Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2026/225 K.2026/263

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü Isparta ili istikametinden Burdur ... ilçesi istikametine seyir halinde olan ... yönetimindeki ... plakalı otomobil ile Isparta-... devlet karayolunda bulunan ... köyü yol ayrımına geldiğinde Burdur ... ilçesi istikametinden Isparta İli istikametine seyir halinde olan ... yönetimindeki ... plakalı çekicinin karşı şeride geçmesi sonucu çift taraflı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, otomobil sürücüsü ...’ın kaza yerinde vefat ettiğini, müteveffanın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, ... plakalı aracın ... nolu poliçe ile ...

A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, davaya konu trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketine müvekkilleri ... ve ... için 25.10.2021 tarihinde başvuruda bulunduklarını, şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, kazaya ilişkin tüm evrakların davalı sigorta şirketine gönderildiğini, maddi tazminata ilişkin kısmi ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin zararlarını karşılamaya yetmediği için güncel ücretler üzerinden yeniden hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, müvekkillerinin müteveffanın eşi ve ergin olmayan kızı olduğunu,

müvekkillerinin herhangi bir işte çalışmadığını, müteveffanın emekli olup ayrıca mobil vinç operatörü olarak çalıştığını, her ne kadar müteveffanın SGK kayıtlarında asgari ücret aldığı görünse de bunun gerçeği yansıtmadığını, meydana gelen kaza ile müvekkillerinin müteveffanın sağladığı maddi destekten mahrum kaldıklarını belirterek belirsiz alacak olarak açtıkları davanın kabulü ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 20.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından 28/12/2021 tarihinde 345.414,75-TL tazminat ödemesi yapıldığını, yapılan ödemeyle müvekkili şirketin sorumluluğu kalmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından hem zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi hem de birleşik kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilmesi gerektiğini,

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve TTK’nın ilgili maddeleri gereğince Sigorta Sözleşmesinden kaynaklanan talep ve dava haklarının 2 yılda zamanaşımına uğrayacağını, iş bu nedenle 2 yıllık dava açma süresinin mahkemece gözetilmesi gerektiğini ileri sürerek haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, taraflarınca davacıların taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, atfedilen kusuru kabul etmediklerini, yeniden kusur raporu alınmasını talep ettiklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “…davacılar için belirlenen maddi tazminat açısından davalı işleten ve sürücü yönünden de, 15.02.2023 tarihli ibraname-sulh anlaşması içeriği değerlendirilmek suretiyle; davacı tarafın yapmış olduğu sulh anlaşması ile davalı işleten ve sürücü yönünden de tazminattan ibra edildiği ve dava konusu dosya ve kazaya dair tüm haklardan feragat edildiği görüldüğünden, nihayetinde tüm davalılar yönünden davanın ibra sonucu yapılan ödeme sebebiyle konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1297 esas ve 2018/12295 karar sayılı kararı) Yapılan ibraname-sulh anlaşması içeriği değerlendirilerek taraflar arasında yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri olmadığından bu konuda yapılan yargılama giderleri üzerilerinde bırakılmış, vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararında ayrıntısı belirtildiği üzere; diğer davalılar olan işleten ve sürücü yönünden de, yargılamanın devamı sırasında taraflar arasında gerçekleşen sulh kapsamında yapılan maddi tazminat ödemesinin içinde vekalet ücretinin de bulunduğu ve davacılar vekilinin yapılan ödemeye istinaden her iki davalıyı da kesin biçimde ibra ettiği gözetildiğinde, yapılan yargılama giderleri üzerilerinde bırakılmış ve konusuz kalan maddi tazminat istemine ilişkin olarak davacı taraf yararına vekalet ücreti hükmedilmemiştir….” gerekçeleri ile.

“Davanın konusuz kalması sebebiyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,” karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacılar vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince gerekçe olarak sulh ve ibra sözleşmesinin tüm borçluları borçtan kurtardığı ve tüm haklardan feragat edildiği anlamı taşıdığı yorumunun hatalı olduğunu, işleten ve sürücüden zararın kalan bölümünü isteme hakkının ortadan kalkmadığını, bileşik kaskonun sınırsız olmasının da bu durumu değiştirmediğini, sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin zararın tamamını karşılamadığından işbu davanın ikame edildiğini, bu halde Sulh ve İbra Sözleşmesinin davalılara etkisi olması ve davalılardan bakiye zararın tazmin edilememesinin mümkün olmadığını,

sigorta şirketlerinin düzenleyip imzalattıkları “geniş kapsamlı” ibranamelerin yalnızca sigorta güvencesi ile sınırlı olarak geçerli olup, zarar görenin, işleten ve sürücüden zararın kalan bölümünü isteme hakkınının bulunduğunu, kaldı ki tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz ve fâhiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebildiğini, bunun için ayrıca iptal davası açılmasına gerek bulunmayıp, dava sırasında sigorta şirketince ödenen miktarın yetersiz olduğu saptanmışsa, ibranamenin iptali için ayrıca dava açılmasına gerek bulunmayıp,

ödenen miktar düşüldükten sonra bakiyesine hükmedilmediğini, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere ödenen tutarın zararın tamamını karşılamadığını, dosyada mevcut bilirkişi raporunda açıkça, davacıların destekten yoksun kalma tazminatına dair zararının sigorta şirketi tarafından ödenen 345.414,75 TL ile tam olarak karşılanmadığı,

zararın daha fazla olduğu ve bakiye zararı doğduğunun tespit edildiğini, mahkemece bu açık bilirkişi tespitinin göz ardı edildiğini, davalı ...’ın (sürücü) ve ...’ın (işleten) gerek Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 91 ve 97. maddeleri, gerekse TBK m.61, m.146 ve devamı gereği müteselsil sorumluluklarının devam ettiğini, Sulh sözleşmesinin, müteselsil borçluların tümü açısından otomatik etki doğurduğunun kabul edilemeyeceğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ölümle sonuçlanan trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davalılar arasında müteselsil sorumluluk bulunmasına,

müteselsil sorumlulardan biri aleyhine alacaktan feragat edemeyeceğine, somut dosyada davalı sigorta şirketinin aynı zamanda sınırsız kasko sigortacısı olmasına, dosyaya sunulan İbraname ve Sulh Anlaşması başlıklı belge uyarınca davacıların kasko poliçesindeki tüm taahhütlerinin de yerine getirildiğini kabul etmelerine, bu durumda sınırsız bir limit ile zararı karşılamakla yükümlü olan davalı sigorta şirketinin, alınan 915.700,00 TL bedel karşılığında ibra edildiği gözetildiğinde,

poliçe limiti kadar davalı sigortalı işleten/sürücünün de borçtan kurtulacağına göre (Yargıtay 4. HD. 2022/15242 esas-2025/16841 Karar sayılı kararı) kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...