Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1413 K.2024/292

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 25/08/2012 tarihinde davalılardan Sırbistan vatandaşı .... in idaresindeki, diğer davalı .... Seyahat. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu, davalı (devredilen) ....

A.Ş. tarafından .... poliçe numarasıyla sigortalanmış bulunan .... plakalı araç ile .... üzerinden numaralı plajın park cebinden dikkatsiz çıkış yaparak, müvekkilinin sevk ve idaresindeki .... plakalı motosiklete çarparak yaralanmasına neden olduğunu, kaza sonrası düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı’nda davalı araç sürücüsünün asli kusurlu, müvekkilinin ise kusursuz bulunduğunu,

kaza ile ilgili Alanya Cumhuriyet Başsavcılığımın .... nolu dosyasında soruşturmanın devam ettiğini belirterek şimdilik sürekli iş göremezlik nedeniyle 9.500,00TL maddi tazminatın (fazlaya dair haklar saklıdır) davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile müşteteken ve müteselsilen tahsiline, 50.000.00TL manevi tazminatın ve geçici iş göremezlik nedeniyle 500,00TL maddi tazminatın toplamda 50.500,00.-TL’nin (Fazlaya dair Haklar Saklı kalmak kaydıyla) davalılar ....

Seyahat Ltd.Şti. ve .... ’den kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili cevabında; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin müvekkilinin adresinin bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, görevli mahkemenin de ticaret mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin poliçe limiti ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, SGK tarafından ödeme yapılmış ise hesaplanacak tazminat bedelinden düşülmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı .... Tur. Sey. Oto. Tic. Ve San. Ltd. Şti. vekili cevabında; kazaya karışan aracın sahibi olduklarını ancak aracı 01/05/2010 tarihinde .... Kuyumculuk Tur. Ve San. A.Ş.ne uzun dönem kiraya verdiklerini, kira sözleşmesini ve faturaları sunduklarını, ... ın bu aracı başkalarına kiraya da verdiğini, zira aracın 14/05/2012 tarihinde ... tarafından ... Tur. Ve Taş. Tic. Ltd. Şti.ne fiilen teslim edilmiş olduğunu, diğer davalı ... ın da bu şirketin çalışanı olduğunu, bu şahsın alkollü araç kullanarak illiyet bağını kestiğini, davanın bu nedenle husumetten reddi gerektiğini, tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, SGK'dan ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; "Davanın kısmen kabulüne, 1-Maddi tazminat talepleri yönünden; davacının maddi tazminat talepleri celse arasında karşılandığından bu konuda karar vermeye yer olmadığına, 2-Manevi tazminat talepleri yönünden; kaza tarihi olan 25/08/2012 tarihinden geçerli yasal faizi ile birlikte 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı .... Turizm Seyehat Otomotiv Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine " karar verilmiştir.

Davalı şirket vekili, dava konusu olayla aynı konuda davalı tarafından .... KUYUMCULUK TUR. VE SAN. A.Ş 'ye kiralanan bir başka aracın karıştığı kaza sonucu görülen emsal Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi .... E. ... K. Sayılı dosya da '' kazaya karışan aracın kayden maliki davalı .... Tur olarak gözükmekte ise de araç kiralama sözleşmesi ve diğer kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde , aracın uzun süreli kira sözleşmesiyle diğer davalı ...

A.Ş.'YE kiralandığı ve zilyetliğin teslim edildiği , dolayısıyla işleten sıfatının davalılardan ... A.Ş.

