Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1106 K.2026/49

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı kooperatifin 21/06/2021 tarihinde yapılan genel kurul kararının iptali istemiyle Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açıldığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/12/2021 tarih ve ... Esas - ...

Karar sayılı ilamın gerekçesinde;"...kooperatif ana sözleşmesi'nin 36/3. maddesinde açıkça ibra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyelerinin bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemeyeceğinin hükme bağlandığı, dolayısıyla 2020 yılına ait genel kurul toplantısında 2020 yılı için yapılan ibranın sonuca etkili olmadığı,

sonuç olarak ibra edilmeyen yönetim kurulu üyesi ...'nin yeniden yönetim kurulu asil üyeliğine aday olmasının ve seçilmesinin açıkça ana sözleşme hükümlerine aykırı olduğu ve bu durumun KK'nın 53/1. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden olduğu..." şeklinde karar verildiğini, mahkemenin belirtilen iptal kararı sonrası davalı kooperatif ve taraflarınca istinaf başvurusunda bulunulduğunu, henüz istinaf incelemesinin devam ettiğini, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı sonrası kooperatif genel kurulunun yeniden genel kurul toplantısı ilanı yaptığını,

yapılan genel kurulun asıl amacının ise Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ...'nin ibra edilmediği için iptal edilen genel kurul kararını bertaraf etmek olduğunu, nitekim 05/03/2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında müvekkili tarafından 3 sayfadan ibaret itiraz dilekçesi sunulduğunu ancak bu itirazın reddedilerek yeniden yapılan seçim neticesinde ...'nin yeniden seçildiğini, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ...

Karar sayılı ilamında 19/06/2021 tarihli genel kurul kararının iptali ile ...'nin seçilme yeterliliği taşımadığı dolayısı ile yeniden kooperatif genel kurul toplantı çağrısı yapmaya yetkili olmadığını, kooperatifin hak ve menfaatlerinin korunması için atanacak bir kayyım vasıtasıyla yeniden genel kurul çağrısının yapılması gerektiğini, mahkeme kararı ile genel kurul kararının iptali sonrası kooperatifin genel kuruldan önce ve sonra bilanço düzenlenmesi bu şekilde ortakların hak ve menfaatlerinin korunması ve yöneticilerin hesap verebilirliliğinin sağlanması olduğunu, gerek genel kurul çağrısının yetkisiz kişiler vasıtasıyla yapılması,

gerekse de bilanço düzenlenmemesi sebebiyle genel kurul kararının iptali gerektiğini, hukuka aykırı şekilde alınan kararla, 05/03/2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında seçilen yönetim ve denetim kurullarının seçilmesinin ve faaliyetinin Kooperatifler Kanunu'na ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu, kooperatif ana sözleşmesinin 36. madde başlığının, bilançonun tasdiki ve ibra başlığı taşımakta olduğunu, 36.maddenin 3.fıkrasında.

"İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler." şeklinde düzenlendiğinin görüldüğünü, önceki genel kurul toplantısında 2019 yılına ilişkin ibra edilmediği için seçilme yeterliliğini kaybeden ...'nin 2021 yılına ilişkin ibrası yeniden seçilme yeterliliğini sağlamadığını, kooperatif ana sözleşmesi açık olmasına rağmen ve mahkeme karar gerekçesi ana sözleşme hükmüne atıfta bulunmasına rağmen bu kez iyiniyet kurallarına aykırı biçimde yeniden genel kurul yapılarak ibra edilmeyen yönetim ve denetim kurullarının yeniden seçilmesinin hukuka aykırı olup iptali gerektiğini,

müvekkilinin 05/03/2022 tarihinde yapılan toplantısına itirazlarını yazılı olarak zapta geçirdiğini, ancak söz konusu itirazların divan başkanlığı tarafından somut bir gerekçe belirtilmeden reddedildiğini, müvekkilinin itirazlarının dayanağı olan kooperatif ana sözleşmesi ve Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı birlikte değerlendirildiğinde; iyi niyet kurallarına aykırı bir genel kurulun teşekkül ettiğinin ortaya çıktığını beyan ederek, kooperatif genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacının, müvekkili kooperatif nezdinde 24 numaralı üye olarak bulunduğunu, sahibi olduğu ... plakalı tıra müvekkili vasıtasıyla yük alarak naklini yapmak suretiyle faaliyet gösterdiğini, müvekkili kooperatifin son yönetim kurulu seçimlerinde davacı ... ile hali hazırdaki yönetim kurulu başkanı ... arasında yoğun rekabet yaşandığını, bu rekabetten dolayı davacının hali hazırdaki yönetim kurulu üyelerine karşı halen husumet beslediğini,

