Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/360 K.2025/335

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 05/12/2017 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan ve diğer davalı ... idaresindeki ... plakalı araç ile ... Fen Lisesi önünde yolun karşısına geçmekte olan yaya ... 'ye çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında yaya ...'nın ağır şekilde yaralandığı ve tedavi gördüğü hastanede 11/12/2017 tarihinde vefat ettiği, kazanın meydana gelmesinde davalı yanın tam kusurlu olduğu,

ölenin maddi ve manevi desteğinden mahrum kalındığını beyanla ve artırılmış haliyle davacı ... için 122.930,10 TL destekten yoksunluk zararı ve davacı ... için 112.779,24 TL destekten yoksunluk zararı olmak üzere toplam 235.709,34 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle ve sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen;

yine davacılar ... ve ...'in her biri için ayrı ayrı 250.0000,00 TL ve davacı ... için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 650.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'ten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu hadiseye ilişkin olarak davacıların Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında açtıkları davanın görev yönünden reddine karar verildiği, davacıların ilgili mahkemeye müracaat ederek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini istenmediği ve belirtilen dosyada açılmamış sayılması kararı da verilmediği, iş bu dava ile mezkur dosyanın derdestlik oluşturduğu, talebin zamanaşımına uğradığı, ayrıca kazanın meydana geldiği an itibariyle havanın kararması,

davacılar yakınının üzerinde koyu kıyafet bulunması ve aniden yola fırlaması sonucu müvekkilinin kazaya engel olabilecek herhangi bir tedbire başvurmasının mümkün olmadığı, olay anında hemen fren yapmasına karşın çarpmanın gerçekleştiği, kazanın meydana geldiği alanda yaya geçici olmadığı, müvekkilinin olayda bir kusurunun bulunmadığı, davacıların fahiş tutarda manevi tazminat istediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; somut davada genel yetki kuralı geçerli olduğu ve müvekkili şirketin ticari ikametgahı itibariyle İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, dava öncesi müvekkili sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediği, kusurun ve zararının usulünce ispatı gerektiği, kazaya ilişkin olarak SGK tarafından davacılara yapılan rücuya tabi ödeme var ise hesaplanacak tazminattan indirilmesi, dava öncesi müvekkili kurumun temerrüte düşürülmediğinden ancak dava tarihinde faiz talep edilebileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Denizli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/04/2019 gün, ... esas ve ... sayılı karar örneği, kaza tespit tutanağı, kusur ve tazminat bilirkişi raporu, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacıların aynı olaya ilişkin daha önce Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açtığı davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiği ve süresinde görevli mahkemeye gönderilmesi istenmediğinden Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesince dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği gözetilerek belirtilen dosya ile iş bu davanın derdestlik oluşturmayacağı benimsenmiş ve işin esasına girilmiş, temin edilen kusur raporuna göre davalı sürücüye %70, davacılar yakını müteveffaya ise %30 oranında kusur yüklendiği,

tazminat bilirkişi raporunda tarafların saptanan kusur durumları, davacılar desteğinin ve hak sahiplerinin TRH 2010 yaşam tablosundaki bakiye ömür süreleri, desteğin asgari ücret düzeyindeki geliri ve 18 yaşına kadar yetiştirme gideri indirimi yapılmak suretiyle davacı ... için 122.930,10 TL ve davacı ... için 112.779,24 TL destekten yoksunluk zararı hesaplandığı, raporların hüküm kurmaya elverişli olduğu ve maddi tazminat davalarının ispatlandığı,

manevi tazminat bakımından olayın meydana geliş biçimi, davalı sürücünün asli kusur durumu, ölenin davacılara yakınlık derecesi, tarafların ekonomik ve sosyal konumları ile diğer etmenlere göre manevi tazminat taleplerinin kısmen haklı olduğu gerekçesiyle maddi tazminat davası bakımından davanın kabulü ile davacı ... için 122.930,10 TL ve davacı ... için 112.779,24 TL destekten yoksunluk zararı olmak üzere toplam 235.709,34 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulması ve hükmedilen tazminata 23/01/2018 temerrüt tarihinden faiz işletilmesi kaydıyla) olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle

davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacılar ... ve ...'in her biri için ayrı ayrı 150.0000,00 TL ve davacı ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 350.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan tahsiline, fazlaya dair manevi tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki savunmalarını ve derdestlik itirazını aynen tekrar ederek davanın usulden reddini talep etmiş, aksi durumda ise tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yaya geçici olmayan alanda karanlık havada ve koyu kıyafetli olan davacılar yakının tedbirsiz ve dikkatsiz şekilde aniden yola fırlaması sonucu uyuşmazlık konusu kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkilinin kazayı önlemesinin mümkün olmadığı,

ayrıca kaza sonrası davacıların aranmadığını, hiç özür dilenmediği iddialarının da gerçekle bağdaşmadığını, zira müvekkilinin kaza sonrası defalarca davacıları ziyaret ettiğini, manevi tazminat tutarının fahiş miktarda takdir edildiğini, kusur tayinin hatalı yapıldığını, ayrıca maddi zararın doğru hesaplanmadığını, davacıların saptanan desteklik zararından kusur indirimi uygulandıktan sonra yetiştirme giderinin mahsubu gerektiğini, davacılar desteğinin yolu kontrol etmediği ve dikkatli davranmayarak kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğinden TBK 52 madde gereği maddi zarardan indirim uygulanması icap ettiğini,

yine davacının gelirinin yüksek alındığı ve neticesinde maddi zararın fahiş hesaplandığını, öte yandan aracın ...

