Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/445 K.2024/916

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin keşideci sıfatıyla elinde bulundurduğu muhatabı ... ... şubesi olan ilki ... , ikincisi .... seri numaralı çek yapraklarının kaybedildiğini belirterek, kaybedilen bu çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; kıymetli evrakın zayi olması halinde iptalini dava etme hakkının TTK.’nın 651.maddesi uyarınca çeke bağlı alacağı bulunan hamile ait olduğu, zira sadece çek hamilinin TTK.’nın 652. maddesinde düzenlenen hakkını senetsiz ileri sürebilme veya borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilme hakkına sahip olduğunu, çekin keşidecisinin böyle bir hakkı olmadığından çekin iptali davası açma yetkisinin de bulunmadığı, davacı vekilinin beyanından da bu çekleri davacının keşideci sıfatıyla elinde bulundurduğunun anlaşıldığı, çekin keşidecisinin çekin iptali davasını açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, kural olarak kıymetli evrakın zayii sebebiyle iptal davasını açma yetkisi senet hamiline ait ise de çekin düzenleyen tarafından imzalandıktan sonra lehtara verilmeden kaybolma ihtimalinin bulunduğu durumlarda iptal davasının keşideci tarafından da açılabileceğini, doktrinde keşidecinin de bu davayı açabileceğinin kabul edildiğini, buna göre ödemeden men talimatı verme yetkisi elinden alınan ve çek üzerinde hak sahibi olduğunda kuşku bulunmayan keşideciye iptal davası açma hakkının tanınmasının daha adil sonuçlar doğuracağını belirterek, kararının kaldırılmasına, dava konusu çekler üzerine ihtiyati tedbir yoluyla ödeme yasağı konulmasına ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, zayi nedeniyle açılan çek iptali davasıdır.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

çek iptali davasını açmaya yetkili hamilden anlaşılması gerekenin, zayi nedeniyle mahkemeden alacağı çek iptaline ilişkin karara dayalı olarak alacağını senetsiz olarak talep etme veya zayi edilen senet yerine yeni bir senet düzenlenmesini isteme hakkına sahip olan hamil olup bu kişinin keşideci olmaması karşısında; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...