bu husumet sonucu 19/06/2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı esnasında yönetim kurulu üyesi ...'a yönelik 'devletin memuruna haraç verdiniz' şeklinde söylemlerle yönetim kurulu üyelerine yönelik 'hırsızlık' ithamında bulunduğunu, davacının aleyhinde usul ve yasaya uygun olarak yaptırım uygulandığını, bu yaptırım sebebiyle hali hazırdaki yönetim kurulu üyelerine karşı husumeti daha da artan davacının, müvekkili kooperatifin yönetimi hususunda yapılan tüm işlemleri dava konusu ettiğini, yasal yolları adeta intikam aracı olarak kullanarak,

müvekkili kooperatifin yönetim kurulunun yürürlüğünü imkansız hale getirmeyi amaçladığını, tüm bu hususlara ilişkin, Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... Esas numarasıyla ve Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ...

Esas numarasıyla davacı tarafından müvekkiline yönelik açılan derdest dava dosyaları bulunduğunu, dosya içerikleri incelendiği takdirde işbu husumetin varlığının açıkça görüleceğini, müvekkili tarafından 05/03/2022 tarihinde hukuka ve kooperatif iç tüzüğüne uygun olarak genel kurul toplantısı yapıldığını, işbu toplantı da bakanlık temsilcilerinin katılımı ve gözetimi eşliğinde, toplantı, kabul ve karar yeter sayıları sağlanmak suretiyle, usul ve yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiğini, davacının yine kötü niyetle 05/03/2022 tarihli genel kurul toplantısı hakkında haksız ve yersiz iddialarla işbu davayı açtığını,

söz konusu toplantının usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, davacının gerçek dışı iddialarının aksine kendisi tarafından verilen muhalefet şerhi dahi tutanağa işlendiğini, bunun yanı sıra 10/12/1973 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Kooperatif ve Üst Kuruluşların Genel Kurullarında Bulundurulacak Ticaret Bakanlığı Temsilcisinin Nitelik Ve Görevleri Hakkında Tüzük uyarınca kooperatiflerin genel kurullarında bakanlık temsilcilerinin katılımının zorunlu tutulduğunu ve temsilcilere denetim amaçlı belirli sorumluluklar yüklendiğini, 05/03/2022 tarihli genel kurul toplantısında bakanlık temsilcileri ... ve ... bizzat bulunarak,

gerekli denetimleri yaptığını, genel kurul tutanağında ıslak imzalarının da mevcut olduğunu, dolayısıyla bakanlık temsilcilerinin katılımı ve denetimiyle gerçekleşen işbu genel kurul toplantısının usul ve yasaya aykırı olduğu yönündeki davacı iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacının dava dilekçesindeki iddialarına, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar numaralı hükmü dayanak olarak gösterildiğini, söz konusu ilk derece mahkemesi kararına karşı hem kendilerince hem de davacı tarafından 24/01/2022 tarihli dilekçeler ile istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, söz konusu dosya hususunda Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi nezdinde ...

Esas numarası ile istinaf incelemesinin halen devam etmekte olduğunu, ilk derece mahkemesi kararlarının kesinleşmesi için, işbu kararlara üst mahkemeye (istinaf - temyiz) süresi içerisinde veya hiç başvurulmamış olması gerekmekte olduğunu, somut olayda davacının dayanak olarak sunduğu Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar numaralı hükmüne karşı usulüne uygun şekilde her iki tarafça da istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, söz konusu kararın kesinleşmediğini, aleyhinde istinaf kanun yoluna başvurduğu ilk derece mahkemesi hükmünü işbu dosyada dayanak olarak sunan davacının tutarsız ve çelişkili tutumunun kötü niyetine ispat teşkil etmekte olduğunu, bunun yanı sıra kesinleşen ilk derece mahkemesi kararları dahi bir başka ilk derece mahkemesi için bağlayıcı olmadığı gibi emsal niteliği dahi taşımamakta olduğunu, ilk derece mahkemelerinin yalnızca Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları ile bağlı olup.

Yargıtay içtihatlarının emsal niteliği hususunda dahi ilk derece mahkemelerinin takdir hakkı mevcut olduğunu, somut olayda kesinleşmemiş ve hatta istinaf incelemesi aşamasında bulunan bir ilk derece mahkemesi kararının dayanak gösterilmesinin, davacının mahkemeniz nezdinde açılan haksız davasına usul ve yasaya aykırı olarak emsal niteliği oluşturma çabasından ibaret olduğunu, kaldı ki söz konusu ilk derece mahkemesi kararının kısmen kabul kısmen ret hükmü olup;

davacının o davadaki tüm iddialarının doğruluğuna ispat anlamına gelmediğini, ancak davacı tarafından kötü niyetle ilk derece mahkemesinin kararının saptırılmakta, işbu davada mahkemeyi yönlendirmek ve yanıltmak amacıyla kullanılmakta olduğunu, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte, davaya konu edilen 2022 yılı olağan genel kurul toplantısının bütün hususlarda usul ve yasaya uygun olduğunu, Kooperatif İç Tüzüğü'nün 36. maddesinde öngörülen şartların yanı sıra, yönetim kurulu seçimi hususunda 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 56. maddesinde belirtilen tüm hususların sağlandığını,

daha öncesinde davaya konu edilen genel kurul toplantıları için işbu davadan bağımsız olarak yargı yoluna başvurulduğunu ve bu husustaki yargı sürecinin halen devam etmekte olduğunu, Kooperatifler Kanunu uyarınca, her genel kurulun nevi şahsına münhasır olarak yapılmakta olup;

birbirinin devamı olarak değil birbirinden bağımsız nitelikte olduğunu, 2022 yılı olağan genel kurulunun usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, kurulda alınan kararlar gereği hali hazırdaki yönetim kurulu meşruiyetini kazandığını, tüm genel kurul toplantılarının aynı gerekçelerle birbirinin devamıyçasına farklı davaya konu edilmesinin müvekkili kooperatifin yürürlüğünü zımnen durdurmak anlamına gelmekte olduğunu, dolayısıyla işbu davanın haksız ve mesnetsiz iddialara dayalı açılmış olup, reddi gerektiğini, müvekkili kooperatifin 05/03/2022 tarihli olağan genel kurul toplantısının gerek usul gerekse esas yönünden usul ve yasaya uygun olup;

bakanlık temsilcileri tarafından da gerekli denetimin sağlandığını beyan ederek, davacının haksız ve yersiz iddialarına dayalı olarak açılan işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Kooperatifin pandemi tedbirleri nedeniyle yapılamayan 2019 yılı olağan genel kurul toplantısı ve ve 2020 yılına ait olağan genel kurul toplantısının 19/06/2021 tarihinde yapıldığı, 2019 yılı gündem maddeleri içerisinde yer alan yönetim kurulunun ibrası ve yönetim kurulu üyelerinin seçilmesine ilişkin yapılan oylamada yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmediği, yapılan oylamada ibra edilmeyen yönetim kurulu üyelerinden olan ...'nin 10 nolu genel kurul kararı ile yeniden yönetim kurulu asil üyeliğine seçildiği,

davacının ...'nin ibra edilmemesi nedeniyle yönetim kuruluna aday olamayacağına dair muhalefet şerhinin tutanağa işlendiği, buna rağmen ibra edilmeyen ...'nin tekrar 2020 yılı olağan genel kurul toplantısı ile yönetim kurulu üyesi olarak seçildiği, bu nedenle ana sözleşmenin 36. maddesi.

“İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.” hükmüne aykırılık teşkil ettiğinden dolayı Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce iptal edildiği ve kararın kesinleşmediği anlaşılmış olup, söz konusu dava dosyası ile iptal edilen hüküm yerine yeniden yapılan 03/05/2022 tarihli genel kurul mahkememiz dosyasında dava edildiğinden dolayı bekletici mesele yapılmamıştır.

Davalı kooperatif genel kurulunun 03/05/2022 tarihinde 172 üye tamsayısından 114 üyenin katılımı ile yapıldığı ve davacının da ...'nin yönetim kurulu üyeliğine seçilmesine ilişkin görüşmede red oyu kullandığı ve muhalefetinin de tutanağa geçirilmiş olduğu görülmüştür.

