Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/560 K.2025/642

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...ait... bulunan... numaralı iş yerlerinin kira sözleşmesi ile müvekkiline tahsis edildiği, kiraya verenle yaşanan sorunlardan sebep bir dönem taşınmazın tahliye edildiği, olayın yargıya intikal ettiği ve muhakeme sonrasında .... tarihi itibariyle iş yerine geri dönüldüğü, yeniden taşınmaza gelindiğinde davacının kullandığı taşınmaza komşu iş yerlerinde bulunan davalıların kullandıkları taşınmazlarda izinsiz ve ruhsata aykırı kaçak yapı inşa ettiği ve yine kaçak elektrik kullandığı,

müşterek kullanım alanlarını işgal ettikleri, bu yapıların davacının kiraladığı taşınmaza doğrudan ve dolaylı olarak zarar verdiği, müşteri potansiyelini olumsuz etkilediği, yine davalıların müşterek alana tecavüzü nedeniyle ortak alanlardan davacının yararlanamadığı, davalıların müvekkilini zarara uğratmak amacıyla kasıtlı hareket ettiği, kaçak inşa edilen yapıların düzeltilmesi ve izinsiz yapılaşmaya ilişkin hukuka aykırılığın giderilmesinin istendiği, ancak bu güne değin netice alınamadığı,

davalıların hukuka aykırı iş ve eylemlerinden dolayı maddi ve manevi zarara uğrandığını beyanla ve fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla 83.300,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın 23/11/2018 olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının kiracı olduğu taşınmazları davalılara devredemediğinden davalılara hasım olduğu, müvekkillerinin kiraladıkları taşınmazda kapalı alan oluşturması, tabela asması ve iş yeri önüne malzeme koyması nedenle maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürdüğü, davanın hukuki dayanağının bulunmadığı, esasen taşınmazı devretmeye çalışan davacı taraf olduğu ve müvekkillerinin bu yönde bir talebi bulunmadığı,

davacının sebepsiz yere müvekkillerini sözlü ve fiziki taciz ettiği, bu hadiselerden dolayı davacının yargılandığı Antalya 32. Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde görülen derdest kamu davası bulunduğu, davacının kendi dükkanının önünde mallarını sergilediği halde müvekkillerinin iş yerlerinin önünü kullanmasına karşı çıktığı, müvekkilinin kiralanan taşınmazda taşınabilir şekilde kapalı alan oluşturmasının kiralanan amaca uygun şekilde sök tak yapılabilen eklentilerin kira sözleşmesine ve şartnameye aykırı olmadığı, kiraya veren idarenin de bundan sebep yapılara herhangi bir müdahalesinin olmadığı,

toptancı halindeki tüm kiracıların kira sözleşmesi ve şartnamesinin kendilerine tanıdığı hak ve yetkiler çerçevesinde benzer uygulamalar yaptığı, davacının zararı ile müvekkillerinin eylemleri arsında illiyet bağı bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Bilirkişi kök ve ek raporları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; tarafların mülkiyeti ....

Belediyesine ait ... bulunan iş yerlerini kiracı sıfatıyla işlettikleri ve birbirlerine komşu oldukları, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli olan kök ve ek raporlara göre davalıların işlettikleri iş yerinin üst katına kaçak yapı yaptığı, kaçak yapının çatı eğiminin davacının kullanımında olan iş yerinin çatısına akacak şekilde yapıldığı ve suyun davacının çatı giderlerinden tahliye edildiği, davalılara ait yapının saçaklarından akan suyun davacının kullanımında olan iş yerinin izolasyonuna zarar verdiği,

davacının kullanımında olan iş yerinin izolasyon ve boya tamiratı bedelinin 10.000,00TL olduğu yönünde görüş bildirildiği, anılan zararın mülk sahibi olan belediye tarafından karşılandığının ispatlanamadığı, kira sözleşmesinin 5.6 maddesinde, taşınmazda ve tesisatta yapılan her türlü onarım ve masrafların kiracıya ait olduğu belirtildiğinden davalıların bu savunmasına itibar edilmeyerek 10.000,00 TL maddi tazminat talebi bakımından davanın sübuta erdiği, davacının gelir kaybı ve diğer maddi tazminat kalemlerine ilişkin talepleri yönünden yapılan değerlendirmede;

davacının kullanımında olan iş yerinin teşhir alanının davalılar tarafından işgal edilerek müşterilerin davacı ile olan temasının engellenmesi nedeniyle davacı 31/05/2021 tarihli dilekçesinde, 23/11/2018 tarihi ile 31/12/2019 tarihi arasındaki döneme ilişkin gelir kaybı zararının olduğunu belirterek maddi tazminat talebinde bulunmuş ise de, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen gerekçeli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli kök ve ek raporlarda belirtildiği üzere, davacının herhangi bir gelir kaybı zararının bulunmadığı, 1.491,01 TL gelir kaybı zararının talebe konu edilmeyen döneme ilişkin olduğu,

