Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2026/159 K.2026/109

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP EDENİN İDDİALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; karşı tarafın müvekkili hakkında Manavgat İcra Dairesi' nin ...

E. sayılı dosyası üzerinden bir icra takibi başlattığını, takibe dayanak teşkil eden 230.000,00 Euro bedelli, 23/01/2025 düzenleme ve 31/08/2025 vade tarihli kambiyo senedinin esasen taraflar arasındaki asıl borç ilişkisine teminat teşkil etmek üzere düzenlenmiş bir teminat senedi olduğunu, müvekkilinin söz konusu icra takibine karşı menfi tespit davası açma hazırlığı içerisinde olduğunu, geçici hukuki koruma tedbirlerinin temel bir hakkın etkin şekilde kullanılabilmesi ve nihai bir kararla korunabilmesi için hayati öneme sahip olduğunu,

müvekkili ile icra takibinin diğer borçlusu olarak görünen dava dışı ...' in 23/01/2025 tarihinde Antalya ili ... ilçesi ... mahallesi, ... mevkiinde bulunan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin bir taşınmaz satış sözleşmesi akdedildiğini, 23/01/2025 tarihli taşınmaz satış sözleşmesinin resmi şekil şartlarına uyulmadan adi yazılı şekilde düzenlendiğini, sözleşmede müvekkili lehine olan 230.000,00-Euro alacağa teminat olmak üzere bono verildiğinin kayıt altına alındığını,

dolayısıyla söz konusu senedin kayıtsız ve şartsız bir ödeme vaadi içeren kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sözleşmeden doğan asıl borcun ifasına bağlı bir teminat senedi olduğunu beyanla Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında müvekkili tarafından yatırılmış olan teminat göz önünde bulundurularak Manavgat İcra Dairesi' nin ...

E. sayılı dosyasında takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca icra dairesi veznesinde bloke edilmiş bulunan paranın alacaklıya ödenmesinin önüne geçmek ve müvekkilinin haklarını teminat altına almak kaydı ile mahkemece uygun görülecek miktarda teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 18/11/2025 tarihli karar ile; "... talep eden vekili, karşı tarafın Manavgat İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasına dayanak olarak gösterdiği 230.000,00-Euro bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığından bahisle Manavgat İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan takibin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/3. maddesi gereğince takipten sonra açılan menfi tespit davasında mahkemenin ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilmeyecek olması, mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması,

ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması; talep eden tarafından ortaya konulan delillerle geçici hukuki koruma için yaklaşık ispata yeter mahiyette olması, muhtemel menfi tespit davası kazanılsa dahi sonuçsuz kalmasının önlenmesi amacıyla ve gecikmesinde sakınca görülmesi nedeniyle, menfaatler dengesi de göz önünde bulundurularak, teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine" karar verilmiştir.

KARŞI TARAFIN İTİRAZLARININ ÖZETİ

Karşı taraf vekili; talep edenin tedbire esas teşkil edecek herhangi bir yaklaşık ispat ortaya koymadığını, tedbir isteyen tarafın; kambiyo senedinin teminat senedi olduğunu ileri sürmüşse de bu iddiasını gösteren tek bir yazılı belge sunamadığını, senet üzerinde teminat kaydına ilişkin herhangi bir şerh ortaya koyamadığını, müvekkilinin ciro yoluyla iktisap ettiği senede karşı iyi niyeti çürütecek bir ispat yahut yaklaşık ispat sunamadığını belirterek ihtiyati tedbire itirazlarının kabulü ile Manavgat İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında, icra veznesinde bulunan bedelin alacaklıya ödenmesini engelleyen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 15/12/2025 tarihli ek karar ile; "... talep eden Manavgat İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine dair menfi tespit davası açacağından bahisle takibin tedbiren durdurulması ile icra veznesindeki paranın karşı tarafa ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir talep edilmiştir. Mahkememizin 18/11/2025 tarih ve ... D.İş - ...

D.İş K. sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş, karşı taraf vekilince ihtiyati tedbire itiraz edilmiştir. 2004 Sayılı İİK'nın 72/3. maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." düzenlemesi yer almaktadır.

İİK'nın 72/3. maddesindeki anlatımdan da anlaşılacağı üzere, düzenlemenin borçluya verilen bir hak olduğu, borçlunun takipten önce açılan davada takibin durdurulması, takipten sonra açılan davada icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde istemde bulunabileceği, söz konusu madde uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için talep koşulunun yeterli olduğu anlaşılmakla tedbir kararına itiraz edenin ihtiyati tedbir kararına karşı itirazı yerinde görülmediğinden itirazın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Ek karara karşı, karşı taraf vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu takibe dayanak senedin unsurları itibariyle kambiyo senedi vasfını haiz bir bono olduğunu, kayıtsız şartsız ödeme vaadi içerdiğini, senedin teminat senedi olduğuna yönelik herhangi bir şerhin bulunmadığı gibi bu yönde ileri sürülen iddiayı destekleyen yazılı delil de sunulmadığını, talebin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında ileri sürülen iddia ve savunmalarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, ihtiyati tedbirin ölçülülüğü ve menfaat dengesi bakımından değerlendirme yapılmadığını, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde kurulan ihtiyati tedbirin uygulamadaki etkileri itibariyle kambiyo senedine dayalı takibin kullanımını önemli ölçüde sınırlandırdığını, kambiyo hukukun en temel ilkelerinden biri olan sebepten mücerretlik ilkesinin mahkemece gözardı edildiğini, bu ilkenin sonucu olarak senedin hangi hukuki ilişkiye dayanılarak düzenlendiğinin iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğini,

somut olayda senedin müvekkiline ciro edildiğini, senet üzerinde teminat kaydı bulunmadığını, senedin kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi içerdiğini, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna veya teminat amacıyla düzenlendiğini bildiğine dair tek bir somut delilin yahut yaklaşık ispatın bulunmadığını, bu durumun menfaat dengesi değerlendirilirken senedin mücerretliği, müvekkilinin iyiniyetli hamil oluşu ve kambiyo hukukunun alacaklıyı koruyan yapısı gözetilmesi gerekirken yalnızca borçlunun düzenleme sebebine ilişkin soyut iddialarının esas alındığını, bu nedenle itiraza konu karar ile kurulan dengenin hukuki değil,

fiili bir denge olup kambiyo hukukundan ziyade borçlunun soyut iddialarının esas alındığını, davacı tarafından HMK'nın 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir talebinde bulunan tarafın yaklaşık ispat koşulunu yerine getirilmesine ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmediğini, senet üzerinde teminat kaydına ilişkin herhangi bir şerhin ortaya konulamadığını istinaf asebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Talep, ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne ilişkin ara karara yapılan itirazın reddine dair ek kararın kaldırılması isteminden ibarettir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi ek kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, HMK'nın 355/1. maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, ek kararın hukuka uygun olduğu anlaşılmış olmakla; karşı taraf vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...