Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1285 K.2023/752

İncelenen Kararın Mahkemesi : Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi (Birleşen Antalya 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas) Tarihi: 03/12/2020 Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacı şirketin dava dışı arsa sahipleriyle kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını, sözleşmeye göre ...

Mah. ....ada ...parselde yapılacak inşaatın bir kısım işlerinin davalı şirket tarafından yapımı için taraflar arasında 17/11/2014 tarihinde sözleşme imzalandığını, davalı şirketin işi bitirmediğini ve yarım bıraktığını, davalıya 15/07/2015 tarihinde ve 20/01/2016 tarihinde ihtarname çekildiğini, buna rağmen inşaatın tamamlanmadığını, davalının yapacağı iş karşılığı sözleşmede belirlenen bağımsız bölümlerin tapularının davalıya verileceğini, devredilecek bağımsız bölümler ve bedellerinin karşılıklı taahhüt altına alındığını,

devri gereken .. adet bağımsız bölümden ....nolu bağımsız bölüm hariç diğerlerinin davacı tarafından davalıya temlik edildiğini, ... nolu bağımsız bölüm yönünden ise, imalat seviyesine göre bu bağımsız bölüm yerine ... nolu bağımsız bölümün devri konusunda mutabık kalındığını, davalının eksiklikleri gidermemesi sebebiyle 15/07/2015 tarihinde noter ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, devredilmemesi gereken ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin davacıların muvafakatı dışında arsa sahipleri vekili olarak hareket eden davalılar ... ve ... tarafından diğer davalı şirkete devredildiğini,

adı geçen bağımsız bölümlerin tapusunun iadesi ve 200.000,00 TL'nin ödenmesi için ihtarname çekildiğini, bu nedenle davalılar ... ve ...'ın da sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 30.000,00 TL (Islahla 284.960,00 TL) maddi tazminatın ihtarname tarihi olan 15/07/2015 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili cevabında, davacı müteahhit şirket hakkında Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında inşaatı yarım bırakması sebebiyle sözleşmenin feshi davası açıldığını, davacıya hak ettiğinden 4 adet fazla daire verildiğini, davacı ve diğer davalı şirket arasında yapılan sözleşmeye göre, .... ve ... nolu dairelerin davalıya verilmesi gerektiğini, tarafların anlaşarak .. nolu bağımsız bölüm yerine ... nolu dairenin verilmesini kararlaştırdığını, yine tarafların tutanakla anlaşarak ... nolu daire yerine ... nolu daire ile 200.000,00 TL paranın verilmesi veya para yerine başka bir daire verileceğinin kararlaştırıldığını,

paranın ödenmemesi sebebiyle sözleşmeyle kararlaştırılan taşınmazlarla birlikte .... nolu dairenin de davalı şirkete verildiğini, davalıların 17/04/2015 tarihli tutanağa istinaden ... nolu daireyi ... Mobilyaya devrettiğini, davalının muvafatı olmadan devir yapıldığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, ...

Mobilyanın bir kısım işlerinin inşaatın davacı tarafından belli bir aşamaya getirdikten sonra yapılabileceğini, bu nedenle taahhüt konusu bazı işlerin beklediğini, 44 daire dışında sonradan 10 dairenin daha mutfak dolaplarının yapıldığını, iskele kurulması, emlak vergisi ve tapu harçlarının davacı tarafından karşılanması gerekirken davalı ...

Mobilya tarafından karşılandığını, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemişlerdir.

Davalı şirket vekili cevabında, davacı ve davalı şirket arasında 17/11/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, davalının davacının yaptığı inşaattaki bir kısım imalatları üstlendiğini, sözlemeye göre bir kısım işlerin montaj işçiliği olduğunu, sözleşmeye göre bir kısım işin yapılmasının davacının inşaatı belli bir seviyeye getirmesine bağlı olduğunu, davacıya 02/11/2015 tarihinde ihtarname çekilerek yapması gereken imalatları yapılmasının istendiğini, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.iş dosyasında tespit yaptırdıklarını, taraflar arasında yapılan 11/04/2015 tarihli tutanağa göre sözleşmeye göre verilmesi gereken ... nolu bağımsız bölüm yerine ... nolu bağımsız bölüm ile 200.000,00 TL ya da bu değerde başka bir bağımsız bölümün verilmesinin kararlaştırıldığını, sözleşmeye göre devri gereken tapuların üzerinde tedbir ve haciz bulunduğundan hiçbir tapunun davalı şirkete yapılmadığını, ... nolu bağımsız bölümün devrinin sağlanmadığını, ayrıca ödenecek para yerine daire verilmediğini, davacının sözleşmeyi feshettiğini ileri sürdüğünü,

