Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/447 K.2024/542

Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davacı müvekkili şirketin, yapı denetim şirketlerine, müteahhitlere, özel firmalara, bina yönetimlerine yapı malzemesi deney hizmeti verdiğini, davalı taraf da davacı müvekkili şirketten bu hususlarda "... İlçesi ... Mah ....

Sk. .... parselde" kain taşınmaz üzerinde yapılacak esere ilişkin yapı denetim hizmeti almış ve taraflar arasında yapı denetim hizmet sözleşmesi akdedildiğini, Taraflar arasında akdedilen 24.11.2021 başlangıç tarihli sözleşmenin 4. maddesi.

"Sözleşme yılı hizmet bedeline ilave olarak, yapı sahibi ve yapı müteahhidi veya yapı müteahhidi adına şantiye şefi ile birlikte yapı denetim kuruluşu tarafından her yıl sonu itibariyle düzenlenecek Yönetmelik ekindeki form-21’e uygun seviye tespit tutanağı esas alınmak suretiyle kalan işlere ait hizmet bedeli, uygulama yılı hizmet bedeline esas yapı yaklaşık maliyeti ve hizmet bedeli oranına göre yeniden belirlenir.

Bu durumda doğabilecek bedel farkı, yapı sahibi tarafından yapı denetim hesabına yatırılır. Bu oranın belirlenmesi sırasında taraflar arasında ihtilaf olması hâlinde, ilgili idareye müracaat edilerek, seviye tespiti yapılması talep edilir.

Belirlenen bu oran üzerinden yapı denetim kuruluşuna ödeme yapılarak yıl sonu itibariyle hesap kesilir. " şekilde düzenlendiğini, ilgili bu maddede eserin seviye oranlarına göre yönetmelik ekinde belirlenen ücret üzerinden müvekkili şirkete hak ediş ödenmesinin gerektiğini, yılın dolması halinde yeni yılda belirlenen oranlar üzerinden ve eserin seviyesine göre hak edişin ödenmesi gerektiğinin açıkça anlaşıldığını, bu vesile 2021 yılının bitmesi ile 2022 yılı yönetmelik ve ücretlerinin açıklandığını, eserin 04.10.2022 tarihinde %95 seviyesine ulaştığını,

davalı tarafından yapılan ödemelerin mahsubu ile 2022 yılı seviye oran ve ücretleri uyarınca müvekkil şirkete 47.189,11TL ödenmesinin gerektiğini, ancak davalı tarafından bu bedelin ödenmediğini, bu sebeple davalı taraf hakkında Küçükçekmece İcra Müdürlüğü'nün ....

Es sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, davalının, hakkında yapılan icra takibine borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, bugüne kadar ödenmemiş olan alacakların tahsilini geciktirmek amaçlı olduğunu, bununla beraber davalının itirazında söz konusu bedelleri ödendiğine ilişkin bir beyanının da olmadığını, bu durumun davalının takip konu alacağı ödemediğine ilişkin açık bir ikrar niteliğinde olduğunu, buna rağmen takibe itirazı davalının haksız ve kötü niyetli olduğunun bir başka göstergesi olduğunu,

takibe konu alacağın sözleşmeye konu yapının tamamlanma seviyesi dikkate alınarak sözleşme kapsamında 2022 yılı yönetmelik ve ekindeki ücretleri üzerinden ödenmesi gerektiği sabit olduğunu, bu bedelin likit ve muayyen olduğundan ve kötü niyetli ve haksız itirazı ile takibin durmasına ve alacağın tahsilinin gecikmesine sebebiyet veren davalının, bu itirazının iptali ve asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya ait Vergi ve İTO kayıtları celp edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK madde 138 uyarınca dava şartları ve ilk itirazlar dosya üzerinden karar verilebileceği dikkate alınarak mahkememizce öncelikle dava şartları incelenmiştir.

Dava konusu; taraflar arasında imzalanan yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı arsa sahibine ait inşaata verilen yapı denetim hizmeti nedeniyle ödenmeyen hizmet bedelinin tahsili istemi ile borçlu davalı hakkında başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı mahiyetinde olduğu görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)

Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere; davalı ...' in tacir olmadığı, ticaret sicil kaydının bulunmadığı ve potansiyel vergi mükellefi olduğu görülmüştür. Yine, uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunmadığı da dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahibi açısından güdülen amaç kullanmak için konut edinmek değil arsasını değerlendirmektir. Bu nedenle arsa sahibinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalarken güttüğü saikin 6502 sayılı Kanunda tanımlanan tüketicinin saikinden farklı olduğu gözden kaçırılmamalıdır.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine konu işin üst düzey teknolojiyi gerektirmesi, sözleşme kapsamında taşınmaz satış vaadi ve inşaat sözleşmelerinin de bulunduğu nazara alındığında, 6502 sayılı Kanunda kanun koyucunun salt kullanma ve tüketme amacına yönelik (mutfak, dolap yaptırmak ve araç tamiri yapmak gibi) dar kapsamlı eser sözleşmelerini kastettiği, arsa karşılığı inşaat sözleşmelerinin ise bu kapsamda olmadığının kabulü gerekir.

Hizmet sözleşmelerinde de tüketici mahkemesinin görevli olabilmesi için taraflardan birinin tüketici olmasının zorunlu olduğu, görülen dosyada hem davacının ve yukarıda açıklanan nedenlerle de arsa sahibi davalının tüketici olmadığına ve yine tacir olmadığına göre, uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre Asliye Hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 03.04.2017 Tarih ve 2017/597 E. - 2017/596 K. sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 07.11.2022 Tarih ve 2022/792 E. - 2022/2662 K. sayılı ilamı.)

HMK' nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115.maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine ve mahkememiz yargı çevresinde (Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin yargı sınırlarının Küçükçekmece Adliyesi yargı sınırlarını da kapsaması sebebiyle) bulunan ve davalının adres itibariyle bağlı bulunduğu (Aynı zamanda icra takibinin yapıldığı yer) Küçükçekmece Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır