Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/581 K.2025/1300

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkilinin maliki olduğu .... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... plakalı aracın çarpışması sonucu kaza meydana geldiğini, ...plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kaza sonucu müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, maddi hasar nedeniyle davalı şirkete başvuruda bulunulduğunu, ancak kendilerine bir miktar ödeme yapıldığını, müvekkilinin ... vatandaşı olduğunu, Türkiyede konaklamak durumunda kaldığını belirterek,

değer kaybı tazminatı olarak şimdilik 50,00 TL, hasar bedeli tazminatı olarak şimdilik 50,00TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, muadil araç bedeli tazminatı olarak şimdilik 50,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ....Kiralama A.Ş. ve ... tan , 10.267,32 TL konaklama giderinin ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ....Kiralama A.Ş. ve .. tan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde, ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından Zorunlu Karayolu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limitleri ve sigortalıların kusuruyla sınırlı olduğunu, kaza nedeniyle davacı ... e 10/09/2021 tarihinde 27.702,01 TL hasar ödemesi yapıldığını belirterek; kusur durumu ve zararın tespiti için trafik poliçesi genel şartları ekinde yer alan formül de dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yapılmasına, her halde poliçe limitini aşan tazminat taleplerinin reddine; davanın reddine ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Kiralama Hizmetleri ve Tic. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde; aracın davalı ...a 23/07/2021-10/08/2021 tarihleri arasında kiralandığını, bu sürede müvekkilinin işleten sıfatının ortadan kalktığını, müvekkilinin söz konusu tutarlardan sorumluluğunun bulunmadığını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı .... cevap dilekçesi vermemiştir.

İDM KARARININ ÖZETİ

Mahkemece;" Davanın kısmen kabulü ile. Hasar tazminatına ilişkin davanın kabulüne, 7.564,59-TL hasar tazminatının (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 5.733,40-TL'sinden sorumlu tutulmasına) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine; davalı sigorta aleyhine hükmedilen hasar tazminatına 19.10.2021 tarihinden itibaren, davalılar ...

Kiralama Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ile ... aleyhine hükmedilen hasar tazminatına 03.08.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, değer kaybı tazminatına ilişkin davanın kabulüne, 40.000,00-TL değer kaybı tazminatının (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 5.733,40-TL'sinden sorumlu tutulmasına) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine; davalı sigorta aleyhine hükmedilen değer kaybı tazminatına 19.10.2021 tarihinden itibaren, davalılar ...

Kiralama Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ile ... aleyhine hükmedilen değer kaybı tazminatına 03.08.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, İkame araç bedeli tazminatına ilişkin davanın kabulüne, 30.000,00-TL muadil araç bedeli tazminatının davalılar ...Kiralama Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. ile ...tan kaza tarihi olan 03.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine, Konaklama bedeline ilişkin davanın reddine," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince konaklama bedeli taleplerinin reddine karar verilmişse de yapılan değerlendirmenin hatalı olduğunu, davaya konu trafik kazası davalı yanın %100 kusuru ile meydana gelmiş olup davacı müvekkilinin kaza nedeni ile uğramış olduğu zararların davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, mahkemece her ne kadar müvekkili tarafından yapılan konaklamanın kaza ile arasında illiyet bağı olmadığı ve konaklamanın kaza nedeni ile yapıldığının belli olmadığı değerlendirmesi yapılmış ise de bu değerlendirmenin açıkça hatalı olduğunu, davaya konu kaza ... tarihinde meydana geldiğini,

taraflarınca sunulan konaklamaya ilişkin ilk fatura .... tarihinde her ne kadar konaklamanın ilk günü kaza tarihinden önce olsa da konaklamanın devamı kaza tarihinden sonra olduğunu ve bu konaklama kaza nedeni ile olduğunu, müvekkilinin 02.08.2021 tarihinden 11.08.2023 tarihinde kadar ....Turizm Yatırımları A.Ş'ye ait otelde konaklamış olup .... tarihlerine denk düşen konaklama dönemi davaya konu kazadan kaynaklı olduğunu, zira bu hususa dair ilk otel rezervasyonunun hangi tarihler arasında olduğunun sorulması gerektiğini, müvekkilinin aracı ile seyahat halinde olduğundan aracı yaptırmadan tekrar seyahat etmesi de mümkün olmadığını,

müvekkilinir aracı kazadan kaynaklı olarak hasar görmüş ve bu hasar nedeni ile tamire işlemlerine başlandığı, müvekkilinin yabancı olduğunu Alanya'da ikamet etiğini, aracın tamirde olduğu süre zarfında konaklama ihtiyacı duyulduğu bu konaklama kazanın zorunlu sonucu olduğunu, mahkemece alınan bilirkişi raporunda aracın makul tamir süresinin 15 gün olduğu tespit edildiği, müvekkili tarafından yapılan konaklama 9 gün olup makul tamir süresi içerisinde kaldığını ileri sürerek ilk dere mahkemesince verilen kararın kaldırılarak talepleri gibi davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ....Hizmetleri Ve Tic. Aş. Vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesince husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, İş bu dava konusu trafik kazasına karışan ...plakalı araç, davalılardan ... isimli kişiye 23.07.2021-10.08.2021 tarihleri arasında kiralanmış olup 18 günlük bu kiralama neticesinde müvekkilinin işleten sıfatı ortadan kalktığını, söz konusu zarardan müvekkili şirket sorumlu olmadığını, 2918 sayılı KTK'nın 3. Maddesinde "İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" denilmek suretiyle kiracının işleten olduğunu açıkça öngörmüş ve aynı yasanın 85. maddesinde ise işletenin ağırlaştırılmış sorumluluk kurallarına göre zarardan sorumlu olacağını belirtiğini, bu olayda aracın trafik kaydında müvekkili olduğu şirket malik görünmesine rağmen aracın İşleteni aracı kiralayan ... olduğunu bu nedenle husumetten dolayı davanın reddi gerektiğini, müvekkiline ait ... plakalı araç bir diğer davalı olan ....

