Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/616 K.2025/815

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Asıl davada davacı ... ... Ltd. Şti. vekili; müvekkili tarafından davalı şirkete mermer kesimi ve işleme hizmeti verildiğini, verilen hizmetin faturalandırıldığını, bakiye borcun tahsili için girişilen icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı ... ... Ltd. Şti. vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında bedeli 150.491,60.-TL olan Mermer Kesim ve İşlemesi Hizmeti alınması konusunda anlaşmaya varıldığını, müvekkilinin anlaşma bedelini 12 adet müşteri çekini cirolayıp teslim ederek ödediğini, karşılığında davalı şirketten 27.07.2018 tarihli ... no'lu, 81.333,80-TL bedelli faturaya konu hizmetin alındığını, kalan 69.157,80-TL yönünden herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, karşılığı alınmayan 69.157,80-TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl davada davalı ... ... Ltd. Şti. vekili; davacı tarafın düzenlediği takibe dayanak faturalardan 27.07.2018 tarihli ... no'lu, 81.333,80-TL bedelli fatura muhteviyatı hizmetin alındığını, 28.07.2019 tarihli ... no'lu, 9.906,91-TL bedelli fatura muhteviyatı hizmetin alınmadığını, hizmet alınmayan faturada müvekkilinin imzasının da olmadığını, hizmet alınan 81.333,80-TL bedelli fatura borcunun davacıya müşteri çekleri verilerek ödendiğini, davacıya 12 adet müşteri çekinin cirolanıp teslim edilmek suretiyle toplamda 150.491,60-TL ödeme yapıldığını belirterek davanın reddine ve tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; 21/10/2020 tarihli karar ile; "Asıl dava yönünden; davacının takibe dayanak 27.07.2018 tarih, ... no'lu 81.333,80-TL ve 28.07.2019 tarih ... no'lu 9.906,91-TL bedelli faturalarının kendi defterlerine işlendiği, davalı defterlerinde ise 81.333,80-TL bedelli faturanın işlendiği ancak 9.906,91-TL bedelli faturanın işlenmediği, bu faturanın kendi BA/BS formlarında da bulunmadığı, davacının davalı defterinde kayıtlı olmayan fatura muhteviyatı mal ve hizmeti davalıya teslim ettiğine dair yazılı bir belge sunmadığının anlaşıldığı;

Birleşen dava yönünden; davacının ödeme iddiasına dayanak 12 adet çekin hiç birinin davalı asıl dosya davacısı şirket kayıtlarında bulunmadığı, davacı asıl dosya davalısı şirket kayıtlarında ise bu çeklerden yalnızca (muhatabı ..., keşidecisi ... Turizm, olan 15.10.2018 keşide tarihli) 2.400,00.-TL bedelli çekin kayıtlı olduğu, diğer 7 adet çekin kendi defterlerinde bedelinin tahsil edildiği yönünde, 4 adet çekin başkalarına ciro edildiği yönünde kayıt bulunduğu dolayısıyla ödeme iddiasını ispatlayamadığı gerekçesi ile asıl dava yönünden (davacının 27.07.2018 tarih, ... no'lu, 81.333,80.-TL bedelli faturaya ilişkin talebi yönünden) davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise reddine " karar verilmiştir.

Karara karşı asıl davada davalı birleşen davada davacı ... ... Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizin 10/10/2022 tarih, ... Esas, ...

Karar sayılı ilamı ile; "... mahkemece davalının dayanağı olan çeklerin arkalı önlü örneklerinin muhatap bankalardan istenmesi, yine davacı alacaklı tarafından faktoring şirketine verilenlerin verilmesine dayanak olan kayıtların getirtilmesi, bundan sonra gerektiğinde tarafların defter kayıtları bu toplanan belgelerle birlikte değerlendirilmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi ile ödeme iddiasını bu kayıtların destekleyip desteklemediğinin araştırılması suretiyle gereken kararın verilmesi gerekir.

