Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/668 K.2025/766

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin ve hakim adayının görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 08/08/2024 tarihinde ...'in, sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... istikametinden ... istikametine doğru sol şeritte seyir halindeyken ...

Tüneli içine girdiği esnada yoğunlaşan trafiği fark edemeyerek aynı istikamette seyir halinde olan ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpıp, sonra duramayarak sürücü ... idaresindeki, müvekkiline ait ... plakalı aracın arka kısımlarından çarpması neticesinde çok araçlı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere ...

Turizm'e ait ... plakalı araç sürücüsü KTK'nın 52/1-A ve 56/1-C maddelerini ihlal etmek suretiyle müvekkilin aracına arka kısımdan çarparak tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğini, müvekkilinin otobüsünün arka kısımdan darbe aldığını ve darbenin etkisiyle sürüklenerek ön kısımlarını refüje çarptığını, büyük ölçüde zarar gördüğünü, kaza sonrasında müvekkilinin aracını onarım için servise götürdüğünü ve müvekkiline ait ... plakalı araçta KDV dahil toplam 1.500.000,00 TL hasar bedeli oluştuğunu, ancak kaza sonrasında araçta çok büyük hasar meydana geldiğini, araçta birçok parçanın değişmek zorunda kaldığını,

bu nedenlerle meydana gelen olay sonucu müvekkilinin aracında büyük ölçüde değer kaybı ortaya çıktığını, bu nedenle müvekkilinin işbu kaza sebebiyle aracın onarımda kaldığı süre boyunca firması adına sefer düzenlemediğini, oldukça olumsuz etkilendiğini, bu nedenle de zaman ve para kaybının meydana geldiğini, müvekkilinin mağduriyetinin söz konusu olduğunu beyan ederek davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL değer kaybı,10.000,00 TL kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ... Otomotiv ... Turizm San ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ikametgah adresinin Van olmadığını, kazanın Kocaelinde meydana geldiğini, davalı seçimlilik yetkisini kullanmadığını, bu nedenle davalı müvekkilinin yerleşim yerinin Gaziantep olması sebebiyle, Gaziantep mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğunu, davacının aracını, ... Seyahat'a kiraladığını, kazaya karışan davacıya ait aracın, davacının nam ve hesabına gelir elde etmediğini, sadece başka bir otobüs firmasına aracını kiraya vererek kira geliri elde ettiğini, bu nedenle kazanç kaybının gerçekleşmediğini, davacının sunduğu yolcu listesinin davacıyla alakası olmayıp otobüsünü kiraladığı firmaya ait olduğunu, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...davacının, 08/08/2024 tarihli trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve kazanç kaybı bedelinin tahsili gerekçesiyle eldeki davayı açtığı, davalının cevap dilekçesinde yerleşim yerinin Gaziantep olması nedeniyle yetkili mahkemenin Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek yetki itirazında bulunduğu, 6100 sayılı HMK'nın 16. maddesi gereğince haksız fiilden doğan davalarda davacının seçimlik yetkisinin bulunduğu, ancak davacının yerleşim yerinin Van olduğu, davalının yerleşim yerinin Gaziantep olduğu, kazanın İzmit'te gerçekleştiği" gerekçesiyle "davalı ... Otomotiv ... Şti'nin yetki itirazının kabulüne, mahkememizin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin Gaziantep Nöbetçi Ticaret Mahkemesi olduğuna" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen Gaziantep mahkemelerinin yetkili olduğuna dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanın olduğu 08/08/2024 tarihinde müvekkilinin ikametgahının Antalya olduğunu, sonraki süreçte müvekkilin çocuğunun böbrek hastalığının tedavisi için ikametini Van'a taşıdığını, bu sebeple Antalya mahkemelerinin, mümkün değilse Van mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmesi gerektiğini, beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından doğan haksız fiile dayalı araç değer kaybı ve kazanç kaybı talepli maddi tazminat davası olup; uyuşmazlık, mahkemece verilen 12/06/2025 tarihli yetkisizlik kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir. HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

6100 sayılı HMK'nın 16. maddesinde haksız fiilden doğan yetki düzenlenmiştir: "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." HMK'nın 19. Maddesinde ise; yetki itirazının ileri sürülmesi düzenlenmiştir: (1)Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

haksız fiilden doğan davalarda seçimlik yetki söz konusu olup bunlar, haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer, zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri olup somut olaya bakıldığında, zararın meydana geldiği yerin ..., zarar görenin yerleşim yerinin Van olmasına rağmen davacının davasını bu yerlerden birinde açmayıp seçimlik yetkisini doğru kullanmamış olmasına, UYAP sisteminde yapılan incelemede ve davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan vekaletnamede davanın açıldığı tarihte davacının yerleşim yerinin Van olmasına,

davacının ise davasını seçimlik yetkili mahkemelerden biri olmayan Antalya mahkemelerinde açmış olmasına, davalının cevap dilekçesindeki yetki itirazının doğru olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...