Sigorta A.Ş. nezdinde genişletilmiş kasko sigortasının bulunduğunu, davacıların manevi tazminatlarının poliçe kapsamında teminat altına alındığını, uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin davacılar vekilinin belirtilen sigorta şirketine yaptığı müracaat üzerine 20.000,00 TL ödeme aldığı ve sigortayı ibra ettiğini, manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereği müteselsil sorumlulardan ayrı ayrı istenemeyeceği gibi kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş. hakkında verilen ibra nedeniyle manevi tazminatın tümden reddi gerektiğini, aksi durumda dahi takdir olunacak manevi tazminattan sigorta şirketinin yaptığı ödemenin güncellenerek mahsubu gerektiğini, bildirilen delillerin mahkemece toplanmadığı ve tanıklarının dinlenmediğini, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; olay mahalli yerin okul bölgesi olduğu ve davalı sürücünün aşırı hızlı seyri nedeniyle kazanın vuku bulduğunu, bilirkişi raporunda davalının asli kusurlu olduğunun saptandığını, daha önce Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan ve görevsizlik kararı ile sonuçlanan davanın iş bu dosya ile derdestlik oluşturmayacağı ve mahkemenin bu yöndeki değerlendirmesinin isabetli olduğunu, trafik kazası sonucu evlat / kardeşin kaybını davacıların bir ömür boyu hissedeceği ve aile bireyinin temelli bu dünyadan irtihali nedeniyle davacıların elem ve üzüntüye duçar olduğunu, buna karşın hükmedilen tazminatların fahiş de olmadığını, mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde zarar görenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davalı ... idaresindeki ... plakalı araç davacılar yakını yaya ...'ya çarpmış ve adı geçenin ağır şekilde yaralanmasına sebebiyet vermiş, kazazede ... olaydan birkaç gün sonra tedavi gördüğü sırada hastanede vefat etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. davalının kullandığı aracın trafik sigortacısıdır. Davacılar trafik kazası sonucu kardeş / çocuklarının vefatı nedeniyle ölenin maddi ve manevi desteğinden mahrum kaldıklarını belirterek maddi zararın tüm davalılardan manevi tazminatın ise davalı araç sürücüsünden tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda maddi tazminat talebinin tam, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmadığından, davalı ... Sigorta A.Ş. hakkında kurulan hükümler kesinleşmiştir.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Denizli 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 11/04/2019 gün, ... esas ve ... sayılı kararı ile davalı ...'ün davacılar yakını ... 'ye karşı işlediği taksirle ölüme neden olma suçundan TCK.'nun 86/1. cümle ve 62. maddeleri gereğince 3 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Mahkumiyet kararı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin istinaf denetiminden geçmek suretiyle 14/11/2019 tarihinde kesinleşmiştir.

Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).

Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde;

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, dava dışı ... Sigortanın davacı tarafa 20.000,00 TL ödeme yaptığını bildirerek sigorta şirketinden alınan bu ödemenin tazminattan mahsubu gerektiğini beyan etmiş, ibraname ve ödeme dekontunu istinaf dilekçesi ekinde dosyaya ibraz etmiştir. Borcun tamamen veya kısmen sona erdiğine ilişkin savunmaların her aşamada ileri sürülmesi mümkündür.

Bu durumda, davalıya ait aracın kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş.'den, bahsi geçen kaza nedeniyle davacı tarafa bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorularak, sigorta poliçesinin bir örneği istenilerek, bu ödemenin maddi tazminata yönelik mi yoksa manevi tazminata yönelik mi olduğunun tespiti amacıyla bu ödeme ilişkin başvuru ve değerlendirme belgeleri ile ödeme belgelerinin eksiksiz bir şekilde ilgili sigorta şirketinden celp edilerek, bu ödemenin hükmolunan tazminattan mahsubu gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi,

ödemenin manevi tazminata ilişkin olduğunun tespiti halinde bu ödeme yönünden manevi tazminatın bölünmezliği ilkesinin uygulanmasının gerekip gerekmediğinin de değerlendirilmesi zorunludur. Tüm bu sebeplerle, davacıya dava tarihinden önce yapılan bu ödeme yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi amacıyla kararın kaldırılması gerekmiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... vekilinin istinaf isteminin yukarıda sebep yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının davalı sigorta şirketi hakkında kurulan hükümler kesinleşmiş olmakla davalı ... yönünden esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın davalı ... yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...