Sonuç olarak, asıl davada davalı birleşen davada davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararından sonra mahkemece; "... Asıl dava, ticari hizmet alım-satım ilişkisinden kaynaklanan faturalara dayalı borcun ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Birleşen dava ise, asıl davanın davalısı tarafından, taraflar arasında sözlü olarak yapılan 150.491,60-TL tutarındaki Mermer Kesim ve İşlemesi Hizmeti konusundaki anlaşma bedelinin çeklerle ödenmesine rağmen, 81.333,80-TL'lik mal ve hizmet teslim edildiği, bakiye 69.157,80-TL yönünden mal ve hizmet teslimi yapılmadığı iddiasına dayanan, fazla ödemelerin istirdatı talebine ilişkindir. Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir.

Davacı tarafından iki adet fatura (27.07.2018 tarih, ... no'lu, 81.333,80.-TL bedelli ve 28.07.2019 tarih, ... no'lu, 9.906,91-TL bedelli) icra takibine konulmuş, davalı ise 81.333,80-TL miktarlı faturayı kabul etmekle beraber bedelini ödediğini, diğer 9.906,91-TL bedelli faturaya ilişkin hizmeti ise almadığını savunmaktadır.

Birleşen davada ise davacı, 150.491,60.-TL tutarındaki Mermer Kesim ve İşlemesi Hizmeti konusundaki anlaşma yapıldığını, bedelinin çeklerle ödendiğini, 81.333,80-TL'lik mal ve hizmet teslim edildiğini, bakiye 69.157,80-TL yönünden mal ve hizmet teslimi yapılmadığını savunarak fazla ödemelerin istirdadını talep etmektedir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve BAM kaldırma kararı sonrası bankalara yazılan müzekkerelere bankalarca verilen yanıtlardan sonra yeniden alınan ek raporlar birlikte değerlendirildiğinde Asıl Davada; davacının icra takibine ve dolayısıyla davasına konu faturalar iki adettir. Bunlar, 27.07.2018 tarih, ... no'lu, 81.333,80-TL bedelli ve 28.07.2019 tarih, ... no'lu, 9.906,91-TL bedelli faturalardır.

Bu faturalar davacının defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen, davalının defterlerinde 27.07.2018 tarih, ... no'lu, 81.333,80-TL bedelli faturanın kayıtlı olduğu, BA/BS formlarında da bu faturanın bildirildiği, 28.07.2019 tarih, ... no'lu, 9.906,91-TL bedelli faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi BA/BS formlarında da bu faturanın bildirilmediği, davacının da bu mal ve hizmetin davalıya teslim edildiğine ilişkin herhangi bir yazılı, somut belge ibraz edemediği anlaşıldığından bu fatura konusu hizmeti verdiğini kanıtlayamadığı, 27.07.2018 tarih, ... no'lu, 81.333,80-TL bedelli fatura yönünden yapılan değerlendirmede, ...

Bankası'na ait, keşidecisi ... lojistik, 31.10.2018 vade tarihli, 12.500,00-TL bedelli çek ile ...'a ait keşidecisi ... Otel, 31.08.2018 tarihli, 6.184,00-TL bedelli çekin davalı şirket tarafından ciro edilerek davacı şirkete teslim edildiği, yine ...'a ait, keşidecisi ..., 30.11.2018 tarihli, 38.000,00-TL bedelli, ...'a ait, keşidecisi ... Turizm, 31.08.2018 tarihli, 5.022,00-TL bedelli, ... Bankası'na ait, keşidecisi ...

Otel, 31.08.2018 tarihli, 10.382,04-TL bedelli çeklerin davalı şirket tarafından davacı şirket yetkilisine teslim edildiği, davalı tarafından ödeme iddiasına yönelik bilirkişi raporu ile de tespit edilen ve çekleri teslim alan olarak gösterilen ...'ün davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi olması ve bu çeklerin davacıya olan borcun ifasına yönelik verildiğinin kabulü gerekmekte olup çeklerin ibrazda ödendikleri de nazara alındığında bu miktarların taraflar arasındaki ticari ilişkide davalının ödemesi olarak gözetilmesi gerektiğinden davacı şirket ve davacı şirket yetkilisine çekler ile yapılan ödemeler tenzil edildikten sonra bakiye

