Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/484 K.2025/540

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 08/08/2014 tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve davalı ...

Sigorta A.Ş. nedinde ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunan ve davalı ...'ın maliki ve sürücü olduğu ... plaka sayılı araç ile davacı ...'ın idaresindeki ... plaka sayılı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında motosiklet sürücüsü davacı ... ve motosiklette yolcu konumunda bulunan diğer davacı ...'ın yaralandığı, bu kazadaki yaralanması sonucu davacı ...'ın sol bacağının diz altından ampute edildiği, hayati tehlike geçirdiği ve daimi sakatlık hali oluştuğu, diğer davacı ...'ın da vücudunda kemik kırığı oluştuğu ve iş göremezliğe maruz kaldığı, davacıların uzun süre tedavi gördüğü,

tüm kusurun davalıda olduğunu beyanla ve artırılmış haliyle davacı ... için 1.000,00 TL geçici ve 5.000,00 TL sürekli iş görmezlik zararı ile 1.000,00 TL protez bedeli olmak üzere toplam 7.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın, yine davacı ... için 500,00 TL geçici ve 500,00 TL sürekli iş görmezlik zararı olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketleri bakımından poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmaları kaydıyla ve dava tarihinden işleyecek faiziyle davalı ...'dan ise olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ... vekili 10/12/2020 günlü ıslah dilekçesinde, müvekkili için talep olunan 1.000,00 TL maddi tazminat istemini 8.265,02 TL geçici ve 229.812,76 TL sürekli iş göremezlik zararı ile 1.782,07 TL bakıcı gideri olmak üzere 239.859,85 TL'ye yükseltmiştir. Davacı ... vekili 02/12/2020 günlü ıslah dilekçesiyle dava dilekçesinde belirtilen maddi tazminat istemini sürekli iş göremezlik zararı yönünden 682.884,00 TL'ye ve protez bedeli olarak 413.612,00 TL'ye yükseltmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşuna ilişkin iddiaların doğru olmadığı, müvekkilinin hadisede bir kusurunun bulunmadığı, olaya ilişkin ceza davasının da henüz kesinleşmediği, öte yandan karşı yönden gelen ve plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün ve yol yapım çalışmasını kusurlu ifa eden yahut kaza mahalli yolu işleten kurum ve kuruluşun, yine sürücü belgesiz ve kasksız vaziyette seyahat eden davacıların uyuşmazlık konusu kazanın vukunda kusuru bulunduğu, kusurun ve zararın ispatı gerektiği, fahiş miktarda manevi tazminat istendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesine özetle; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin bulunduğu, sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında, ZMMS genel şartları kapsamında ve azami poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğu, manevi tazminat taleplerinin teminat altına alınmadığı, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, hadisenin haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklandığı ve ancak yasal faiz istenebileceği, avans faizi talebinin yersiz olduğu, dava açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesine özetle; müvekkili şirketin faaliyet merkezinin bulunduğu yer itibariyle İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinde davanın açılması gerektiği, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin bulunduğu, sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında, İMMS genel şartları kapsamında ve azami poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğu, poliçe teminatının devreye girebilmesi için ZMMS teminatının tüketilmesi icap ettiği, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Antalya 24. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/06/2015 gün ve ... esas, ... sayılı karar örneği, trafik kazası tespit tutanağı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve kasko sigorta poliçesi örneği, kusur, maluliyet ve tazminat bilirkişi raporları, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazaya ilişkin alınan kusur raporunda davacı motosiklet sürücüsü ile dava dışı plakası tespit olunamayan araç sürücüsünün kusursuz olduğu ve davalı sürücüye %100 kusur verildiği, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunandan alınan sağlık kurul raporuna göre trafik kazası sonucu yaralanmasına bağlı arazı nedeniyle davacı ...'in %42 oranında daimi ve 6 ay süreyle geçici iş göremezliğe maruz kaldığı, davalı ...'ın ise %17 oranında daimi ve 9 ay süreyle geçici iş göremezliği bulunduğu,

