Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1971 K.2025/2420

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti Hazineye ait olup kullanımı irtifak hakkı resmi senedi ile ... A.Ş. ne bırakılan ... köyü ... parsel sayılı taşınmazın 4046 sayılı Yasa kapsamında yapılan özelleştirme uyarınca kullanım hakkının ... olan müvekkiline devredildiğini, bu taşınmazın bir kısmının davalı şirket tarafından etrafı tel örgü ile çevrilerek ve üzerine bir takım yapılar yapılarak işgal edildiğini belirterek dava konusu taşınmaza davalının haksız el atmasının önlenmesine, el atılan kısımdaki davalıya ait yapıların kal’ine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 14/12/2010 tarihinden itibaren şimdilik yıllık 1.000,00.TL ecrimisilin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın derdestlik, husumet yönü ile reddi gerektiğini, dava dışı ... AŞ.nin dava konusu yerin içinde bulunduğu taşınmazı Hazine’den teslim aldıktan sonra Hazine’nin onayını almadan davacı şirkete devrettiğini, irtifak hakkının ayni bir hak olmasından dolayı hakkın devrinin tapuda resmi şekilde yapılması gerektiğini, ayrıca davacıdan önceki zilyet ...

A.Ş'nin devir yetkisinin de olması gerektiğini, davacının dayandığı sözleşmede böyle bir yetki şartının bulunmadığını, bu yüzden davacının davacı sıfatının olmadığını, müvekkilinin bu taşınmazı uzun süre ecrimisil bedelini Hazine’ye ödemek suretiyle kullandığını, bu sürede herhangi bir şekilde müdahalesinin men'i istenmediğini, dolayısıyla aralarındaki ilişkinin kira ilişkisine dönüştüğünü, müvekkili tarafından hazineye ecrimisil ödenmesi sebebiyle ortada davacının isteyebileceği bir ecrimisil bedeli de olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin Kararının Özeti: Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulü ile, davalının 20/06/2019 tarihli rapor ve ekli krokide A, B, C, D harfleri ile gösterilen toplam 1.165 m2 lik alan yaptığı müdahalenin menine, bu alandaki bina, bahçe, beton saha, otopark ve yapıların kaline, 1.000,00 TL ecri misil bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri. Davalı vekili dilekçesinde özetle görevsiz mahkemece karar verildiğini, davada aktif husumet ehliyeti konusunda da hukuka uygun değerlendirme yapılmadığını, dava konusu irtifak hakkının taraflarının, sözleşmeye göre ... Hazinesi ile ... A.Ş. olduğunu, sözleşmenin 13.maddesinde " İrtifak hakkı, idarenin izni ve günün rayicine göre idarece belirlenecek bedel üzerinden yeniden sözleşme düzenlenmesi kaydıyla devredilebilir.

Ancak irtifak hakkı bağımsız ve sürekli nitelikte ise bu hak bakanlıktan izin almadan devredilebilir." hükmüne yer verildiğini, sözleşmenin 4. maddesinin incelenmesinden 31.08.1998 tarihinden itibaren 30 yıl süreyle kurulu olduğu yazılı olduğunu, bu durumda sözleşmede irtifak hakkı süreli olduğundan sözleşmenin 13. maddesi gereği bakanlıktan izin alınmadan devrinin mümkün olmadığını, dosyada işbu sözleşmenin devri için bakanlıktan izin alındığına dair bir belge bulunmadığını, ...

A.Ş. tarafından ... işletmeleri A.Ş.'ye yapılan devrin geçersiz olduğunu, davacı ... İşletmeleri A.Ş.'nin davacı sıfatının bulunmadığını, bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeden karar verildiğini, dava konusu alan ile hiç bir ilgisi bulunmayan ... İşletmeleri AŞ.'nin açtığı davanın aktif husumet nedeniyle reddi gerekirken kabulü, kararın infazı sırasında da sorun doğuracağını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, irtifak hakkına el atmanın önlenmesi kal ve ecrimisil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince; İstinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.

İlk derece mahkemesince daha önce yapılan yargılama sonucunda verilen 19.12.2019 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 15.03.2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği mahkemenin yukarıda belirtilen esas sırasına kayıt edilen dava dosyasında yeniden yapılan yargılama sonucunda yazılı şekilde hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde mahkemenin görevli olmadığını ileri sürmekte ise de eldeki dava dosyasında Dairemizin 19/04/2018 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu tespit edilerek Asliye Hukuk mahkemesinin görevsizlik kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmakla davalı vekili tarafından mahkemenin görevli olmadığına yönelik olarak ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Tapu Müdürlüğünce gönderilen kayıtlar incelendiğinde davaya konu ... Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazın mahalle bölünmesi ile ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz olduğu, tapu müdürlüğünce gönderilen yazı cevabı ve ekli kütük sayfa fotokopileri incelendiğinde davaya konu taşınmazın tapuda ... Hazinesi adına kayıtlı olduğu, taşınmaz üzerinde 31.08.1998 ... A.Ş. lehine müstakil ve daimi nitelikte üst hakkı tesis edildiği, ...

Müdürlüğü’nün 10.11.2010 tarih ve ... sayılı yazısı incelendiğinde ... A.Ş. kullanımında bulunan Antalya limanının işletme hakkının ... İşletmeleri A.Ş. ne devrinin uygun görüldüğü, 14.12.2010 tarih ve ... yevmiye numarası ile ...

A.Ş. lehine müstakil ve daimi nitelikte üst hakkı tesis edildiği, irtifak hakkı sözleşmesinin devre ilişkin 13. Maddesi hükümleri incelendiğinde irtifak hakkı bağımsız ve sürekli nitelikte ise bu hakkın bakanlıktan izin almadan devredilebileceğinin düzenlendiği, dava dilekçesi ekindeki belgelere göre taşınmazın 14.12.2010 tarihli devir teslim tutanağı ile ...

A.Ş. tarafından taşınmazın davacı şirkete teslim edildiği anlaşılmakla davalı vekilinin, davanın aktif husumet nedeniyle reddi gerektiğine yönelik olarak ileri sürdüğü istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Resen gözetilmesi gereken kamu düzenine ilişkin sebepler yönünden yapılan incelemede ise;

Dairemizce verilen kaldırma kararında da açıkça belirtildiği üzere; 492 sayılı Harçlar Kanunu’na bağlı (1) Sayılı Tarifede “Yargı Harçları” başlığı altındaki “III-Karar ve İlam Harcı” alt başlığında konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde, hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış olup, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında bilirkişi raporunda belirlenen değer üzerinden eksik harç ikmal edilerek karar verilmiş olmasına rağmen meni müdahale talebi yönünden yazılı şekilde maktu harca hükmedilmesi ve bakiye harcın davacıya iadesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle resen gözetilmesi gereken kamu düzenine ilişkin sebeplerden dolayı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nun 353/1-b/2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

...