Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/949 K.2026/362

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/12/2021 tarihinde, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı olan dava dışı ...'e ait ... plaka sayılı aracın park halinde bulunan davacıya ait ... plaka sayılı 2016 model ... marka araca çarpıp kaçtığı, bu kaza neticesinde davacıya ait araçta maddi hasar ve değer kaybı oluştuğu, davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusuru sonucu hadisenin vuku bulduğunu beyanla ve artırılmış haliyle 12.000,00 TL araç değer kaybı zararının temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın belirsiz alacak biçimde talepte bulunduğu, ancak zarar tutarının önceden bilinmesi mümkün olduğu, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yararının bulunmadığı, müvekkili şirketin faaliyet merkezinin bulunduğu yere ve genel yetki kuralına göre İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu, olayın haksız fiil niteliğinde trafik kazasından kaynaklanması ve uyuşmazlığın ticari niteliğinin bulunmaması nedeniyle genel mahkemelerde çözümlenmesi gereken iş bu dava bakımından asliye ticaret mahkemesinin görevsiz olduğu,

riziko tarihi itibariyle araç başı azami poliçe limitinin 43.000,00 TL ile sınırlı olduğu, yine kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, davacı aracının geçmiş hasar kaybının celbi ile hesaplamada dikkate alınmasını, arabulucu anlaşma tutanağına istinaden takdir olunan vekalet ücreti talebinin yersiz olduğu, dava açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğinden faiz isteminin haksız olduğu, aksi durumda dahi olayın haksız fiilden kaynaklandığı, müvekkili ile davacı yan arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı ve araçların hususi kullanma özgülenmesi nedeniyle avans faiz isteminin yersiz olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Trafik kazası tespit tutanağı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi örneği, tazminat bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; park halindeki davacı aracına çarpılmasından dolayı davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun benimsendiği, araç değer kaybı yönünden sigorta genel şartlarına ekli formüle göre değişik tarihlerdeki verilere ve eski ve güncel formüllere göre değişik rakamlar bulunduğu ve bunlara göre araçta oluşan değer kaybı tutarının 12.000,00 TL olacağı yönünde kanaat bildirildiği, raporun usule uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 12.000,00 TL araç değer kaybı zararının 11/02/2022 temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; araç değer kaybı zararına yönelik tespit yapan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, piyasa koşullarına göre aracın rayiç değerinin hatalı ve fahiş belirlendiği, geçmiş hasar kaybının incelenmediği, kusur raporu alınmadan zarar tespiti yoluna gidildiği, dava açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkilinin yargılama gideri ve faiz ile sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle araç hasarından kaynaklı değer kaybı tazminatı isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı, trafik kazası sonucu aracın hasar gördüğünü, değer kaybına uğradığını ileri sürerek belirtilen zarar kalemine ilişkin maddi tazminatın karşı aracın sigortacısı olan davalıdan tahsilini talep etmişler, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-Somut olaya ilişkin 24/12/2021 tarihli kaza tespit tutanağı, olay sonrasına ilişkin fotoğraflar, davacının aracının hasar gören yerleri (özellikle aracın motor kaputunun hasar görmüş olması) birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirket sigortalısı ... plakalı araç sücüsünün park halinde olan davacının aracına çarptığı ve tam kusurlu olduğu yönündeki kaza tespit tutanağının olayın oluş şekli ve diğer delillerle uyumlu olması nedeniyle, kusur raporu alınmaksızın hüküm kurulmasında isabetsizlik görülmemiş, bu nedenle istinaf eden davalı vekilinin kusur durumuna yönelen istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

2-Araç değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Araç değer kaybı hesaplanırken aracın önceki hasar kayıtlarının da tespit edilerek değer kaybı hesaplamasında dikkate alınması yerleşik içtihatlar gereği olsa da, hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi raporuna davalı vekilinin vaki itiraz dilekçesinin incelenmesinden aracın önceden hasar kaydının bulunup bulunmadığına ilişkin değerlendirme yapılmamış olmasına ilişkin herhangi bir itirazda bulunmamış olması ve sonradan da bu hususta araştırma yapılmasını isteğine dair sözlü veyahut yazılı bir talepte bulunmamış olması göz önüne alındığında, HMK'nun 357 inci maddesine göre de;

ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinafta dinlenemeyeceğinden ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağından davalı vekilinin araç hasar kayıtlarının araştırılmadan değer kaybı yapıldığına ilişkin istinaf isteminin kabul edilemeyeceği anlaşılmış.

Buna karşın somut olayda hükme esas alınan sigorta eksperinden aldırılan bilirkişi raporunda, aracın yukarıda bildirilen satış değerlerinin tespiti ve bilirkişi raporunun denetimi açısından gerekli olan somut her hangi bir emsal satış değeri belirlenmeksizin ve bilirkişi raporuna bu yönde bir belge eklenmeksizin, araç değer kaybı yönünden belirleme yapılması hatalı olmuştur. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Bu durumda mahkemece, taraflardan davaya konu hasarlı araçla aynı niteliklere sahip aracın emsal değerleri ile ilgili delillerini dosyaya sunmaları için süre verilmesi, akabinde aynı bilirkişiden davacıya ait aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle, emsal satış bilgileri de içeren, 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre piyasasındaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) hususlarında ayrıntılı, gerekçeli,

denetime elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı vekilinin kusura ve araçtaki önceki hasarların araştırılmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davalı vekilinin araç değer kaybının belirlendiği bilirkişi raporuna yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin reddine, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

...