Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/3483 K.2024/1749

Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/05/2024 tarih ve .... Esas ....Karar sayılı dosyası üzerinden istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize intikal eden dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ....

AVM'nin mülk sahipleri olan davalılar ... ile müvekkili arasında imzalanmış kira sözleşmesi gereğince AVM'nin 10 yıl süreyle müvekkiline kiralandığını, sözleşme gereğince de müvekkiline alt kiralama yetkisi verildiğini, sözleşmede AVM'nin belli alanlarının kiralama kapsamı dışında tutulduğunu, bu alanların sözleşmenin ekindeki krokide gösterildiğini, AVM içerisinde kiracı olan davalı ...'in de kiralanan alanlara dahil edildiğini, kira sözleşmesinin imzalanması akabinde davalı ....'e kiralananın el değiştirdiğini ve bu sebeple tebliğden itibaren her ayın kira bedelini müvekkiline ödemesi gerektiğini bildirir ihtarname gönderildiğini,

17/03/2023 tarihli ihtarnameye rağmen kira bedellerinin hiçbir şekilde müvekkiline ödenmediğini, davalılara ödenmeye devam edildiğini, bununla ilgili davalılar ile iletişime geçilmesine rağmen herhangi bir sonuç alınamadığını, bunun üzerine kira bedellerinin tahsili için davalılar aleyhine Manavgat 1. İcra Dairesinin ....ve ... esas sayılı icra takiplerinin başlatıldığını, davalıların icra takiplerine itiraz ettiğini ve durduğunu beyanla davanın kabulü ile davalıların icra dosyalarına yapmış oldukları itirazların iptali ile takiplerin devamına, takip konusu miktarın %20'si üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA KONU KARAR

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Mahkememizin görevsizliği nedeniyle, davanın HMK.'nun 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince usulden reddine, Talep halinde dosyanın görevli Alanya Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, " karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle dava tarafın açmış olduğu işbu dava Manavgat Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığını, davacı tarafın, dava dilekçelerinde belirtmiş oldukları bütün beyanlarının yargılamanın ticaret hukukuna göre yapılması gerektiği yönünde olduğunu, davalı tarafın dava şartı olarak arabuluculuğa başvururken ticari uyuşmazlıklarında arabuluculuk müessesi olarak başvurulduğunu, davacı tarafından ayrıca "Manavgat Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi" başlığı ile uşbu dava Manavgat Asliye Hukuk Mahkemesine açıldığını,

bu durum yargılamanın genel hükümlere göre yapılması durumunda mahkemece görevsizlik kararı verilmesinin muhtemel olduğunu, davacı tarafın bile yargılamanın ticari hükümlere göre yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüt halindeyken, yerel mahkeme hiçbir inceleme yapmadan görevsizlik kararı verdiğini, yine mahkeme tarafından verilmiş olan kararın müvekkiline tebliğ edilmediğini, mahkemece yapılmış olan bu işlemin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca mahkemece verilmiş olan karar da kesin olarak verilmesi sebebiyle davalı müvekkillerinin söz konusu hukuka aykırı olarak verilmiş olan karara karşı istinaf olanağı da tanınmadığını,

müvekkilleri ancak asliye ticaret mahkemesince verilmiş olan istinaf taleplerine konu karar aracılığı ile asliye hukuk mahkemesince verilmiş olan usul ve yasaya aykırı karara karşı istinaf talebinde bulunabildiğini, davacı tarafça her ne kadar müvekkilleri ile davalı taraf arasında başkaca bağımsız bölümler için imzalanan kira sözleşmesi, açılmış olan işbu davayı dayanak yapılmaya çalışılmışsa da ve her ne kadar yerel mahkemece görevli mahkemenin taraflar arasındaki kira uyuşmazlığı bulunması sebebiyle görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu yönünde karar verilmiş ise de;

söz konusu kira sözleşmesinde karşı tarafın talep ve iddiası ile ilişkili herhangi bir husus ve hüküm bulunmadığını, söz konusu kira sözleşmesinde hatta diğer davalı .... A.Ş. taraf dahi olmadığını, davacı tarafça da görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri kanaatinde olmaları sebebiyle arabuluculuk kurumuna ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk olarak başvurduklarını, mahkemece dosyada bu yönde herhangi bir delil olmamasına rağmen;

salt davacı taraf beyanı ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira hukukuna tabii olacağı yönünde karar verildiğini, mahkemece söz konusu uyuşmazlığın kira hukukuna tabii olup olmadığı hususunda bir inceleme yapılmadığı da gerek dosya içeriği gerekse de verilmiş olan karar ile sabit olduğunu, davacı tarafça açılmış olan itirazın iptali davasının olumlu dava şartlarından biri olan arabuluculuk müessesesi görüşmelerine tarafları da vekil olarak katıldığını, itirazın iptali davasının açılmasından önce taraflarına vekil olarak arabuluculuk görüşmesine katılmasına ve tutanağı taraflarınca da imza altına alınmasına rağmen;

davacı tarafça açılan itirazın iptali davasının dava dilekçesinde taraflarını vekil olarak gösterilmediğini, bu durumun davacı tarafın içinde bulunduğu kötü niyetin en büyük göstergesi olduğunu, dava dilekçesinin ekindeki menfi tespit davasının olumlu şartlarından biri olan arabuluculuk tutanağında vekili olarak görünmelerine rağmen, yerel mahkemece yargılama sürecindeki ilk usuli taraf işlemi olan dava dilekçesinin ve eklerinin sunulması hususu bile eksik ve hatalı olarak incelendiğini, yerel mahkemenin yetki yönünden de usul ve yasaya aykırı karar verdiğini,

yetkili mahkemelerin Manavgat mahkemelerinin olacağının açık olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kira ilişkisine dayalı itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddi kararı verilmiş, karara karşı davalılar .... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince; istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.

Dava şartlarının neler olduğu HMK'nın 114. maddesinde belirtilmiş olup, anılan düzenlemenin 1. bendinin (c) alt bendinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bir dava ancak görevli mahkemece incelenebilir. Mahkeme her şeyden önce görevli olmalıdır. Görevsiz mahkemede açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 930).

HMK'nın 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekmektedir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir. Mülga 1086 Sayılı HMUK'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri sulh hukuk mahkemesi olarak gösterilmiştir.

Hukuk yargılamasında hakim olan tasarruf ilkesi kapsamında mahkemenin görevi incelenirken davacının davasını dayandırdığı hukuki olgunun, yani davacının iddia ettiği vakıaların esas alınması gerekmektedir. Zira vakıaları anlatmak taraflara hukuki vasıflandırmayı yapmak ise hakime ait bir yükümlülüktür.

Davacının dava dilekçesinde açıkça kira ilişkisine dayandığı, davalı kiraya verenler ... ile aralarında imzalanan kira sözleşmesi kapsamında davalı gerçek kişiler ile bu kişilerin kiracısı diğer davalı şirketten müştereken ve müteselsilen kira alacağı istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemi ile eldeki davanın açıldığı sabittir.

O halde mahkemece davanın Sulh Hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği yönünde davanın usulden reddine ilişkin verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Her ne kadar bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde; görevsizlik kararı doğru olsa bile yetkili mahkemenin Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, bu nedenle dosyanın Manavgat Sulh Hukuk mahkemesine gönderilmesi gerektiği iddiasıyla dosyanın görevsizlik kararı ile Alanya Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair kararının hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de; yetki hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle bu istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlere dayalı olarak bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

...