Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/715 K.2026/233

Manavgat 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13/06/2023 tarihli ve ... Esas, ....Karar sayılı kararında "HSK 1. Dairesinin 08.07.2021 tarihli ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile Alanya adliyesinde 01.09.2021 tarihinden itibaren Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamasına karar verildiği, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevresi olarak belirlenmesine karar verilmiştir

Yukarıda açıklandığı üzere davanın Ticaret Mahkemesi sıfatıyla açılması dikkate alınarak görevli mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş ve bu karar istinaf eilmeden kesinleşmiştir.

Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi ...E.,...K. sayılı kararında "Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde belirtilen mutlak ticari davanın varlığından söz edilemez. Nispi ticari davanın varlığından bahsedebilmek için ise davanın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğması gerekmektedir.

Mahkememizce ilgili vergi dairesi, ticaret odası ve esnaf ve sanatkarlar odasına yazılan yazı cevaplarından, davalıların şahsi olarak ticaret odasında ve esnaf ve sanatkarlar odasında kaydının bulunmadığı, yine davalıların vergi kaydının bulunmadığı, şirket ortak ve yöneticilerinin tacir sayılmayacağı, yani davalıların tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararında belirtilen Manavgat, Antalya, Alanya Ticaret ve Sanayi Odası, Manavgat, Alanya, İstanbul Güngören, İstanbul Esenler Vergi Daireleri ile Antalya, Alanya, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan yazı cevaplarından da davalıların tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, uyuşmazlığın çözümünde mahkememiz görevli değildir.

Görevli mahkeme, genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu.. "gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş ve bu karar istinaf edilmeden kesinleşmiştir.

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlıklı 2 nci maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanun'da ve diğer Kanun'larda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.

6335 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2 nci maddesi ile değişik TTK’nın 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, asliye ticaret mahkemesi tüm ticarî davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmünü, 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası ise; “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükümlerini içermektedir.

6102 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Aynı Kanun'un 15. maddesine göre ise ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır.

5362 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde, esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Somut olayda dosya arasında mevcut belgelere göre davacının gerçek usulde ve davalıların esnaf kaydı, vergi kaydının bulunmadığı nazara alındığında, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği halde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğundan Manavgat Asliye Hukuk Mahkmesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-Davaya Manavgat Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde davanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Manavgat 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2023 tarih ve ...Esas ...Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2-Yargı yeri olarak Manavgat 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine,