisi tarafından otelin bu sezon hizmet veremeyeceğine ilişkin müvekkili şirkete bir yazı verildiğini, otelin internet sitesine de otelin bu yaz hizmet veremeyeceğine ilişkin bir duyuru yerleştirildiğini, davalı tarafın taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca oteli kullanıma hazır hâlde bulunduramaması sebebiyle müvekkili şirkete de kontenjan ayırması mümkün olmadığını, bundan ötürü de davalı taraf temerrüde düştüğünü,

davalı tarafın temerrüde düşmesi sebebiyle davalı tarafa Üsküdar 17. Noterliği'nin 05/06/2024 tarih ve .... yevmiye no'lu evrağıyla TBK md. 125/2 uyarınca sözleşmeden dönüldüğüne ilişkin ihtar çekildiğini, vadesi geçmiş çeklerin bedellerinin ve vadesi henüz gelmemiş çeklerin ise mümkünse fiziken iadesi, mümkün değilse bedellerinin ödenmesi hususunda süre verildiğini, bu ihtar 06/06/2024 tarihinde davalı şirkete e-tebliğ ile tebliğ edilmiş olup bugüne kadar müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin davalının temerrüdü üzerine haklı şekilde sözleşmeden döndüğünü,

müvekkilinin sözleşmeden döndüğüne göre müvekkili tarafça davalı şirkete verilen ve aşağıda numaralarıyla birlikte listelediğimiz çekler de bedelsiz kaldığını, ... ... Şubesi ... seri no'lu 1.000.000,00 TL bedelli 30/06/2024 tarihli çek, ... ... Şubesi ,... seri no'lu 1.000.000,00 TL bedelli 31/07/2024 tarihli çek, ... ... Şubesi ,... seri no'lu 1.000.000,00 TL bedelli 31/08/2024 tarihli çek, ,... ...

Caddesi Şubesi ... seri no'lu 1.000.000,00 TL bedelli 30/06/2024 tarihli çek, müvekkili şirket sözleşmeden haklı şekilde döndüğünü sözleşme uyarınca verdiği çekler de bedelsiz kaldığını, menfi tespit daha sonra istirdata dönse dahi otel işletmesi için kurulan ve oteli hâlihazırda işletemeyen davalı şirketten bu bedellerin tahsili muhtemelen mümkün olmayacağını, bu sebeple uygun bir teminat karşılığında çeklerin ödenmemesi ve icra takibine girişilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bu tedbir kararı ile bu çeklerin ödenmemesi için ... ile ... .'ye müzekkere yazılmasını talep ettiklerini,

bu sebeplerden ötürü öncelikle talepleri doğrultusunda uygun bir teminat karşılığı aşağıda listelediğimiz çekler açısından çeklerin ödenmemesi ve icra takibine girişilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin davalı tarafla imzalamış olduğu 09/11/2023 başlangıç tarihli "...

Sözleşmesi"nden ötürü davalı tarafa borçlu olmadığının ve aşağıda listelenen çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, "... sunulan sözleşme ve çeklerin teslimine dair belge, yine davalı yanca otelin işletilemediğine dair internet sitesi içeriği dikkate alındığında haklılığın yaklaşık olarak ispat edildiği ve tedbir şartları oluştuğu anlaşılmakla tedbir talebinin davalı yönünden kabulüne, 3. kişiler yönünden yapılan değerlendirmede her ne kadar davaya konu çeklerin davalı namına keşide edildiği ve 3. kişilere yapılan cironun hükümsüz olduğu kabul edilmiş ise de; bu halde muhatap bankanın 3. kişilere ödeme yapmaması yasal mevzuat gereği olduğundan davacının davalı dışındaki 3. kişiler yönünden talebinde hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla 3. kişiler bakımından reddine" karar verilmiştir.

Ara karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece çeklerin davalı tarafından ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, üçüncü kişiler yönünden ihtiyati tedbir taleplerinin reddedildiğini, çeklerin icra takibine ve davaya konu edilmemesi şeklindeki tedbir taleplerinin ise karara bağlanmadığını, davaya konu çeklerden 30/06/2024 tarihli çekin mahkemenin aksi yöndeki gerekçesine rağmen ödendiğini, mahkemece yalnızca davalı yönünden verilen tedbir kararının pratikte hiçbir anlamının bulunmadığını, davaya konu çeklerin nama yazılı olduğunu,

mahkemenin üçüncü kişiler yönünden tedbir talebinin reddini hukuki yarar yokluğundan reddetmesinin yanlış olduğunu, 30/06/2024 tarihli çekin ödendiğine göre üçüncü kişiler yönünden tedbirde hukuki yararın bulunduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Dava, menfi tespit istemine ilişkin olup, istinafa konu karar ise üçüncü kişiler yönünden talep edilen tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasından ibarettir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, dava konusu miktarın 4.000.000,00 TL'sinden, %20'sine tekabül eden 800.000,00 TL nakdi teminat yatırılması ya da banka teminat mektubunun gösterilmesi halinde çek bedelinin davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, 3. kişiler yönünden talep edilen tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davada taraf olmayan üçüncü kişileri bağlayıcı ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine, ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre;

davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...