Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/894 K.2025/1058

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç ile, sigortalı araç sürücüsü tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı aracın, dur tabelası olan kavşakta durmaması sebebiyle meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, müvekkiline ait araçta ağır şekilde hasar oluştuğunu, müvekkilinin kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, araçta meydana gelen değer kaybının ödenmesi için sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak 5.000,00 TL’nin davalıdan alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davacının maliki olduğu araçta dava konusu kaza sonucu araç hasarı sebebiyle davacıya 11.05.2022 tarihinde 38.847,44 TL ödeme yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu yönündeki iddianın yerinde olmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketçe yapılan ödemenin düşülmesiyle birlikte bakiye teminat limitinin dikkate alınması gerektiğini, sigortalının kusuru ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılması gerektiğini, davalı şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davaya konu olay bir trafik kazası olup bu husus genel olarak haksız fiil kategorisi içerisindedir. Davalı asiller sürücü ve işleten olarak sigorta şirketi ise sigorta sözleşmesi gereğince bu haksız fiilden sorumludur. Yine davalıların sorumluluğuna gidebilmek için haksız fiilin unsurları olan kusurlu eylem zarar ve illiyet bağının olayda mevcut olması gerekir.

Somut olay incelendiğinde alınan kusur raporuna göre dava dışı sigortalı sürcünün tam kusurlu olduğu, bu kusurlu eylem neticesinde araçta hasar oluştuğu alınan rapora göre bu hasarın değer kaybına neden olmakla zarar şartının da yerine geldiği anlaşılmıştır. Değer kaybı haksız fiilin doğrudan neden olduğu zararlardan olmakla sigorta şirketi de teminatı kapsamında bu zarardan sorumludur.

Bu sebeple alınan rapor çerçevesinde davanın kabulüne karar vermek gerekmiş davalı sigorta şirketi 8 iş gününün sonu itibariyle temerrüde düştüğünden faizin bu tarihlerden başlatılmasına karar verilmiştir" gerekçesi ile "davanın kabulü ile. 30.000,00 TL'nin 20/06/2022 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın yasa ve usule aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tarihi itibariyle davalı şirket trafik sigortacısı olarak araç başına poliçe teminatı olan 50.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olduğunu, davadan önce davacı tarafın başvurusu sonrası ... sayılı hasar dosyası açılarak davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin 11.05.2022 tarihinde davacıya ve tamircilere toplamda 38.847,44 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin poliçe teminatından 11.152,56 TL limit kaldığını,

bilirkişi tarafından trafik sigortası yeni genel şartlarında belirtilen formül uygulanmaksızın hesap yapıldığını, yapılan hesap sonucu çıkarılan değer kaybı tutarının fahiş olduğunu, aracın eski tarihli hasarları nazara alındığında dava konusu kaza sebebiyle bu denli değer kaybına uğramasının mümkün olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedeli istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut dosyada; davacı tarafından 31/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tarafına ait ... plaka sayılı aracın zarar görmesi sonrasında değer kaybına yönelik olarak fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 5.000,00 TL tazminat isteminde bulunulmuş, yargılama sırasında alınan ... tarihli ek bilirkişi raporunda davacının talep edebileceği tazminat miktarının değer kaybı için 30.000,00 TL olduğu belirlenmiş, davacı tarafından sunulan 11/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değeri 30.000,00 TL'ye artırılmıştır.

Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre aracın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi yoluyla tespit edilmesi gerekmektedir.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede aşağıdaki bent haricinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

dosya kapsamında mevcut olan ve karar vermeye esas mahiyette bulunan ... tarihli ek bilirkişi raporunda belirlenen davacının aracında meydana gelen değer kaybına dair hesaplamaların usul ve yasaya uygun bulunmasına, yine ... tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur durumuna dair değerlendirmenin maddi vakıaya uygun olmasına, faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi dikkate alınarak belirlenmiş olmasının yasal mevzuata uygun olmasına göre; davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak, davalı şirket, kazaya neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olup teminat limiti üstünde kalan kısım yönünden herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Sigortanın Kapsamı” başlıklı A.1. maddesi uyarınca, sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, "zorunlu sigorta limitlerine kadar" temin eder, hükmü düzenlenmiştir.

Buna göre sigorta şirketinin sorumluluğunun kaza tarihindeki poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğu, aynı kaza sebebi ile davacıya 38.847,44 TL hasar bedeli de ödendiği anlaşıldığından kaza tarihinde geçerli sigorta teminat limiti olan 50.000,00 TL'nin üzerinde olacak şekilde davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Davalı sigorta şirketi, dava açılmadan önce, davaya konu trafik kazası nedeni ile davacı adına 38.847,44 TL hasar bedeli ödemiş olmakla sigorta şirketinin söz konusu poliçe nedeni ile sorumlu olabileceği bakiye teminat limiti 11.152,56 TL ile sınırlıdır. Mahkemece, davalı sigorta şirketinin, kaza tarihindeki bakiye teminat limitini aşacak şekilde hükmedilen tazminattan sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

Ne var ki anılan yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle.

HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, sigorta şirketinin sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olması, sigorta şirketi tarafından 50.000,00 TL teminat limitinden aynı kaza sebebi ile 38.847,44 TL'lik ödemenin yapılmış olması ve bu miktar itibari ile sigorta şirketinin sorumluluğunun son bulması, sigorta şirketinin bakiye sorumluluğunun 11.152,56 TL ile sınırlı olması dikkate alınarak,

davanın kısmen kabulü ile 11.152,56 TL tazminatın 20/06/2022 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...