tedavi dönemi içerisinde 2 ay süreyle başkasının bakımına ihtiyaç duyacağı yönünde kanaat bildirildiği, tazminat bilirkişinin en son sunduğu ek raporda davalı yanın tam kusur durumu, davacıların ATK raporu ile saptanan geçici iş görmezlik ve bakıcı ihtiyaç süresi ile daimi iş göremezlik oranları, PMF 1931 yaşam tablosundaki bakiye ömür süreleri, davacı ... için belirli tarihe kadar asgari ücret, sonrasında ise asgari ücretin 1.1435 katı gelir durumu, diğer davacı ... için asgari ücretin 1,3864 katı gelir elde ettiği esas alınarak yapılan hesaplamada davacı ... için geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 8.265,02 TL,

sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 229.812,76 TL, bakıcı giderlerinden kaynaklana maddi zarar 1.782,07 TL; davacı ... için geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı SGK ödemeleri ile tamamen karşılanmış olup alacağı kalmadığı, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 682.884,69 TL ve ömür boyu protez giderlerinden kaynaklanan ve SGK nın karşıladığı kısımı aşan maddi zararı 413.612,09 TL olarak tespit edildiği ve böylece maddi zararların ispatlandığı,

manevi tazminat talepleri bakımından, olayın meydana geliş biçimi, davalı yanın tam kusurlu oluşu, davacıların uğradığı bedensel zararın boyutu, tarafların ekonomik ve sosyal konumları ile diğer etmenler göre manevi tazminat taleplerinin de kısmen haklı olduğu gerekçesiyle davacı ...'in açtığı dava bakımından maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 681.884,00 TL. sürekli iş gücü kaybı tazminatı ile tedavi gideri kapsamında SGK tarafından karşılanan miktarı aşan 413.612,00 TL ömür boyu protez giderinden kaynaklı maddi tazminatın davalı ...’dan kaza tarihi olan 08/08/2014 tarihinden itibaren, davalı ZMMS ...

Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren poliçe limiti olan 268.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen, davalı kasko-genişletilmiş kasko sigorta poliçesi İMMS yönünden sıralı sorumluluk ilkesi gereği ZMMS poliçe limitini aşan kısımdan sonra sakatlık tazminatının poliçe limiti olan 5.000,00 TL, tedavi gideri kapsamındaki protez gideri yönünden poliçe limiti olan 500,00 TL ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline; davacı ...’ın 1.000,00 TL geçici iş göremezlik talebinin reddine;

davacı ...’ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 75.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan kaza tarihi olan 08/08/2014 tarihinden itibaren, davalı kasko-genişletilmiş kasko sigorta poliçesi İMMS yönünden poliçe limiti olan 50.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere dava tarihi olan 26/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline; davalı ... bakımından maddi tazminat talebinin kısmen kabul ile 8.265,02 TL geçici ve 229.812,76 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 238.077,78 TL maddi tazminatın davalı ...’dan 08/08/2014 kaza tarihinden itibaren, davalı ZMMS ...

Sigorta A.Ş. yönünden 26/10/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ve poliçe limiti olan 268.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ... ve ...

Sigorta A.Ş.'den müteselsilen, davalı kasko-genişletilmiş kasko sigorta poliçesi İMMS yönünden sıralı sorumluluk ilkesi gereği yalnızca sürekli iş gücü kaybı (sakatlık) tazminatı yönünden ZMMS poliçe limitini aşan kısımdan sonra sakatlık sürekli iş gücü tazminatının poliçe limiti olan 5.000,00 TL, ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline;

