Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/838 K.2025/1365

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Müvekkilinin adres değişikliği için eşyalarını kolilediği ve yeni adrese arabası ile götürdüğü esnada kolilerini iş yerinin önüne koyduğunu, aracını park edip geldiğinde kolilerden birinin olmadığını farkettiğini, kaybolan kolilerin içerisinde geçmiş yıllara ait karar defterleri, tahsilat makbuzları, ajanda, özel notların ve sair kırtasiye malzemelerinin bulunduğunu, ... Polis Merkezi Amirliğine ... sayılı başvuruda bulunduklarını, bahsedilen evrakların zayi olduğunu belirterek davaya konu defterlerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... hırsızlık olayı tacirin kendisine kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen bir olay ise de, tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, Yargıtay 11. HD'nin 11/06/2014 tarihli ve ... E., ...

K. sayılı kararında da ifade edildiği üzere, tacirin defter ve belgelerini şirket merkezinde bulundurması ve koruması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, şirket temsilcisinin şirketin ticari merkezi dışında taşınma sırasında şirkete ait defter ve belgeleri sokakta bırakmasının özenli bir davranış olmadığı, bu nedenlerle tacirin basiretli davranmadığı, söz konusu defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermediği, ileri sürülen zayi nedeninin TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı,

şirkete ait defterlerin ve belgelerin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla talebin reddi"şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, zayi belgesinin amaç ve niteliğinin dikkate alınmadığını, Yargıtay'ın benzer olaylardaki esnek uygulamasının gözardı edildiğini, hırsızlık suçunun tacirin basiretli tacir olarak davranmadığı sonucuna varılması için bir sebep olamayacağını, tacirin iradesi dışında gerçekleşen hırsızlık olayını ön göremeyeceğini ve önleyemeceğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, karar defterinin kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Zayi belgesi verilmesini düzenleyen TTK.nun 82/7.maddesinde"... tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi belgesi talep eden davacı öncelikle bir ziyaa olayının vuku bulduğunu ve bu ziyaanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait karar defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır.

Bu durumda davacı şirket, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi doğru olup, davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde değildir.

Sonuç olarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...