Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/4331 K.2025/2618

Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ....sayılı dosyasında dava konusu uyuşmazlığın 6098 sayılı TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, tarafların tacir olup olmadığı hususunda mahkememizce yapılan araştırmalardan davacının tacir olduğu ancak davalının tacir sıfatının bulunmadığının anlaşıldığı, davalının Finike Vergi Dairesinden gelen cevabi yazıda 26/08/2021 tarihinde ikametgah amaçlı inşaat (özel inşaat) yapmak için işçi çalıştırdığından dolayı stopaj vergisi mükellefiyet kaydının açıldığı,

dava konusu eser sözleşmesinin tarihinin ise 07/01/2022 tarihi olup mükellefiyet kaydından hemen sonra olduğu dolayısıyla davalının kendine özel yazlık villa inşasına başladığı savunmasını doğruladığı, somut davada davalının tacir olmadığı gibi tüketici sıfatını haiz olduğu, 6502 s. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2. d.de kanunun kapsamının "Bu kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar." şeklinde açıklanmıştır.

Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlandığı, somut davada kendisine yaptırmakta olduğu evin dolap vs yapım işi için davacı ile yapılan sözleşmede davalının hizmet alan tüketici olduğu ve görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu,

ayrı bir Tüketici mahkemesi bulunmayan Finike 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Tüketici sıfatıyla eldeki davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

Finike 2. Asliye Hukuk Mahkemesi .... Esas No.... Karar nolu kararıyla; "Dava TBK 470. Maddesinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.

Türk Ticaret Kanunun 19/2 maddesi: "Taraflardan yalnız biri için ticari is niteliginde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, digeri için de ticari is sayılır." şeklinde düzenlenmiştir. Taraflarca yapılan sözleşmenin ticareti iş niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

HSK Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih 608 sayılı kararı ile Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi Yargı çevresinin Antalya ili Mülki sınırları (Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevreleri hariç) olarak belirlendiği iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, davacı tarafından açılan davanın 01/09/2021 tarihinden sonra açıldığı anlaşılmakla açılan davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar vermiştir."

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2 nci maddesi ile değişik TTK’nın 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesi tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmünü, 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası ise; “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükümlerini içermektedir.

6102 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Aynı Kanun'un 15. maddesine göre ise ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.

5362 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde, esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Somut olayda uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

Bu durumda, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ile uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi tarafından çözülebilmesi için, uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur.

Eldeki davada temel uyuşmazlığın davacı gerçek kişinin kendisi için inşa ettirdiği evde bir takım işlerinin yapımını üstlenen davalının, bu işleri sözleşmenin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği hususundan kaynaklandığı, davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, bu nedenle davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılması kanaatine varılarak Finike Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

...