Davalı kooperatif ana sözleşmesinin 36. maddesi “İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.” hükmüne aykırı olarak yönetim kurulu üyeliğine seçilen ve yine bu kararın mahkeme kararı ile de yönetim kurulu üyeliği iptal edilen ...'nin, dava konusu olan 05/03/2022 tarihli genel kurul toplantısı çağrısı ile ilgili olan 10/01/2022 tarihli 2022/001 sayılı yönetim kurulu kararında yönetim kurulu başkanı olarak imzasının olduğu,

bu nedenle ibra edilmeyen yönetim kurulu üyesi ...'nin yeniden yönetim kurulu asil üyeliğine aday olmasının ve seçilmesinin açıkça ana sözleşme hükümlerine aykırı olduğunun anlaşıldığı" gerekçesiyle davanın kabulü ile, davalı kooperatifin 05/03/2022 tarihli genel kurulda alınan kararların iptaline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından ortaya atılan iddiaların soyut ve ispata muhtaç beyanlardan ibaret olduğunu, yapılan yargılama süresince davacının iddialarını somut ve kesin delillerle ispat edemediğini, genel kurul tutanaklarının ve kooperatif sicil belgelerinin dosya kapsamına alındığını, işbu evraklardan da açıkça görüleceği üzere herhangi bir usulsüzlüğün söz konusu olmadığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasının istinaf incelemesinde olduğunu, henüz kesinleşmediğini, dolayısıyla ...'nin müvekkili kooperatif nezdinde yönetim kurulu başkanlığının devam ettiğini, aksinin ispat edilemediğini, işbu dosya bekletici mesele yapılmak yerine kesinleşmişcesine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar Kooperatif İç Tüzüğü'nün 36. maddesinde;

"..İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler," hükmü bulunsa da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 56. maddesinde yönetim kurulu üye seçilebilme yeterliliği için gerekli olan şartların sayıldığını, Kanun'un sınırlı sayıda düzenlemiş olduğu işbu koşulların, Kooperatif İç Tüzüğü tarafından daraltılmasının veya genişletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, normlar hiyerarşisi piramidinde kanunların tüzüklerin üstünde yer aldığını,

tüzüklerde kanunların hilafına düzenleme yapılamayacağı gibi tüzük ile kanun arasında ihtilaf çıkması durumunda kanunlarda düzenlenen hususların uygulama alanı bulacağının açık olduğunu, işbu durumda 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca ...'nin yeniden aday olmasının önünde hukuki bir engel olmadığını, davacının dava dilekçesindeki iddialarının yersiz olduğunu, bakanlık temsilcilerinin katılım ve denetimiyle gerçekleşen 05/03/2022 tarihli genel kurulunda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, mahkemece eksik incelemeyle karar verildiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 36/3. maddesinde açıkça, ibra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyelerinin bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemeyeceği hükme bağlanmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 56. maddesinde, yönetim kuruluna üye seçilme koşulları düzenlenmiş olup, kooperatiflerin kendi iç tüzükleri ile bu şartları esnetebilmeleri mümkün olmamakla birlikte, üye seçilebilmeyi daha sıkı koşullara bağlamaları mümkündür.

Dolayısıyla ibra edilmeyen yönetim kurulu üyesi ...'nin kooperatif ana sözleşmesindeki düzenleme gereği yeniden yönetim kurulu asil üyeliğine aday olması ve seçilmesi mümkün olmadığından, aynı gerekçelerle mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetli bulunmuş, davalı vekilinin buna ilişen istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir (Aynı yönde içtihat için bakınız: Dairemiz'in 2024/421 Esas - 2025/417 Karar sayılı ilamı).

6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesinde; ''Hüküm sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.'' hükmü yer almaktadır.

Mahkemece sadece iptali istenen genel kurul kararı yönünden hüküm kurulması gerekirken, HMK'nın 297. maddesine aykırı, infazda tereddüt yaratacak şekilde "Davalı kooperatifin 05/03/2022 tarihli genel kurulda alınan kararların iptaline" şeklinde hüküm kurulup karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmediğinden, davalı vekilinin istinafının re'sen sebeplerle kabulü gerekmiştir.

Ancak, bu yanılgının giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun re'sen sebeplerle kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...