Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/214 K.2025/32

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında fatura su sayacı okuma, bağlama, kesim kontrol ve buna bağlı hizmetlerden oluşan muhtelif saha işlerinin yaptırılması ve alımı işine ilişkin olarak davalı tarafın davacının alacaklarını eksik ödediğini, bunun üzerine Antalya 3 İcra Dairesi'nin ...sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ancak davalının haksız ve yersiz olarak takibe itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını, % 20 den az olmamak icra inkar tazminatına hükmedilmesini, harç ve yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ...

İKN'lu ve 38.960.000,00 TL bedel ile " su sayacı okuma, bağlama, kesim kontrol ve buna bağlı hizmetlerden oluşan muhtelif saha işlerinin yaptırılması huzmeti alımı işi " sözleşmesi kapsamında sözleşmelerin akdedildiğini, bu sözleşmenin 6. Maddesinde yer alan " yüklenicinin çalıştırıldığı personel, çalışanların hakları ve çalışma saatleri " içinde çalışanların özlük hakları " başlıklı 38. Maddesinde işçilere yapılacak ödemelerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun açıkca belirtildiğini, emeklilik sebebi ile işten ayrılanlara kıdem tazminatı,

ihbar tazminatı ile izin ücreti kalemleri altında toplam 114.965,45 TL tutarında ödeme yapıldığını, bu ödemeden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağının belli olduğunu, hizmet alımı işi ihalelerinin konusu olan işçi çalıştırılması meselesi ile ilgili sonradan ortaya çıkan, önceden öngörülmeyecek bir durum olan akdin feshine bağlı alacakların, sözleşme metninde, ihale edilen işin gereği gibi yerine getirilmemesinin sonuçlarına bağlanan yüklenicinin tazmin yükümlülüğü esas çerçevesinde değerlendirilmesi, ihale mevzuatına göre sorumluluk değerlendirilmesi yapılması gerektiğini, ihale süresinin baştan süreli olarak yapıldığı,

yüklenici alt işveren ve işçilerin bu sereyi bildiği, iş akdinin feshine bağlı alacakların doğabileceğinin ve işyeri devri kuralları gereği son alt işverenin akdin feshi halinde önceki kıdem alacaklarından ve ihbar tazminatından sorumlu olacağını bilmesinin basiretli tacir olarak kendisinden beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda özetle.

Eldeki davanın 31/07/2019 tarihinde açıldığı, davacı vekilinin sunmuş olduğu arabuluculuk tutanağına göre arabuluculuk sürecinin başladığı tarihin 26/10/2020, arabuluculuk sürecinin sona erdiği tarihin 16/11/2020 olduğu görüldüğü kanunun emredici nitelikteki düzlenmesinde dava tarihine göre dava şartının aranması gerektiği açıkça düzenlendiği, görevsiz mahkemede görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye usulünce gönderildiği,

bu usuli işlemler nazara alındığında davanın görevli mahkemeye geliş tarihinin dava tarihi olarak görülemeyeceği, dava tarihinin görevsiz mahkemede açılan dava atiye terk edilmeyip dosyanın usulünce görevli Mahkemeye intikal ettirildiğinden açılma tarihinin görevsiz mahkemedeki açılış tarihi olduğu, dava tarihi olan 31/07/2019 tarihi itibariyle arabulucu dava şartının yerine getirilmediği, arabuluculuk başvuru tarihinin bu tarihten sonra olduğu arabuluculuk dava şartının bu bakımdan dava tarihinde var olması gerektiği yasanın amir hükmü gereği olduğundan; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; görevsiz mahkemede dava şartının giderildiğini, görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesinde davanın esasına girilmeden arabuluculuk aşaması tamamlanmış olduğundan mahkeme kararının hatalı olduğunu beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, davacılar tarafından davalı aleyhine Antalya 3. İcra Müdürlüğünün...esas sayılı takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemenin davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan hallere dava şartları denir (KURU/Baki// ARSLAN/Ramazan// YILMAZ/Ejder., Medeni Usul Hukuku (Ders Kitabı), Ankara 2005, s. 303) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 115'e göre; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'na eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK'nın m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında” şeklinde değiştirilmiştir. 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hâlinin "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

7445 sayılı kanundan önce de Yargıtay 23. HD., .... Esas, ...Karar sayılı, 04.12.2020 Tarihli, "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Yönelik" vermiş olduğu ilamında; 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile eklenen 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca, ''ticari nitelikteki itirazın iptali davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olduğuna ve arabulcuya başvurulmuş olmasının HMK'nın 114/2 ve TTK'nın 5/A maddeleri gereği dava şartı olduğuna karar vermiştir.

İstinaf incelemesine konu dava dosyasına bakıldığında.

31/07/2019 tarihi itibariyle Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yöneltilerek davanın açıldığı, Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas ... karar sayılı ilamı ile Asliye Ticaret Mahkemesi' nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararının Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ...esas ...1 karar sayılı ilamı ile istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmesi ile dosyanın Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Belirtmek gerekir ki, süresi içinde görevli mahkemeye başvuru halinde, yeni mahkemede görülmeye başlayan dava, görevsiz mahkemede açılan davanın devamıdır. (KURU, Baki/ARSLAN, Ramazan/ YILMAZ, Ejder., Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Genişletilmiş 16. Baskı, Ders Kitabı, s. 156)

İstinaf incelemesine konu dava dosyasında, davacılar vekili, 19/03/2021 tarihli, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talepli dilekçesi ekinde, zorunlu arabuluculuk tutanağını da eklemiştir. Tutanağa bakıldığında, arabuluculuk sürecinin başladığı tarihin 26/10/2020, arabuluculuk sürecinin bittiği tarihin ise 16/11/2020 olduğu, son tutanağın da düzenlendiği tarihin 16/11/2020 olduğu, Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesine dosyanın tevzi edildiği tarihin 17/05/2021, tensip tutanağının düzenlediği tarihin ise 20/05/2021 olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça, Asliye Ticaret Mahkemesince esasa girilmeden önce zorunlu arabuluculuk tutanağının dosyaya sunulduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre ilk derece mahkemesince; davacı tarafça asliye hukuk mahkemesine dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı ancak görevsiz mahkeme aşamasında arabuluculuğa başvurularak eksikliğin giderildiği ve görevli mahkeme olan ticaret mahkemesinde esasa girilmeden önce arabuluculuk işleminin tamamlandığı ve usul ekonomisi de gözetildiğinde, istisnai bir durum olarak dava şartının yerine getirildiği kabul edilip işin esasına girilerek hasıl olacak sonucu göre karar verilmesi gerekirken, dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir(Yargıtay 3. HD, 2022/8400 E, 2023/1200 K; 2022/573 E, 2022/7275 K; Yargıtay 4. HD, 2022/2757 E, 2022/17299 K; Yargıtay 11. HD, 2022/4240 E, 2022/6367 K).

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...