tutar olan 9.245,76.-TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, icra takibine yapılan itirazın kısmen haksız ve alacağın likit olması nedeniyle kabul edilen miktar üzerinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen Davada; davalının fazla çek teslimi nedeniyle talep ettiği alacak ile ilgili olarak, yukarıda belirtildiği gibi davalının kabul ettiği 81.333,80.-TL. tutarındaki fatura bedelinden fazla dava dosyası kapsamına göre davacı tarafa çek teslim etmediği için, davalının birleşen dava dosyasında bir alacak talep etmesinin yerinde olmadığı anlaşıldığından birleşen davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... ... Ltd. Şti. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; Çekin illetten mücerret olup tek başına ödeme iddiasını kanıtlamaya muktedir olmadığını, müvekkili şirket tarafından faktoring firmasına teslim edilmiş herhangi bir çekin olmadığını, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaları ve çeklerin müvekkilinin ticari defterindeki alacağından mahsubunun imkan dahilinde olmadığı halde mahkemece bu hesaplamalara göre kısmen kabul kararı verildiğini, davalı defterlerinin kendi aleyhine delil içerdiğini, kendi iddiasını tevsik etmediğini, mahkemece bu hususların dikkate alınmadığını, mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... ... Ltd. Şti.

Vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... şirketi ile mermer kesim ve işleme hizmet için 150.491,60 TL bedel üzerinden sözlü olarak anlaştıklarını, müvekkilinin bu bedel kadar müşteri çekini cirolayarak karşı tarafa teslim ettiğini, karşı tarafın ancak 81.333,80 TL'lik hizmet yaptığı için kalan kısım için istirdat davası açtığını, karşı tarafın 91.240,71 TL'lik faturaya istinaden icra takibi yaptığını ve müvekkilinin de takibe itiraz ettiğini, itiraz neticesinde Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davasının açıldığını, mahkemenin istinaf incelemesinden önce deliller toplanmadan dosyada karar verdiğini, çek asıllarının bankadan istenmesi gerekirken mahkemece istenmeden dosyanın bilirkişiye havale edildiğini ve bilirkişinin de davanın konusunu teşkil eden çek asıllarını incelemeden eksik inceleme ile hatalı bir rapor düzenlediğini, ciro silsilesi değerlendirilmeden karar verildiğini, üzerlerine düşen tüm edimleri yerine getirdiklerini ve ödemeleri yaptıklarının sabit olduğunu, karşı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, asıl dava yönünden davanın reddine,

birleşen dava yönünden ise davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken bu yönde bir karar verilmediğini, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Ana dava; taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi, Birleşen dava ise, ticari alım-satım ilişkisinden kaynaklanan fazla ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı,

davalı tarafın 27.07.2018 tarih, ... no'lu, 81.333,80.-TL bedelli faturaya ilişkin hizmetin alındığı hususundaki kabul beyanı karşısında ödeme savunmasında bulunmuş olduğundan ispat yükünün davalı tarafa geçtiği, ancak fatura bedelinin tamamının ödenmediğinin celbedilen cevabi yazılar ve alınan bilirkişi raporu ve ek raporları ile tespit edildiği, İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı gereğince işlem tesis edildiği, dava ve takibe konu ... no'lu, 9.906,91-TL bedelli fatura yönünden ise yalnızca fatura düzenlenmesinin akdi ilişkinin ispatına elverişli olmadığı, ispat yükü davacı tarafta olup, mal ve hizmetin verildiğinin ispatlanamadığı,

birleşen dava yönünden ise; davacı ... şirketi tarafından davalı ... şirketine ve şirket yetkilisine ciro yoluyla çekle yapılan toplam ödeme miktarının 72.088,04-TL olduğu, fazla ödemenin bulunmadığı, yine bilirkişi raporu ile davalı tarafından delil ve beyan dilekçelerinde bildirilen müşterilerinden teslim alınan çek bedellerinin bir kısmının kendisi tarafından tahsil edildiğinin tespit edildiği anlaşılmakla.

İlk Derece Mahkemesi tarafından ana dava dosyası ve birleşen dava yönünden verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; taraf vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...