Türk Sigortaya 16/07/2021 ile 16/07/2022 tarihleri arasında "Genişletilmiş Kasko Sigortası" ile sigortalandığını, artan mali sorumluluk sigortası'na göre kasko sigortacısı olan diğer davalı ...

Sigorta A.Ş., poliçe kapsamında Zorunlu Trafik Sigortasının üzerinde kalan kısımları poliçe limitleri dahilinde karşılamak zorunda olduğunu, davacı tarafın kusuruna ilişkin değerlendirme yapılmadığını, bu nedenle ATK bilirkişi raporunda kusur değerlendirmesini kabul etmediklerini, hesaplanan hasar tutarına uygulanan iskonto oldukça düşük kaldığını, aracın onarımının tamamlanması için gereken gün sayısı ve tespit edilen ikame araç bedeli hatalı olduğunu, araçta oluşan hasar,

ikame araç bedeli ve değer kaybı için bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak talepleri gibi davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili olduğu şirket karayolları trafik kanunu ve poliçe genel şartları gereği yalnız gerçek zarardan sorumlu olduğunu, trafik sigorta poliçesi teminat kapsamı kanun ve genel şartlarla belirlendiğinden,

delil tespit gideri, ekspertiz ücreti, araç çekim bedeli, vekalet ücreti, keşif harcı, tebligat gideri, bilirkişi ücreti vb. gibi masrafları sigorta teminatı dışında kaldığını, müvekkili olduğu şirket daha önce yapmış olduğu ödeme dolayısıyla bakiye tazminat borcu kalmadığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, mağdur araç yabancı plakalı olduğundan değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, davacıya ait aracın geçmiş hasar kayıtlarına incelenmeden değer kaybına ilişkin hüküm kurulduğunu,

değer kaybı hesaplamalarında aracın geçmiş hasar kaydının incelenmesi en önemli kriterlerden olup davacıya ait aracın kayıtlı olduğu ülkedeki geçmiş hasar kayıtlarına ulaşılamaması sebebiyle aracın hasarsız olduğu kabul edilerek yapılan inceleme oldukça eksik ve hatalı olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporlarının da eksik ve hatalı olduğunu, faiz hatalı talep edildiğini, müvekkili olduğu sigorta şirketi temerrüde düşmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla: müvekkili sigorta şirketi kdv’den sorumlu tutulamayacağını. şirketin iskonto tedarik indirim hakkı mevcut olduğunu, kdv’li ve iskontsuz zarar hesabı kabul edilemez olduğunu,

Müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermesi söz konusu olmadığından; faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden de sorumlu olmayacağının kabulü gerektiğini, bu itibarla davacının bu yöndeki taleplerinin de reddi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak talepleri gibi davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür. Dava, trafik kazasına dayalı hasar bedeli, muadil araç kiralama bedeli, değer kaybı bedeli istemine ilişkindir.

Davalıların istinaf itirazları incelendiğinde; aracın Dodge marka, 2015 model, 143 bin kilometre, benzinli, otomatik, binek araç olduğunun anlaşıldığı, kazaya konu aracın ....plakalı araç olması nedeniyle hesap bilirkişisinin raporlarında kazaya konu aracın geçmiş hasar kayıtları olup olmadığı konusunda net bir bilgi verilmediği, bu özellikteki bir aracın geçmişte kaza yapmış olma ihtimali yüksek olanak dahilinde olduğu,

bu nedenle öncelikle hesap bilirkişisinin hazırlamış olduğu raporda davacı tarafın değer kaybı tazminatı talebinin doğru hesaplanabilmesi için kazaya konu aracın davaya konu kaza olayında, varsa önceki kazalarında aracın aynı bölgeden darbe almış olma durumunu bilirkişi tarafından raporunda gerekçeli değerlendirmiş olması gerektiğinden,

yine diğer alacak kalemlerinden olan tazminat taleplerini de aynı şekilde kazadan önceki kazaya uğramış ihtimaline göre miktarlar değişeceğinden tüm tarafların diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmeyerek yerel mahkemece kazaya karışan aracın geçmiş hasar kayıtlarının temin edilerek bundan sonra dosyanın hesap bilirkişisine tebliği ile rapor alınarak, adil yargılanma ilkelerine uygun iddia ve savunma hakkı çerçevesinde tüm deliller toplandıktan sonra sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Hal böyle olunca, 6100 Sayılı HMK’nın 355.maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde tüm tarafların istinaf itirazlarının yukarıda belirtilen husus dışında şimdilik incelenmesine yer olmadığına, davalıların kazaya konu aracın geçmiş hasar kayıtlarının istenmesine yönelik istinaf itirazlarının kabulüne, HMK’nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

...