Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/894 K.2026/14

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ...'in çekin kendisinde olduğunu bildirmesi üzerine, davacıya verilen süre içerisinde davacının Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında istirdat davası açtığı, bunun üzerine ilk derece mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Söz konusu kararı istinafa getiren, çekin elinde olduğunu bildiren ...'dir.

... istinaf dilekçesinde özetle; davacının iş bu davayı açmadan önce çekin ...'de olduğunu bildiğini, davacının kötüniyetli olduğunu, çekin meşru hamilinin müvekkili olduğundan davacının bu davayı açma ehliyetinin bulunmadığını, mahkemece işin esasına girilerek red kararı verilmesi, tedbirlerin kaldırılması gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardan olup, bu davalara ilişkin özel hüküm niteliğinde bulunan 6102 sayılı TTK'nin gerek 758. maddesi ve gerekse 763. maddesinde, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı görülmekte olan iptal davasından bağımsız bir dava olarak iade davası açmak üzere süre verileceği öngörülmektedir.

Bu yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, açılan çek iptali davasında dava konusu çekin mahkemeye ibrazı halinde, aynı davanın çeki ibraz eden kişiye karşı "hasımlı" bir dava olarak sürdürülmesi mümkün değildir.

Keza, asli müdahalenin görülmekte olan davanın taraflarına karşı "dava" biçimde bir talep içermesi gerekmekte olup, çeki ibraz ile iptal isteminin reddi ve/veya önleyici tedbir kararının kaldırılmasını talep etmesi asli müdahale olarak değerlendirilemez. Şu halde, çek iptali davasında, çeki elinde bulunduran hamilin, mahkemeye başvurusunun asli müdahale olarak nitelendirilmesi doğru değildir.

Bu gibi hallerde, dava konusu çeki elinde bulundurduğundan bahisle dava dosyasına sunan kişilerin "ilgili 3.kişi" olarak adlandırılmaları ve mahkemece verilen kararın mahiyetine göre kararı temyiz etmiş olmaları halinde temyizde hukuki yararlarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir( bknz Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30.11.2017 tarihli 2016/4902 Esas 2017/6782 Karar sayılı emsal ilamı).

Yapılan genel nitelikli açıklamalardan sonra somut olaya dönülecek olursa; mahkemece görüşülüp, sonuçlandırılan davada davaya konu çekin yetkili hamili olduğu iddiasıyla müdahale talebinde bulunan üçüncü kişi ...'nin davada taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, ... vekilinin istinaf isteminin usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...