Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/296 K.2025/541

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ; davalı ... 20/12/2015 günü davalı ... A.Ş'ye ait ... plakalı kamyonla hız sınırını aşarak tedbirsiz ve dikkatsiz şekilde seyir halinde iken davacının oğlu ...'ya çarparak ölümüne neden olduğunu, kaza ile ilgili Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açılmış olup, ... Esas, ...

Karar sayılı ilamıyla davalı ...'ın mahkumiyetine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, trafik kazasında ölen ...'nın henüz 19 yaşında ve davacının üç çocuğundan en küçük erkek evladı olduğunu, davacının ileriki yıllarda kendisine bakacağına inandığı tek umudu olduğunu, müteveffanın ileride annesine bakacak olan kişi olup, davacının maddi ve manevi bütün yardım ve katkılarından hayat boyu mahrum kaldığını ileri sürerek, 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 20.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılar ... ve ...

İnş. San. Turz. Ve Tic.

A.Ş. 'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; davacının fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan 20.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan ortaklaşa ve zincirleme olarak alınarak davacı ...'a verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davalının hız sınırını aşarak, tedbirsiz ve dikatsiz bir şekilde gece farlarını açmadan, şerit ihlali yapması ve yola bakmaması suretiyle Antalya'dan Alanya'ya dönerken yolda ihtiyaç molası vermiş olan ve yolun kendilerine ait olan tarafından bulunan maktul ...'ya çarparak ölümüne sebep olduğu yönündeki iddiaların tamamen gerçek dışı beyanlarla mahkemeyi yanıltma gayretinde olduğunu,

davalının sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın farlarının yandığı soruşturma aşamasında kolluk kuvvetleri tarafından tutulan tutanak ve kaza mahallinde davalının sevk ve idaresinde olan araca ilişkin çekilmiş olan ve ceza dosyasına sunulan fotoğraflarla da sabit olduğunu, meydana gelen kazada davalının hiçbir kusuru bulunmadığını, maktulün kendi kusuru ile kazanın meydana gelmesine ve akabinde hayatını kaybetmesine sebebiyet verdiğini, görüleceği üzere olay sırasında maktulün yanında olan arkadaşlarının beyanları ile de sabit olduğu üzere ..., davalı ...’ın şeridinde yatar vaziyette olduğu sırada kazanın meydana geldiğini,

davacıların aksi yöndeki iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğunu, ceza dosyası kapsamında keşif sonrası alınan ve hüküm vermeye elverişli bilirkişi raporunda davalının kusurunun bulunmadığı, maktul ... ile olay sebebiyle hayatını kaybeden diğer maktul ...'un asli ve tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnş. San. Turz. Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu kazanın meydana geldiği yer davalı şirketin çalışma alanı dışında olup; dava konusu kazaya ilişkin davalı şirketin kusurunun bulunmadığını, zira müteveffanın olay tarihinde yalnızca taşıt trafiğine açık olan ve herhangi bir yol aydınlatması bulunmayan tali yolda, yola yatarak fotoğraf çekmeye çalıştığı esnada da dava konusu olayın meydana geldiğini, bu hususun Antalya 5. Ağır Ceza Mahkemesi dosyası kapsamında alınan raporda dava konusu olayın meydana gelmesinde mütevaffanın kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı şirket aleyhine açılan davanın reddine,

davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının ise fahiş olduğunu beyanla, açılan davanın davalı şirket açısından reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece aşağıdaki gerekçeyle; "mahkememizce yargılama sırasında meydana gelen trafik kazasındaki kusurun tespiti istemine ilişkin Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 18/04/2018 tarihli rapora göre; meydana gelen trafik kazasında "...Sürücü ...’ın %30 (Yüzde otuz) oranında kusurlu, yaya ..., %70 (Yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu" tespit ve rapor edilmiştir.

Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin Duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Yukarıdaki kanun maddesi, emsal içtihat ve açıklamalarda belirtilen ilkeler çerçevesinde davacı lehine takdiren 7.500,00 TL manevi tazminata karar vermek gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalılara karşı açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine ve manevi tazminat davasının kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve "Davacının maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, Davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile, 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (20/12/2015) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi harici davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

Davacı vekili mahkemece hükmedilen tazminatın yetersiz olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili, maddi tazminat bakımından lehlerine vekalet ücreti takdir edilmediğini, mahkemece hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, zaman aşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, davalının her türlü önlemi aldığını srumlu tutulmaması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili, kazaya mağdurun sebebiyet verdiğini, davalının kusurunun bulunmadığını, keşif sonrası alınan raporda da bu durumun tespit edildiğini ATK raporunun gerekçesiz olduğunu, mahkemece hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, maddi tazminat bakımından lehlerine vekalet ücreti takdir edilmediğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi -manevi tazminat istemine ilişkindir.

Duruşma açılmasını gerektiren bir cihet bulunmadığından inceleme ve müzakereler HMK'nın 353 ve 355.maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak dosya üzerinden yürütülmüştür.

Buna göre;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu takdirine, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamak ta ise de dosya kapsamına, olay tarihine, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına, paranın alım gücüne, kusuru durumuna göre mahkemece hükmedilen manevi tazminat yeterli olmadığı, maddi tazminat isteminden ödeme nedeniyle feragat edilmiş olup hakkın özünden vazgeçilmediği,

bu nedenle vekalet ücreti takdir edilmemesinin yerinde olduğu, ceza zaman aşımı uygulanacağından zaman aşımının dolmadığı, müteveffa ceza ve hukuk mahkemesinde alınan raporlara göre asli kusurlu ise de hükmedilen manevi tazminatın paranın alım gücüne göre ve az yukarıda belirtilen nedenlerle yeterli olmadığı anlaşıldığından hükmün kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...