Üzerinde olduğu '' gerekçesi ile dava müvekkil yönünden reddedilmiş ve söz konusu bu karar İstinaf denetiminden geçmek sureti ile kesinleştiğini, taraflarınca sunulan delillerde araç kiralama bedellerinin olduğu faturalarda, .. tan alınan hesap ekstresinde açık ve anlaşılır şekilde ... plakalı aracın 31/05/2012 tarihli ... numaralı fatura, 30/06/2012 tarihli ... numaralı fatura, 31/07/2012 tarihli .... numaralı fatura, 31/08/2012 tarihli ....numaralı fatura 30/09/2012 tarihli ... numaralı fatura, 31/10/2012 tarihli .... numaralı faturaların eklerinde bulunan ödeme listelerinde ki araç plakalarında ... plakalı aracın mevcut olduğunu,

ödeme belgelerinde liste doğrultusunda keşide edilen fatura bedellerinin ödendiğini ve dava konusu aracın davalı .... şirketine uzun süreli kiralanmış olduğu açık şekilde ortada olduğunu, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dava, haksız fiilden kaynaklı maddi - manevi tazminat istemine ilişkindir. Duruşma açılmasını gerektiren bir cihet bulunmadığından inceleme ve müzakereler HMK'nın 353 ve 355.maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak dosya üzerinden yürütülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu aracın uzun süreli kiraya verilip verilmediğine ilişkindir.

Dairemizin ... esas, ... esas sayılı kararında 26.12.2017 tarihli yine kiralanan aracın karıştığı kazaya ilişkin kararında ‘’Davalı .... Kuyumculuk A.Ş. vekili, kazaya karışan .... plaka sayılı aracın işleteni olmadığını, uzun süreli kiralamadığını, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işletmediğini, aracın teslim edildiğine dair belge sunulmadığını, bunun ispat edilmediğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini belirtmiştir.

Ancak dosyaya sunulan ve davalı ... Kuyumculuk A.Ş. yetkilisinin imzası ve şirket kaşesinin de bulunduğu Araç Kiralama Sözleşmesine göre kiraya verenin davalılardan ... Tur. Ltd Şti olduğu, kiracının davalı ... Kuyumculuk A.Ş. olduğu, kiralama süresinin 01.05.2010 - 01.05.2011 tarihleri arasını kapsadığı, bundan başka davalı ... Tur. Ltd Şti’nin davalı ...

Kuyumculuk A.Ş. 'ye 01.05.2011 tarihinden sonra da devam eden şekilde araç kiralama bedeli faturaları düzenlediği ve kaza tarihi olan 30.07.2012 tarihinden önce 30.06.2012 tarihli ve sonra 31.12.2012 tarihli ve yine 31.08.2012 tarihli araç kiralama bedeli faturalarının düzenlendiği ve dosyaya sunulduğu görülmektedir. Yine dosyada Vergi Dairesi Başkanlığının araç kiralama sözleşmesi ile ilgili vergi ziya cezası tahakkuk ettirdiği görülmektedir.

Buna göre, kazaya konu aracın kiralanmasıyla ilgili olarak 01.05.2010 tarihinden itibaren kaza tarihini de kaplayacak şekilde iki şirket arasında uzun süreli kira ilişkisinin devam ettiği anlaşılmaktadır. Davalı ... Kuyumculuk A.Ş dava konusu aracın uzun süreli kiralayanı olduğuna göre, işleten sıfatının adı geçen şirkette bulunduğunda şüphe yoktur.

Bu nedenle davalı şirketin, davacının işletenlik sıfatını ispat edemediği, davanın husumet yönünden reddi gerektiği istinafı haklı ve yerinde değildir ‘’ gerekçesiyle davalının işleten sıfatı kalmadığının belirlendiği, kira sözleşmesine ekli araç bilgilerinde davaya konu aracında bulunduğu davalının süresinde cevap dilekçesi sunup delillerini bildirdiği kazadan önceki ve sonraki tarihlere ilişkin faturalar bulunduğu, yine önceki istinafa konu Antalya 3. Asliye Ticaret mahkemesince de uzun süreli kira ilişkisi kabul edilip davalı ...

Turizm hakkındaki davanın mahkemece pasif husumet yokluğundan reddedildiği az yukarıda belirtildiği üzere kararın belirtilen gerekçeyle Dairemizce onandığı anlaşıldığından davalının istinaf isteminin kabulüne karar verilmesi için HMK'nın 353/1-b-2 madde ve bendi uyarınca yeniden hüküm tesisi gerekir.

...