Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/619 K.2025/1114

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının yaptığı başvuru üzerine müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın kazaya karıştığı iddiası ve zannı ile haksız ve yanılgılı şekilde davalıya 3.266,00 TL ödeme yaptığını, ancak ödemeden sonra mahkemece yapılan yargılama sonucunda sigortalısının aracının kaza yapmadığının tespit edildiğini, illiyetsiz olay nedeniyle davalı şirkete yapılan ödemenin mesnetsiz ve dayanaksız kaldığından bahisle müvekkili sigorta şirketince yapılan ödemeler ile icra ve yargılama giderleri, vekalet ücreti olmak üzerine 8.054,66 TL'nin ödeme tarihinden itibaren davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığı, davacı yanın iddiasına konu sebepsiz zenginleşme koşullarının somut uyuşmazlıkta oluşmadığı, davanın mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, davacının bile isteye yaptığı ödemeyi rücu davasını ispat edemediğinden bu kez müvekkili şirkete yöneltmesinin ve bu tediyeyi sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde tazmin etmesinin mümkün olmadığı, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı, davacının uğradığını iddia ettiği zararın oluşmasında müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte fahiş tutarda tazminat istendiği, dava öncesi temerrüt oluşmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/07/2020 gün, .... esas ve ....sayılı kararı, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davalı sigorta şirketi tarafından Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyasında ... Demir Çelik İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından düzenlendiği belirtilen ve şirket kaşesini taşıyan belge hakkında belgenin hiçbir şekilde kendilerinde bulunmadığını beyan ettiği, buna karşın ilgili belgenin bir nüshasını gönderdikleri, mahkemelerce talep olunan belge ibrazı zorunlu olmakla birlikte aksi durum için herhangi bir yaptırım öngörülmediği,

davalı sigorta şirketinin belgeyi ibraz etmeyerek davacının zararına sebebiyet vermesi varsayımına göre haksız fiil hükümlerinin söz konusu olabileceği düşünülse dahi yargılamanın iadesi sebeplerinde tahdidi olarak sayılan "Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması" düzenlemesi karşısında davacı sigorta şirketinin Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas ... karar sayılı dosyasında yargılamanın iadesi yoluna başvurmak yerine iş bu davayı açmasında hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yazı ve imza incelemesi için talep olunan belgele asıllarının ibraz edilmesinin zorunlu olduğunu, ... Sigorta A.Ş.'nin istenilen belgenin kendilerinde bulunmadığını belirttiğini, davalı yanın dosyaya belgenin suretini ibraz ettiğini, belge aslının davalı ...

Sigorta A.Ş.'de olduğunun da yargılama sürecinde kesin şekilde belirgin olmadığını, yerel mahkemenin yargılama sırasında elde olunamayan belgenin karar verilmesinden sonra ele geçirildiği gerekçesiyle yargılamanın iadesi kanun yoluna başvurulabileceği yönündeki kabulünün isabet içermediğini, belge aslının her iki dosyaya da sunulmadığını, yasa hükmüne aykırı hareket eden davalının haksız fiil hükümlerine göre sebebiyet verdiği zararı tazmin ile yükümlü olduğunu, mahkemenin gerekçesi yerinde olduğunun faraziyesinde dahi dava ikamesinden sonra yargılamanın iadesi şartlarının oluştuğunu,

davanın açıldığı tarih itibariyle müvekkilinin iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu, müvekkilinin ... Sigorta A.Ş.'nin sunduğu belgeler ve başvurusu üzerine durumdan haberdar olduğu ve ödemeyi yaptığını, davalının rücu davasının görüldüğü mahkemeye belge aslının bulunmadığını bildirdiği halde iş bu dosyaya belge suretini sunduğunu, bu durumun dahi iyi niyetli olunmadığını gösterdiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, yanılma nedeniyle yapılan yersiz ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tazmini isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davalının yaptığı başvuru üzerine müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan aracın kazaya karıştığı iddiası ve zannı ile haksız ve yanılgılı şekilde davalı yana ödeme yaptığını, ancak bu tediyeden sonra mahkemece yapılan yargılama sonucunda sigortalısının aracının kaza yapmadığının tespit edildiğini, illiyetsiz olay nedeniyle davalı şirkete yapılan ödemenin mesnetsiz ve dayanaksız kaldığını ileri sürülerek yapılan ödemenin ve ferilerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Somut davada, zorunlu mali sorumluluk sigortalısı olan dava dışı ... Ltd. Şt.i'nin karşıtığı iddia edilen kaza nedeniyle, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin, kendilerinden rücuen tazminat istenmesine üzerine 3.266,00 TL ödeme yaptıklarını, bu ödemenin kendi sigortalısı olan dava dışı ... Ltd. Şti.'nden rücuu amacıyla Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyasında açılan davanın esasına etki edebilecek belge aslını (dava dışı sigortalının, karıştıkları trafik kazasına ilişkin tazminatın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından alınmasına yönelik olarak davalı şirkete sunduğu talep dilekçesi) göndermeyerek davanın aleyhlerine sonuçlanmasına sebebiyet verildiği iddiası ile uğranılan zararı tazminini talep etiği anlaşılmıştır.