bu dönemdeki zararın mülk sahibi olan belediye tarafından davacının iş yerinden çıkartılmasından kaynaklandığı, davacının haksız fiilin unsurlarından olan zarar ve illiyet bağı unsurlarını ispat edemediği, davalıların iş yerinin önüne yaptıkları atölyenin çıkıntıları nedeniyle davacının araçları, malları kıyafet ve ayakkabılarının zarara uğradığı, araç park yerini işgal etmeleri nedeniyle aracı farklı yerlere park etmek için harcanan zaman, yakıt, emek ve araç yıpranma zararı talebinde bulunmuş ise de, buna ilişkin herhangi bir delil ibraz edilmediğinden ispatlanamadığı, davacının manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede;

davalı tarafça davacının kişilik haklarına yönelik bir haksız eylemi ya da davacının bir zararı söz konusu olmadığından manevi tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 10.000,00 TL maddi tazminatın 23/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair maddi tazminat talebinin ve manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların hukuka aykırı işleri ile işgal ve tecavüz eylemlerinden dolayı davacıya maddi ve manevi zarar verdiği hususunun duraksamadan uzak olduğunu, davalıların ....Belediyesi ile birlikte hareket ederek bir yılı aşkın süredir davacının ticari itibarını ve kişisel haklarını ihlal ettiğini, manevi tazminat koşullarının oluştuğunu, eksik inceleme ile hatalı karar verildiği dayanılan tüm delillerin değerlendirilmediğini, davalıların kaçamaklı ikrarı ile geçici yapıları yapıp kalıcı hale getirdiğinin sabit olduğunu,

davalıların iş ve işlemlerinin yasaya aykırı olması nedeniyle zabıtaların ve emlak daire başkanlığının davalıları ihtar ettiğini, yapı kontrol şube müdürlüğünün davalılara ceza uyguladığını, davalıların eylemlerinden dolayı müvekkilinin ticari faaliyetini sürdüremediğini, maddi zararının oluştuğunu, davalıların eylemi ile davacının zararı arasında nedensellik bağının da kurulduğunu, mali müşavir bilirkişiden alınan raporun çelişkili olduğunu, objektif rapor hazırlamadığını, yargısal denetime elverişli olmadığını, inşaat bilirkişi raporu da aynı şekilde hatalı ve gerçek zarar tespitinde kifayetsiz kaldığını,

davalıların ortak kullanım alanlara hakkı olmadığı halde işgal ettiğini, kuralları ve yasayı ihlal eden iş ve işlemleri olduğunu, genel güvenliği tehlikeye attıklarını, davacının ticaret yapmasını engellediklerini, davalıların kasıtlı eylemlerinin 13 ay boyunca sürdüğünü, müvekkilinin somut hadiseden kaynaklı aldığı 6 adet sağlık raporu bulunduğunu, davalıların kaçak ve ruhsatsız yapıları, atölyelerinden çıkan kaynak kıvılcımları ve gürültüsünden rahatsızlanıp felç geçirdiğini, maddi ve manevi zararın sübuta erdiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, bu rapora yönelik itirazlarının irdelenmediğini, müvekkilinin yaptığı eklentilerin kira sözleşmesine ve şartnameye uygun olduğunu, bu yapılarla ilgili belediyeden gerekli izinlerin alındığını, davacının oluştuğunu iddia ettiği zararın müvekkillerinin eyleminden kaynaklandığının ispatlanamadığını, davacının kiraladığı taşınmazla ilgili eksiklik ve bozukluklar nedeniyle müvekkillerine husumet yöneltmesinin mümkün olmadığını,

bu konuda muhatabın kiraya veren Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı olup ilgili eksiklerin mülk sahibi tarafından giderildiğini, hükme esas alınan raporlarında mahallinde keşif icra edilmeden fotoğraflar üzerinden farazi değerlendirmeler yapıldığını, haksız eylem iddialarına ilişkin husumet müvekkili gerçek kişilere mi yoksa davalı şirketin tüzel kişiliğin mi yönelttiğinin izah edilmediğini, davalılar bakımından ayrı ayrı haksız eylemlerin de açıklanmadığını, tarafların kusur oranı ve zararın sarih şekilde gerekçelendirilmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, haksız fiilden kaynaklı maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Kişilik hakları zedelenenler aynı kanunun 58. maddesi gereğince manevi tazminat talep edebilirler.

Davacı,...ticari faaliyetini yürüttüğü iş yerine komşu taşınmazda kiracı olan davalıların kullandıkları iş yerine izinsiz ve ruhsata aykırı kaçak yapı inşa ettiğini ve kaçak elektrik çektiğini, müşterek kullanım alanlarını usulsüz işgal ettiklerini, eklenti yapıların davacının kiraladığı taşınmaza doğrudan ve dolaylı olarak zarar verdiğini, müşteri potansiyelini olumsuz etkilediğini, yine davalıların müşterek alana tecavüzü nedeniyle ortak alanlardan davacının yararlanamadığını, davalıların zikrolunan hukuka aykırı eylemlerinden dolayı maddi ve manevi zararının oluştuğunu belirterek,

iş yerininde oluşan hasardan, ortak alan mahrumiyetinden ve müşterilerin azalmasından kanyaklı maddi tazminatın ve bir miktar manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda manevi tazminat talebinin reddine maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ile davalılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-)Somut dosyaya sunulan 26/11/2013 tarihli kira sözleşmesi incelendiğinde, kira sözleşmesinin Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında imzalandığı görülmüş olup, diğer davalılar ... ile ...'un sözleşmede kira sözleşmesinin tarafı olarak bir imzaları bulunmamaktadır.