ihtar tarihi itibariyle eksik olan kısımların davacının inşaatı belli bir seviyeye getirmemesi sebebiyle bekleyen kısım olduğunu, fesih ihtarına rağmen davalının imalatı sürdürdüğünü ve tamamlama seviyesine getirdiğini, devri yapılan tapuların davacının arsa sahiplerine verdiği yetkilendirme tutanağı kapsamında devredildiğini, .... nolu bağımsız bölüm yerine ... nolu, para yerine de ... nolu bağımsız bölümün devralındığını, sözleşme dışı ek imalat yapıldığını, 44 daire için tadil edilen işlerin 54 daire için yerine getirildiğini, bu durumun mahsup işlemine konu edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, taraflar arasındaki sözleşme ve tutanaklar dikkate alındığında, davalı taşeron / yüklenici tarafından yapılmış olan iş karşılığında, toplam 1.250.000,00 TL tutarındaki 5 adet dairenin 1.065.040,00 TL bölümünün hakedilmiş durumda olduğu, bunun karşılığında 1.350.000,00 TL tutarında 6 adet daire tapusu almış olduğu, bu sebeple davacı tarafın alacağının 284.960,00 TL olduğu,

bu alacak nedeniyle sözleşmenin tarafı davalı taşeron şirket ve her ne kadar sözleşmede şahit / arsa sahibi olarak zikredilseler de sözleşmede kendilerine taşınmaz devir edimi yüklenen, imzaları bulunan ve sözleşme şartlarını bilen arsa sahibi davalı gerçek kişilerin sorumlu olduğu gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile, 284.960,00 TL alacağın ilk dava tarihi olan 15/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı şirket vekili, bilirkişi rapor ve ek raporunun hatalı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesine göre mutfak - banyo dolaplarının montaj ve işçiliğinin 44 daire için yapılacağı, işçiliğin davacı tarafa ait olacağının kararlaştırıldığını, 5 adet bağımsız bölümün fiyatının 1.250.000,00 TL olarak sözleşmede belirlendiğini, davalının 54 daire için iş yaptığını, fazla imalatın değerlendirilmeye alınmadığını, davalının yaptığı imalat sebebiyle alacağa KDV'nin dahil edilmesi gerektiğini, sözleşmede KDV'nin açıkça hariç tutulduğunu, alacağa %18 KDV'nin dahil edilmesi gerektiğini,

bilirkişilerin usta ve yardımcı işçi yevmiyesinin hesaplamaya dahil etmediğini, işçi giderlerinin davacıya ait olduğunu, ancak davalı tarafından karşılandığını, bilirkişinin taşınmazların değerinin 1.350.000,00 TL olarak takdir edilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, mahkemece yapılan keşif tarihi itibariyle sözleşme konusu işlerin yapılıp yapılmadığının, eksiklik bulunup bulunmadığının bilirkişi tarafından değerlendirilmediğini, iskele ve SGK ödemelerinin davacıya ait olmasına karşın davalı tarafça yapıldığını, bu hususun değerlendirilmediği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı ... vekili, Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi davasının devam ettiğini, bu davada yüklenicinin karşı dava ile tazminat talebinde bulunduğunu, mahkemece fesih davasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini, taraflarca tutulan tutanaklarla ilgili değerlendirmede bulunulmadığını, davalılara husumet yöneltilemeyeceğini, tutanaklara göre davacı şirket yetkilisinin onayı ile davalı şirkete bağımsız bölümlerin devrinin yapıldığını, 11/04/2015 tarihli tutanağa göre .... nolu bağımsız bölümün devrinin yapıldığını, bu nedenle davacının muvafatı dışında bağımsız bölümün devredildiği iddiasının dayanaksız olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazladan ödenen iş bedelinin tahsili davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı asıl yüklenici (iş sahibi), davalı şirket yüklenici (taşeron), davalılar ... ve ... ise arsa sahiplerinin temsilcileri oldukları anlaşılmaktadır.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Davacı asıl yüklenici ... Ltd. Şti.'yle dava dışı arsa sahipleri arasında Antalya 2. Noterliğinde düzenlenmiş 28/02/2011 tarihli taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmede arsa sahibi olan kişilerin istinafa konu davada taraf olmadıkları anlaşılmaktadır.