Dosya arasında yer alan deliller ile Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ...karar sayılı dosyasının kapsamı incelendiğinde; davalı sigorta şirketinin rücuen tazminat talebinde bulunması üzerine, davacı sigorta şirketinin davalının sunduğu trafik kazasına ilişkin belgelere göre davalıya 3.266,00 TL rücuen tazminat ödemesi yaptığı, davalının tazminat isteminde bulunurken davacıya gönderdiği belgeler arasında uyuşmazlığa konu olan; dava dışı sigortalının (... Ltd.

Şti.) karıştıkları trafik kazasına ilişkin tazminatın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından alınmasına yönelik olarak davalı şirkete sunduğu talep dilekçesinin fotokopisinin de ye aldığı, her ne kadar davacı taraf bu talep dilekçesini dikkate alarak kazanın gerçekleştiği kanaatiyle ödeme yaptıklarını ileri sürmüş ise de; sunulan belgeler arasında trafik kazası tespit tutanağının bulunmadığı, olay yerinin terk edildiğine dayanılarak kazaya karışan diğer aracın sürücüsünün beyanı doğrultusunda davacıya tazminat isteminin yapıldığı, dava dışı ...

Ltd. Şti. tarafından verildiği iddia edilen belge ve karşı araç sürücüsünün beyanı dışında davacının sigortalısı olan dava dışı ... Ltd. Şti.'nin kazaya karıştığını gösterir delilin bulunmadığı, dava dışı ... Ltd.

Şti. tarafından davalı sigorta şirketine verildiği iddia edilen kazaya karıştıklarını bildiren belgenin ise davacı sigorta şirketine fotokopisinin iletildiği, bu durumda sigortalısının kazaya karıştığını ispata yarar başkaca delil mevcut olmayan davacı sigorta şirketinin, davalı sigorta şirketinden belge aslını talep etmesi ve belgenin doğruluğunu teyit etmesinin gerekli olduğu,

bunun yanında ödeyeceği tazminat miktarını rücu etme ihtimali de olması nedeniyle kendi sigortalısı ile de irtibata geçmek suretiyle olayın gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitini yapabileceği, buna karşın davacı sigorta şirketinin bu araştırmaları yapmak suretiyle eksiklikleri giderme imkanı mevcut olmasına rağmen, yeterli inceleme ve araştırmayı yapmadan sigortalısının kazaya karıştığını kabul ederek davalıya ödeme yaptığı, tarafların tacir olduğu durumlarda, sorumluluklarının takdir ve tayininde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2 maddesi gereği tarafların basiretli davranma yükümlülüğünün dikkate alınması gerektiği, her tacirin,

ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesinin zorunluluk olduğu, tüzel kişi tacirin tüm işlerinin ticari iş niteliğinde olduğu, tacirlerin tacir olmayan kişilerin ileri sürebileceği savunmalardan yararlanamayacağı ve gelişi güzel bir şekilde, haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken, bazı hususları bilmediğini iddia edemeyeceği ya da gerekli tüm özeni gösterseydi bile farkına varamayacağını ileri süremeyeceğinin kabulü gerektiği tartışmasız olup, bu haliyle somut dosya davacısı sigorta şirketinin,

davalı sigorta şirketine ödeme yaparken sunulan belgenin aslının davalı tarafça Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyasına sunulmaması nedeniyle haksız fiile maruz kaldıkları yönündeki savunmalarının, Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2 maddesi gereğince basiretli davranma yükümlülüğü karşısında dinlenemeyeceği kanaatine varılmakla, ilk derece mahkemesinin gerekçesi farklı olmakla birlikte sonuç itibariyle davanın reddi yönünde hüküm kurmuş olması isabetli olduğundan davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...