Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2026/96 K.2026/77

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Başkanın görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından, Alanya Ticaret Sicilinin ... sicil numarası ile kayıtlı olan ... ... unvanlı işyerinin 11.05.2007 tarihinde re’sen terkin edildiğini, davacı hizmetlerinin eksik bildirilmesi sebebi ile ... ... arasında devam eden Antalya 9. İş Mahkemesi'nin ... Esas numarasında kayıtlı hizmet tespit davasının 12.09.2025 tarihli ön inceleme duruşmasında "..davacı vekiline ihya davası açmak ve esas numarasını mahkememize bildirmek üzere gelecek celseye kadar süre verilmesine, açılacak ihya davasının bekletici mesele yapılmasına, işbu duruşma zabtının davacı vekiline tebliğine," kararı verildiğini belirterek şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili; şahıs kaydının ihya işleminin yapılamadığını, Alanya Ticaret Sicilinin (...) numarasında kayıtlı bulunan ... ...'nin dosyasında yapılan tetkik neticesi; tescilli son adresinin ... Cad. No: ... Alanya olduğunu, 17/11/1986 tarihinde kuruluş tescilinin yapıldığını, ...'nun tek yetkili olduğunu, 11/05/2007 tarihinde yapılan tescil işlemi ile kaydının terkin edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "... davacı terkin olunan şahıs şirketinin ihyası istemi ile dava açmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 12/1. (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun 14/1.) maddesine göre bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bu tanıma göre, bir gerçek kişinin ticaret sicilinden işletmesini terkin ettirmiş olması, koşulları varsa kendisinin tacir sıfatına etkili değildir.

İhya edilen şirketin şahıs şirketi olup sermaye şirketi olmadığından 6102 sayılı Kanun'un 547. maddesinde öngörülen ek tasfiye işleminin yapılmasına gerek olmayıp, gerçek kişiye ait ticari işletmelerde işletmenin tüzel kişiliğinin bulunmamasına bağlı olarak taraf ve dava ehliyetine sahip olmaması nedeniyle ihya istemli davada hukuki yararın bulunmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemece verilen kararın maddi vakıalara, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili tarafından Antalya 9. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile davalı işveren ... (...) aleyhine hizmet tespiti davası açıldığını, mahkemenin 12/09/2025 tarihli ön inceleme duruşmasında işyerinin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması nedeniyle müvekkiline ihya davası açmak üzere süre verildiğini ve açılacak davanın bekletici mesele yapılmasına karar verildiğini, ihya istemli davada hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesinin sosyal güvenlik hakkının özü ve usul ekonomisi ilkesi ile bağdaşmadığını, müvekkilinin sosyal güvenlik haklarına kavuşabilmesinin Antalya 9. İş Mahkemesi'ndeki davanın görülebilmesine ve verilecek kararın infazına bağlı olduğunu,

muhtelif Yüksek Yargı kararlarında terkin olan şirket ile ilgili yapılacak işlemlerde şirketin temsili ve verilecek kararların infazı yönünden terkin edilmiş şirketin yeniden tescilinin talep edilmesinde hukuki yararının bulunduğunu, şirketin ihyası için kesinleşmiş bir alacak bulunmasının şart olmadığını, şirkete karşı açılmış bir davada taraf teşkilinin sağlanması ile şirketin temsil edilmesinin zorunlu olduğundan hukuki yararın bulunduğunun kabulü gerektiğini,

her ne kadar somut olayda işletme şahıs işletmesi olsa da İş Mahkemesi kararının SGK nezdinde infaz edilebilmesi için ilgili sicil numarasının aktif hale getirilmesi veya terkin işleminin iptali ile geçici olarak canlandırılmasının zorunlu olduğunu, işbu davanın İş Mahkemesi'nin verdiği süre ve talimat üzerine açılmış zorunlu bir dava olduğunu, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün tamamen yasal hasım olduğunu, bu halde müvekkilinin işbu davayı kendi isteğiyle ve inisiyatifle açmadığını,

tamamen zorunlu olarak açmak zorunda bırakıldığı dikkate alınarak davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yasal hasım olması nedeniyle de müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, ticaret sicilinden terkin edilen gerçek kişiye ait ticari işletmenin yeniden ihyası talebine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 12/1 inci maddesine göre bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bu tanıma göre, bir gerçek kişinin ticaret sicilinden işletmesini terkin ettirmiş olması, tacir olmanın sonuçlarına etkisi olsa da, borçlarından sorumlu olmasına, aleyhinde dava açılmasına engel teşkil etmemektedir.

Bu durumda, sağ olmakla hak ve dava ehliyetine sahip bulunan gerçek kişi davalının ticari işletmesinin tekrar ticaret siciline kaydı için işbu ihya davasının açılmasında hukuksal yararın bulunduğundan söz edilemez. Tüm bu hususlar gözetilerek, mahkemece hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. (Yargıtay 11 HD'nin 2013/10054 Esas, 2014/361 Karar sayılı. 2019/81 Esas, 2019/916 Karar sayılı ilamları aynı yöndedir.)

Açıklanan nedenlerle; tasfiyesi tam olarak tamamlanmamış ancak ticaret sicilinden terkin edilmekle hukuki varlığı sona ermiş tüzel kişiliklere yöneltilebilecek talepler nedeniyle uygulanan TTK'nın 547. maddesinin gerçek kişi tacirlere uygulanamayacağı sonucuna varılmakla, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine ilişkin hükümde isabetsizlik olmadığından davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun esastan reddi gerekmiştir.

Ancak Ticaret Sicil Müdürlüğü ihya davalarında yasal hasım olup, ihya davalarının kabulü ya da reddi halinde Ticaret Sicil Müdürlüğü lehine ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmolunamayacağından mahkemece aksi yönde Ticaret Sicil Müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince yukarıda açıklanan gerekçelerle kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosya kapsamına göre delillerin toplanmış olması karşısında dosya İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmeyerek yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...