Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/407 K.2025/410

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 07/10/2018 tarihinde, davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın seyri sırasında sürücünün direksiyon hakimiyeti kaybetmesi sonucu araçta yolcu konumunda seyahat eden davacıların yaralandığı ve dava dışı iki kişinin vefat ettiği tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu ve davacıların yolcu olması nedeniyle olayda bir kusurlarının bulunmadığı,

kaza neticesinde davacıların vücudunda kemik kırığı oluştuğu ve iş görmezliğe maruz kaldıklarını beyanla ve artırılmış haliyle davacı ... için 10.972,33 TL geçici ve 271.051,73 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve davacı ... için 500,00 TL tedavi gideri ile 45.376,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı davaya cevap vermemiş, sonrasında davalı kendisini vekil ile temsil ettirip yargılama aşamalarında ve duruşmalarda davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Denizli 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/09/2019 gün ve ... esas, ... sayılı karar örneği, trafik kazası tespit tutanağı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi örneği, kusur, maluliyet ve tazminat bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; temin edilen kusur raporuna göre kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacıların kaza anında emniyet kemerlerini takmadığı yönünde herhangi bir tespit yapılmadığı, müterafik kusurdan söz edilemeyeceği, trafik kazası sonucu davacıların yaralanmasına bağlı arazına ilişkin ...

Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre davacı ...'nin %10 oranında daimi ve 6 ay geçici iş göremezliğinin bulunduğu, davacı ...'ın ise maruz kaldığı yaralanmanın kendisinde sürekli araz bırakmadığı, iyileşme süresinin ise olay tarihinden itibaren 2 aya kadar uzayabileceğinin mütalaa edildiği, aynı kurum tarafından daha sonra Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre hazırlanan raporda davacı ...'nin %17 oranında daimi ve 6 ay geçici iş göremezliğinin bulunduğu,

davacı ...'ın ise %2,1 oranında daimi iş göremezliği olduğu ve iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 2 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği, kaza tarihi itibariyle Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Hakkındaki Yönetmelik hükümleri yürürlükte ise de son temin edilen rapora davalının itiraz etmediği ve bu rapordaki tespitlerin davacılar bakımından usulü kazanılmış hak oluşturduğu,

en son alınan maluliyet raporlarındaki davacıların iş göremezlik oranları ve süresi ile davalı yanın tam kusur durumu, davacıların TRH 2010 yaşam tablosundaki bakiye ömür süreleri ve asgari ücret düzeyindeki gelirine göre tazminat bilirkişi raporunda davacı ... için 10.972,33 TL geçici ve 271.051,73 TL sürekli iş göremezlik zararı ve davacı ... için 45.376,28 TL sürekli iş göremezlik zararı hesaplandığı, olay tarihinde çocuk olan davacı ...'ın gelir getirici bir işte çalışmasının mümkün olmadığı ve geçici iş göremezlik dönemi için herhangi bir zarar tespiti yapılmadığı, raporların usule ve dosya kapsamına uygun olduğu,

tedavi giderine ilişkin de herhangi bir delil sunulmadığından tedavi gideri zararının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ve davacı ... için 10.972,33 TL geçici ve 271.051,73 TL sürekli iş göremezlik zararı ile davacı ... için 45.376,28 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 327.400,34 TL maddi tazminatının 13/09/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline, davacı ...'ın geçici iş göremezlik tazminatı istemi ile tedavi giderleri talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava öncesi müvekkili sigorta şirketine usulünce başvuru yapılmadığı ve belirtilen dava şartının yerine getirilmediğini, hesaplamaya esas alınan maluliyet raporlarının olay tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuata uygun olmadığını, rapora yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, ayrıca maluliyet noktasında mahkemece birden fazla resen rapor temin edildiğini,

olay tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümleri çerçevesinde hazırlanan sağlık raporunda davacı ...'ın yaralanmasının kendisinde sürekli araz bırakmadığı gerekçesiyle bu davacıya maliyet tayini yapılmadığı halde davacı ... için sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedildiğini, tazminat hesaplamasında davacıların TRH 2010 yaşam tablosundaki bakiye ömür sürelerine ve Progressif Rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı ancak %1,8 teknik faiz uygulanmadığını, zararın ZMMS genel şartlarına göre belirlenmediğini, yine davacıların ömür boyu elde edeceği geliri tek ödeme için peşin değere çevrilmesi nedeniyle %1,65 iskonto uygulanması icap ettiğini,

yine tazminat raporunda davacı ...'nin yaşının hatalı alındığı ve ayrıca aktif ve pasif dönem zararı hesabında maddi hata yapıldığını, davacıların müterafik kusur durumunun araştırılması ve tespiti halinde hesaplanan tazminattan lazım gelen oranda indirim uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı gideri gibi zarar kalelerinin poliçe teminatı kapsamında bulunmadığını, kaza nedeniyle SGK tarafından davacılara rücuya tabi ödeme yapılmış ise tazminattan indirilmesi gerektiğini,

