Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/513 K.2024/1125

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı taşımacılık şirketinin, müvekkiline ait kilogram yükü belli bir adet konteyner malı ..... ülkesinden alarak ..... Limanı'na getirilmesi konusunda anlaştıklarını, davalının kusurlu davranışı ile konteyneri tartmadan aldığını ve yüklediğini, müvekkilinin alışveriş yapmış olduğu .... firmasının ise konşimentoya 1294 kg malı eksik girdiğini, davalı tarafın da yapması gerekeni yapmayarak,

malı tartmadan, yükleyince konşimentonun düzeltilmesi işleminin hemen gerçekleşmediğini, davalı tarafça malın Antalya Gümrük Müdürlüğü'ne getirildiğini ve konteyner tartılınca konşimentoda yazılı ağırlıktan 1294 kg daha ağır olduğunun tespit edildiğini, yetkililerce konteynerın açıldığını ve fazla olduğu tespit edilen 67 kap ve 1294 kg mal için gerekli işlemler yapıldığını ve müvekkilince 07/03/2022 tarihinde bu mallara ait tüm harç ve vergilerin ödendiğini, bunun üzerine Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından davalıya 09/03/2022 tarihinde fazlalığın sebebinin gerekli bilgi ve belgeler ile ispatlanması için 3 aylık süre verildiğini,

süre içinde evrak sunulmadığı gibi davalı tarafça 12/06/2022 tarihinde sona eren bu süre için ek süre de talep edilmediğini, burada süre uzatma talebinin yalnızca davalı tarafın talebi ile yapıldığını, davalının ek süre talebinde bulunmakta tek yetkili olduğunu, kusurlu davranışı ile bu ödemeye sebep olan davalının kendine ait bedeli ödemeyince müvekkiline haciz işlemi uygulandığını ve müvekkilinin kendisinin sorumluluğundan olmayan 59.538,01 TL'yi 11/05/2023 tarihinde ödemek zorunda kaldığını beyan ederek,

hatalı taşıma işlemi yapan ve bunun düzeltilmesinde tek yetkili olmasına rağmen süreleri kaçıran davalı taraf yüzünden müvekkilinin haciz tehdidi altında ödemek zorunda olduğu 59.538,01 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, görev itirazında bulunduklarını, davaya bakma görevinin Denizcilik İhtisas Mahkemeleri'nin olduğunu, konunun .... ve ... numaralı konşimentolar tahtında gerçekleştiğini, davaya konu olayda taraflar arasındaki sözleşmeyi ihtiva eden konşimento çerçevesinde İngiliz Mahkemeleri'nin yetkili olduğunun aşikar olduğunu, yetkisiz mahkemede açılan davanın reddini talep ettiklerini, meydana geldiği bahsedilen zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını,

...deki satıcı firmanın konşimentoyu hatalı olarak doldurması sebebi ile Antalya Gümrük Müdürlüğü'nce ilgili farklılığın giderilmesi ve doğru evrakların teslimi için taraflara müzekkere yazıldığını, davacı tarafın kendisi üzerine yüklenen sorumlulukları yerine getirmediğini, ....'deki satıcı firmadan evraklar taraflarına ulaştığı zaman evrakların ivedilikle Antalya Gümrük Müdürlüğü'ne teslim edildiğini, ancak Antalya Gümrük Müdürlüğü ilgili evrakların geç temin edilmesinden kaynaklı olarak müvekkili şirkete 59.538,01 TL bedelli ceza tahakkuk ettiğini ve Antalya 2. Vergi Mahkemesi'nin .... sayılı davanın ikame edildiğini,

müvekkili şirketin evrakların geç teslim edilmesinden kaynaklı tatbik edilmiş olan cezayı ödediğini ve dava konusu cezanın müvekkili şirket ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanıp Türk mahkemelerinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, konişmento yükleme limanı olan .... limanında düzenlendiğinden taşıma işleri komisyoncusunun Türkiye acentesinin konişmentonun düzenlenmesine aracılık ettiğine dair dosyada herhangi bir delil, ayrı bir sözleşme bulunmadığı, bu durumda TTK'nın 105/f.2 maddesine göre dava konusu olayda Türk Mahkemeleri'nin münhasır yetkili olduğundan söz edilemeyeceği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, ...

Esas ve ..... Karar sayılı ilamı), konişmentonun 14. maddesinde bulunan yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden İngiltere Mahkemeleri'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığı" gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

MÖHUK'un 47. maddesine göre, milletlerarası yetki anlaşmasının yapılmasının birtakım şartlara bağlandığını, bu şartlardan birinin olayda bir yabancılık unsuru bulunması olduğunu, somut olayda davacı ve davalı taraflarının muamele merkezlerinin Türkiye olduğunun açık olduğunu, bu durumda yabancılık unsuru bulunmayan bir borç ilişkisinden kaynaklı olaylarda yabancı mahkemenin görevlendirilmesinin Türk Hukuku bakımından bağlayıcılığının bulunmadığını, davaya konu konşimento hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olduğunu, genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak,

karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümlerin konulamayacağını, konşimentoda yetkili mahkemenin özellikle tek yetkili mahkeme olarak belirtilmediğini, yabancı mahkeme lehine yapılan yetkinin, Türk Mahkemesi'nin yetkisini ortadan kaldırmanın yerine Türk Mahkemesi'nin yanında bir ek yetki tesis ettiğini, davalının ikametgah mahkemesinde kendini daha iyi savunabilecek olmasına karşın yetki itirazında bulunmasının MK'nın 2. maddesindeki dürüstlük kuralı ile de bağdaşmayacağını,

Türk Mahkemeleri'nin münhasır yetkisine giren bir konuda yetki anlaşması akdedilmiş olmasının Türk Mahkemeleri'nin yetkisi üzerinde bir etkiye sahip olamayacağını, MÖHUK’un 47. maddesinin son fıkrası gereğince iş, tüketici ve sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda 44., 45. ve 46. maddeler gereği yetkili olan Türk Mahkemeleri'nin yetkisinin bertaraf edilemeyeceğinin kanunda açıkça belirtildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşımasına, konşimentonun 14. maddesinde bulunan yetki şartına göre İngiltere Mahkemeleri'nin yetkili olmasına,

davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanıp Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir uyuşmazlığın bulunmaması karşısında ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.