Dava dilekçesi ve yargılamanın aşamalarındaki beyanlarda, davalılar ... ve ...'un zarardan hangi sıfatla sorumlu oldukları ve davalı şirket ile bağlantıları açıklanmamış, ilk derece mahkemesince de bu hususta herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Oysa, davaya konu davalıya ait yerle ilgili kira sözleşmesi davalı şirket ile yapıldığından, diğer davalıların kiralanan bu yerle olan ilgileri ve zarara etkileri açısından herhangi bir araştırma yapılmaksızın ve dolayısıyla bu davalıların pasif husumetleri değerlendirilmeksizin davalılar... ve ... aleyhine hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-)Somut dosyada davacıların gelir kaybına ilişkin talebi, 23/11/2018 tarihi ile dava tarihi arasındaki döneme ilişkin olmasına rağmen, somut dosyada alınan bilirkişi raporunda 01/03/2017 ile 22/11/2018 tarihleri arasına ilişkin olanrak gelir kaybı değerlendirmesi yapılmış ve mahkeme tarafından da bu bilirkişi raporu dikkate alınarak karar verilmiştir.

Oysa, bilirkişi raporu ve mahkemenin kararında hükme esas alınan tarihler, dava dilekçesinde talep edilen tarihleri kapsamadığından davacının talebini karşılar şekilde karar verildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir.

Bunun yanında, davacı taraf dava dışı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığından kiraladığı dava konusu yerin bir kısmının davalılar tarafından işgal edilmesi nedeniyle kullanamadığı yerden kaynaklı olarak gelir kaybı talebinde bulunmuş ise de; davacının bu talebinin haksız işgale dayalı ecri misil istemi olarak değerlendirilmesi gerekir.

Mahkemece mahallinde keşif icra edilmediğinden ve dosya üzerinden rapor alınan bilirkişilerce taşınmazdaki işgal durumu değerlendirilmediğinden, dosyada gerekli araştırma ve incelemeler yapılarak hüküm kurulduğundan bahsedilemez.

Keza, davalı tarafça dava konusu yerdeki bir kısım eksikliklerin dava dışı Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından giderildiği ileri sürülmesine rağmen, mahallinde keşif icra edilmediğinden bu hususların mahkeme ve bilirkişiler tarafından tespiti de mümkün olmamıştır. Tüm bu sebeplerle, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğundan kararın doğru olduğundan bahsedilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle mahkemece yapılması gereken iş, davalı tarafından kullanılan taşınmazın yargılama sırasında davalı tarafça tahliye edildiği de dikkate alınarak, dosya içerisindeki fotoğraf ve diğer belgeler ile tanık anlatımları ve tüm delillerin yerinde değerlendirilmesi amacıyla, refakate alınacak uzman bilirkişi veya bilirkişiler eşliğinde keşif icra edilerek ve gerektiğinde tanıklar da yeniden keşif mahallinde dinlenerek, dava konusu olan davacıya ait iş yerinde, 23/11/2018 tarihinden dava tarihine kadar olan süreçte davalı tarafın bir işgalinin bulunup bulunmadığı,

işgal mevcut ise hangi alanların ve hangi eşya ve sair konularak işgal edildiği, davacı tarafın bu süreçte ticaretinin engellenip engellenmediği hususlarının araştırılarak, davalının ticaretinin engellendiği kanaatine varılması halinde yukarıda açıklandığı üzere bilirkişilerce ecri misil hesabı yapılarak alınacak raporun sonucuna göre ecri misil talebi yönünden hüküm kurulması, aksi halde gelir kaybına ilişkin talebin dinlenmesi mümkün olmadığından talebin reddine karar verilmesi;

yine davalı tarafın ileri sürdüğü taşınmazdaki bir kısım eksikliklerin tamiratı ve imalatının Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından yapılarak giderildiği yönündeki savunma ve iddiaların, keşif mahallinde taraflar ve tanıklar dinlenip, alınacak bilirkişi raporu ve toplanacak deliller dikkate alınarak değerlendirilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması;

çatı izolasyonuna ilişkin olarak bilirkişi tarafından düzenlenen raporun fotoğraflar üzerinden düzenlendiği dikkate alınarak keşif sırasında bu husus yönünden de araştırma yapılıp daha önce sunulan fotoğraflarla birlikte bir değerlendirme yapılarak çatı izolasyonuna ilişkin zarar yönünden de bilirkişilerden denetime elverişli rapor alınarak hüküm kurulmasından ibarettir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf istemini yukarıda gösterilen sebepler yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacı vekili ile davalılar vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...