3.2. Davacı asıl yüklenici ... Ltd. Şti.'yle davalı alt yüklenici ... Ltd. Şti. arasında, ...

Mahallesi ... ada ... parselde bulunan taşınmazda yapılacak bir kısım işlerin davalı alt yüklenici tarafından yapılması ve karşılığında da yüklenicinin hak edeceği toplam değeri 1.250.000,00 TL olan 5 adet dairenin alt yüklenici namına devredileceğine ilişkin 17/11/2014 tarihli harici sözleşme düzenlendiği, bu harici sözleşmeye davalılardan ... ve ...'un da şahit / arsa sahibi olarak imza attıkları ve yine aynı taraflar arasında "Tutanaktır" başlığı adı altında 11/04/2015 tarihli harici belge düzenlendiği,

buna göre alt yükleniciye yapacağı iş karşılığında verilecek ... nolu dubleks daire yerine ... nolu daire ile 200.000,00 TL nakit para verilmesinin kararlaştırıldığı, 200.000,00 TL'nin de ödenememesi durumunda ise, bunun karşılığında da değerinde daire verileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

3.3. Davacı asıl yüklenici açtığı dava ile, davalı alt yüklenicinin işi gereği gibi yapmadığını, eksik bıraktığını, buna rağmen ... ve ... nolu bağımsız bölümlerle ilgili devir bakımından muvafakatı da bulunmamasına rağmen, iş karşılığı verilmesi kararlaştırılan tüm dairelerin davalı alt yüklenicinin gösterdiği kişilere arsa sahipleri tarafından devredildiği, bunda diğer davalılar ... ve ...'ın da sorumluluğunun bulunduğu, ancak buna rağmen yapılan işte eksiklikler bulunduğunu ileri sürerek, eksik bırakılan işler sebebiyle hak edilenden fazla yapılan ödemenin tahsilini istemektedir.

3.4. Davalılardan ... Ltd. Şti. alt yüklenici olup, diğer davalı şahısların sıfatları ve harici sözleşmeyi ne sebeple imzaladıkları yeterince araştırılmış değildir.

Öncelikle, asıl yüklenici ile alt yüklenici arasında düzenlenmiş harici sözleşmelerde iş bedeli olarak devri taahhüt edilmiş bağımsız bölümlerin kat irtifakı tesisinden itibaren tüm tedavüllerini gösterecek şekilde tapu kaydı ile tüm satışlara ilişkin akit tabloları getirtilmeli, davalılardan ... ve ...'ın arsa sahibi olarak bağımsız bölümleri devreden şahıslar mı olduğu,

yoksa arsa sahiplerinin vekili olarak tapuda devir yapan kişiler mi olduğu hususu araştırılmalı, bu kişilerin arsa sahiplerinin vekili olduğunun tespit edilmesi durumunda dava konusu alacak yönünden arsa sahipleri yerine, bu kişilere husumet düşüp düşmeyeceği, düşecekse ne sebeple husumet düşeceği ve sorumlu olup olmayacakları değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

3.5. Davacı asıl yüklenici şirketle davalı alt yüklenici şirket arasında yapılan harici sözleşmelere göre iş bedeli olarak devri ön görülen bağımsız bölümlerin sözleşmede belirlenen toplam değeri 1.250.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu miktar aynı zamanda sözleşmede kararlaştırılan iş bedelini ifade etmektedir. Alınan bilirkişi raporunda davalı alt yüklenicinin yaptığı toplam işin gerçekleşme oranına göre hakedişi toplam 1.065.040,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Bu miktar, kararlaştırılan 1.250.000,00 TL iş bedelinden düşüldüğünde davacı tarafından 184.964,00 TL fazla ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca davalı yüklenicinin 10 adet daire yönünden fazla imalat iddiasıyla asıl yüklenici adına SGK ve iskele ödemesi gibi bir kısım ödemeleri yaptığı yönündeki iddiaları da bulunmaktadır.

Tüm bu hususlar dikkate alınarak, davacı tarafın fazla ödeme iddiası hesaplanmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yukarıda açıklanan hususlar gereği gibi değerlendirilmeden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

3.6. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı şirket ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

....