aynı kazada çocuklarının vefatı nedeniyle başka bir davada görülen yargılama sırasında davacı ...'nin çalışmadığının tespit edildiğini, aktif çalışması bulunmayan davacı ... için geçici iş göremez olduğu dönem dikkate alınarak bu kalem tazminata hükmedilmesinin de hayatın olağan akışına uygun düşmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı ve ihtar örneğinin de dilekçe ekinde sunulduğu, maluliyet raporuna itiraz etmeyen davalının süresinde sonraki savunmalarına itibar edilemeyeceğini, 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılmamasının hatalı olduğu yönündeki itirazının da dayanaksız olduğunu, Yüksek Yargının kökleşmiş içtihatlarında iş göremezlik zararı hesaplamasında belirtilen yöntemin uygulanamayacağının benimsendiğini,

yine KTK 150. maddesi dikkate ve davacı ...'ın olay tarihi itibariyle yaşı dikkate alındığında koruyucu tertibat kullanılmadığı ve bu durumun müterafik kusur oluşturduğu yönündeki itirazın yersiz olduğunu, davalı ...'nin emniyet kemeri takmadığının da ispatlanamadığı beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacılar, yolcu olarak seyahat ettikleri aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralandıklarını ve iş göremezliğe maruz kaldıklarını ileri sürerek kaza sonucu oluşan maluliyet ve geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi zararın içerisinde seyahat ettikleri aracın trafik sigortacısı olan davalıdan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-) Yargıtay 4. Hukuk Dairesince maluliyete ilişkin alınacak raporların kazanın meydana geldiği tarihe göre; 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01/09/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e, 20/02/2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik'e uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacının maluliyetine ilişkin olarak ... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından ... tarihinde düzenlenen maluliyet raporunda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e göre rapor düzenlendiği, ...

Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından ... tarihinde düzenlenen maluliyet raporunda ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre rapor düzenlendiği görülmüştür. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik olduğundan bu mevzuata göre düzenlenen raporun hükme esas alınması gerekir.

Ancak ilk derece mahkemesince davalı tarafın maluliyet ve aktüerya raporlarına yasal süre içerisinde itiraz etmemesi nedeniyle son maliyet raporunda ((11/06/2021 tarihli) belirlenen maluliyet oranlarına itibar edilmiş ve buna göre düzenlenen aktüerya raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Oysa ki, ilk derece mahkemesinin gerekçesinde belirttiğinin aksine davalı sigorta şirketi vekili tarafından aktüerya bilirkişisinin ek raporuna itiraz edildiği, bu itiraz dilekçesinde raporun hatalı yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen maluliyet raporuna dayanması nedeniyle rapora itibar edilemeyeceğinin belirtildiği,

bu haliyle davalı vekilinin süresinde aktüerya raporuna yaptığı bu itirazına itibar edilmek suetiyle, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 29/12/2020 tarihli maluliyet raporundaki maluliyet oranları doğrultusunda aktüerya raporu alınması gerekirken, ilk derece mahkemesince hatalı gerekçe ile kaza tarihi itibariyle yürürlükte olmayan mevzuata göre düzenlenen maluliyet raporuna ve buna göre düzenlenen aktuerya raporuna itibar edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, davacının maluliyet durumu ve oranının kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen ... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının ... tarihli raporuna itibar edilerek, bu raporda belirlenen maluliyet oranları doğrultusunda aktüerya bilirkişisinden rapor alınarak, alınacak raporun sonucuna göre hüküm kurulmasıdır. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

2-) Mahkemenin kabulüne göre ise; aktüerya bilirkişisinden temin edilen ve hükme esas alınan ... tarihli ikinci ek raporda; müteveffanın aktif dönem 35-59 yaşları arası için ve her yıl için maluliyet oranında tazminat tutarı 5.832,66 TL üzerinden 145.816,5 TL olarak hesaplanması gerekirken, bilirkişi tarafından 151.649,19 TL olarak hesaplanması hatalıdır. Keza aynı bilirkişi raporunda, bilirkişi pasif dönem 60-79 yaşları arası için ve her yıl için maluliyet oranında tazminat tutarı 5.278,86 TL üzerinden 105.577,2 TL olarak hesaplanması gerekirken, bilirkişi tarafından pasif dönem tazminat toplamının 105.737,2 TL olarak hesaplanması hatalıdır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince, hesap hatası bulanan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-) Hal böyle olunca, açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... Sigorta vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı ... Sigorta vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...