Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/477 K.2025/35

Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların maliki sürücüsü bulunduğu ... plakalı aracın 05/08/2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucunda müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kusurlu olduğunu, davacının maliki bulunduğu aracın Antalya ...

Durağına kayıtlı ticari araç olduğunu ve aracın 05.08.2023 ile 01.10.2023 tarihleri arasında onarım için kaporta servisinde kaldığını, tamir süresince aracın çalışmadığını ve davacının ticari kazanç kaybına uğradığını, davalıların aracın maliki ve sürücüsü olması nedeniyle kaza sebebi ile meydana gelen kazanç kaybının tamamından sorumlu olduklarını,

bu nedenle tahkikat sonucunda davacının alacağının tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda artırılmak üzere şimdilik 500,00 TL kazanç kaybının kaza tarihi olan 05/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.10.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine ve dava dosyasının görevli Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.11.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir

Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:

Dava, haksız fiilden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2 nci maddesi ile değişik TTK’nın 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesi tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmünü, 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası ise; “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükümlerini içermektedir.

6102 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Aynı Kanun'un 15. maddesine göre ise ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.

5362 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde, esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Somut olayımıza gelince; taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Kazaya karışan diğer aracın sürücüsü ve malikine haksız fiil nedeniyle genel hükümlere göre dava açılmıştır. Dosya arasında mevcut belgelere göre davacının ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandırdığı, kazancının tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olduğu, işletme hesabı esasına göre deftere tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlık konusu taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmadığı gibi eldeki davanın tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı davalar arasında da bulunmadığı, dava genel hükümlere göre açıldığından davanın genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.10.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına ve yargı yeri olarak Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-Davaya Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde davanın Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a/3 maddesi gereğince Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.10.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2-Yargı yeri olarak Antalya 14. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine,

...