davalı ... ’ın bakıcı gideri tazminatı talebinin reddine, davacı ... ’ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’dan 08/08/2014 kaza tarihinden davalı kasko-genişletilmiş kasko sigorta poliçesi İMMS yönünden poliçe limiti olan 50.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere 26/10/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline; davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in daimi iş göremezliği ve protez gereksinimi için belirtilen zarar kalemlerine ilişkin ayrı ayrı tazminat istendiğini, bu zarar kalemlerinden davalı trafik sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limitleriyle sınırlı sorumlu tutulması istendiğini, olay tarihi itibariyle kişi başı ölüm/sakatlık teminat klozu bakımından 268.000,00 TL ve tedavi gideri teminat klozu bakımından 268.000,00 TL poliçe limitiyle ayrı ayrı olmak üzere maddi tazminatın 536.000,00 TL tutarındaki kısmından davalı trafik sigortacısının sınırlı sorumlu tutulması gerekirken mahkemece iş göremezlik zararı ile tedavi gideri kapsamındaki protez bedelinin davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden tek bir klozdaki teminat limitiyle (268.000,00 TL) sınırlandırıldığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesin istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; protez giderinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, protez masraflarının SGK karşılanacağı protez bedelinin de hatalı hesaplandığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Somut olaya ilişkin olarak Antalya 24. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/06/2015 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ...'ın davacılara karşı işlediği taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçundan TCK'nun 89/4 ve 62. maddeleri gereğince 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. HAGB kararı itiraz denetiminden geçerek 26/06/2015 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacılar, çift taraflı trafik kazası sonucu ağır şekilde yaralandıklarını, geçici ve daimi iş göremezliğe maruz kaldıklarını, başkasının bakımına ihtiyaç duyulduğunu, tedavi gideri ve protez masrafı yapıldığını ileri sürerek belirtilen zarar kalemlerine ilişkin maddi tazminatın ve ayrıca bu kazadaki yaralanmalarından ve bedensel zararlarından mütevellit acı ve ıstırap çektiklerini ve daimi maluliyetlerinden dolayı da üzüntü duyduklarını belirterek bir miktar manevi tazminatın karşı aracın sürücüsü, trafik sigortacısı ve kasko sigortacısı olan davalılardan poliçe teminat limitleri dahilinde tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Somut dosyada, davalı ... Sigorta AŞ'nin, ZMSS poliçesi kapsamında SGK tarafından karşılanmayan tedavi (sağlık) giderinden sorumlu olduğunda kuşku bulunmamaktadır. Kaza tarihinde ZMSS kapsamında sakatlanma/ölüm teminat limiti 268.000,00 TL, tedavi (sağlık) teminat limiti 268,000,00 TL olmak üzere iki ayrı teminat bulunduğu da aşikardır. Davacının talep ettiği protez giderinin tedavi (sağlık) teminatı kapsamında olduğu da sabittir (aynı yönde.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/13480 esas, 2023/12286 karar sayılı ilamı). Somut dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, tedavi (sağlık) poliçe limitinin aşılmadığı da aşikar olduğuna göre, ZMMS olan davalı ...

Sigorta AŞ'nin davacı lehine hükmolunan tazminattan, 268.000,00 TL'si sakatlanma/ölüm teminat limiti, 268,000,00 TL'si tedavi (sağlık) teminat limiti olmak üzere toplam 536.000,00 TL teminat limiti ile sorumlu tutulması gerekirken, ilk derece mahkemesi kararında davalı sigorta şirketinin yalnızca 268,000,00 TL limit ile sorumlu tutulması doğru görülmemiş, karar bu yönden kaldırılarak, yeniden yargılama gerekmediğinden Dairemizce bu yönde hüküm tesisi gerekmiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama gerekmediğinden Dairemizce yeniden hüküm tesisi ile; davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davacı lehine hükmolunan tazminattan 268.000,00 TL'si sakatlanma/ölüm teminat limiti, 268,000,00 TL'si tedavi (sağlık) teminat limiti olmak üzere toplam 536.000,00 TL teminat limiti ile sorumlu tutulması yönünde karar verilmesi gerekmiştir.

...