Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1108 K.2024/868

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 01/10/2021 Davanın Türü: Tazminat (Rücuen Tazminat) Karar Yazım T: 05/09/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Ana davada davacı vekili açtığı dava ile, dava dışı işçi ... Antalya 4. İş Mahkemesinde açtığı dava üzerine yapılan yargılamada alınan kusur oranlarına ilişkin rapordan dava dışı ... kazanın meydana gelmesinde, %40 oranında, davalı ... nin %20 oranında, davacının ise %40 oranında kusurlu bulunduğunu, mahkemece 10.000,00 TL manevi, 10.000,00 TL maddi tazminata hükmedildiği, dava dışı ... bu ilamı Antalya 9. İcra Müd.'nün ...

Esas sayılı dosyasından takibe dayanak ettiğini, davacının 29/04/2019 tarihinde toplam 45.534,21 TL ödeme yaparak borcun tamamını ödediğini, davalının yargılama sırasında alınan rapora göre %20 oranında kusurlu olması karşısında, davacının ödediği tazminatın 1/3'ünden sorumlu olması gerektiğini, bu nedenle 15.178,07.TL tazminatın ödemenin yapıldığı 29/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili açtığı dava ile, dava dışı işçi ... geçirdiği iş kazası sebebiyle davacı aleyhine Antalya 6. İş. Mah.'nin ... Esas sayılı dosyasında maddi tazminat davası açtığını, bu dosyada Antalya 4. İş Mah.'nin ... Esas ...

Karar sayılı dosyasında fazlaya ilişkin saklı tutulan kısmın talep edildiğini, dolayısıyla 4. İş Mahkemesinin dosyası esas alınarak o dosyada hükmedilmeyen 38.033,34 TL'in faizi ile birlikte davacıdan tahsiline karar verildiğini, davalının bu dosyada ihbar olunan sıfatında yer aldığını, ilgili karar uyarınca davacının 07/01/2021 tarihinde işçiye yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte toplam 72.205,37 TL ödeme yaptığını, 4. İş Mahkemesi dosyasında alınan raporda davacı alt işverenin %40 oranında dava dışı işçinin %40 oranında ve dava dışı asıl işveren ... ise %20 oranında kusurlu olduğunun belirtildiğini,

bu dosyanın istinaf sonucu başvurunun esastan reddi ile kesinleştiğini, yine ... tarafından Antalya 2. İş Mah.'nde müvekkili ve dava dışı işverene karşı açılan davada alınan kusur raporunda da aynı kusur oranlarının verildiğini, davalının kusuru oranında müvekkilinin yaptığı ödemeden sorumlu olduğunu, bu nedenle yapılan ödemenin 1/3'ü olan 24.025,89 TL'den davalının sorumlu olduğunu, davalı tarafın sorumluluğunun kesinleşmiş mahkeme kararlarına dayandığını belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 24.025,89 TL rücuen tazminat alacağının ödeme tarihi olan 07/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili ana davada ve birleşen davada cevabında, davalı şirketin davacı ... ile davalıya ait bir takım işlerin götürü usulde anahtar teslim yapılması konusunda anlaşmaya vardığını, dolayısıyla bu inşaatta müvekkilinin herhangi bir işçi çalıştırmadığını, davacının ödeme yaptığı işçiyi de tanımadığını, bu işçinin davalının bir çalışanı olmadığını, ortada davacı ile aralarında bir alt işveren ilişkisinin de bulunmadığını, bu yüzden müvekkilinin dava konusu alacaktan sorumlu tutulamayacağını, kaldı ki 31/10/2014 tarihli iş kazası inceleme raporunun da bunu teyit ettiğini,

anahtar teslim yapılan işlerde asıl-alt işveren ilişkisinden söz edilemeyeceği için davacının işçisinin zarar görmesinden de müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek, ana ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, iş mahkemelerinde ... yaralanmasıyla ortaya çıkan zarardan ... %40 oranında, davalının ise %20 oranında sorumlu oldukları hususunun açık olduğu, davacının 4. İş Mahkemesinde açılan dava üzerine verilen ilama dayalı olarak girişilen takip üzerine davacının 24/09/2019 tarihinde toplam 45.534,21 TL ödeme yaptığının açık olduğu, belirlenen kusur oranlarına göre davalının payı 15.178,07 TL olup, bu miktarın davalıdan asıl dosya yönünden tahsiline karar vermek gerektiği, yine birleşen dosya yönünden ise, davacı hakkında Antalya 6. İş Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama üzerine verilen hükme dayalı olarak girişilen takipte davacının 01/07/2021 tarihinde 72.077,69 TL ödeme yaptığı ekli dekonttan anlaşıldığı, buna göre davacının bu ödeme karşılığı davalıdan isteyebileceği miktar 24.025,89 TL olduğu ve bu miktar üzerinden bu davanın da kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince ana ve birleşen dava açısından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili, bilirkişi raporlarının tamamen iş mahkemesindeki raporun kopyalanması şeklinde olduğu, ilgili dosyaya ilişkin bir düzenleme bile bulunmadığı, davalı şirketin, birtakım tamirat işleri için davalı ... ile anahtar teslim anlaşmış olup inşaat yapımında işçi çalıştırmadığı, yani, davalı ... tüm inşaat işini üstlendiği, inşaat esnasında davalı şirket, davacı ...’dan başka kimse ile muhatap olmadığı, davacının ödeme yaptığı işçinin davalı tarafından tanınmadığı ve işçinin, davalının çalışanı olmadığı, alt işveren ilişkisinin bulunmadığı, geçirmiş olduğu kazadan davalının herhangi bir sorumluluğun olmadığı, 31/10/2014 tarihli ... İş Kazası ve Meslek Hastalığı İnceleme Raporunda belirtildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Ana ve birleşen dava, rücuan tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici , davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Gerekçeli kararın nasıl yazılması gerektiği HMK 297. maddede açıklanmış olup, ana ve birleşen dava bulunması halinde bu davaların davacısı ve varsa vekilleri, davalısı ve varsa vekilleri, davanın konusu, davanın tarihi ayrı ayrı gerekçeli karar başlığında yazılması gerekirken başlıkta sadece ana davanın bilgilerinin bulunması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.2.Mahkemece iş mahkemesinin kesinleşen kararında belirlenen kusur oranlarının bağlayıcı olduğu gerekçesiyle, bu oranlara göre rücu isteminin ana ve birleşen davalar yönünden kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemenin bu gerekçesi somut olayın özelliklerine uygun düşmemektedir. Taraflar arasındaki hukuksal ilişki, niteliğine göre bir hizmet ilişkisi olmayıp, eser sözleşmesi ilişkisidir.

TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi hükümlerine göre, zararlandırıcı olayın gerçekleşmesine etkili olan yüklenici ve iş sahibi kusurunun tespitinde, iş güvenliği mevzuatından da yararlanılması olanaklı ise de, sadece bu mevzuata göre yüklenicinin ve iş sahibinin kusuru belirlenemez. Çünkü, yüklenici işinin uzmanı sayılan, sorumlu meslek insanıdır.

Eser sözleşmesi ile yüklendiği edimini yerine getirirken veya sözleşmenin hazırlanması aşamasında gerekli tüm tedbirleri, yüklenici almakla ödevlidir. Yüklenici, işçi sayılamayacağından iş sahibinin denetimine de tabi değildir. Yüklenicilerin, iş sahibine karşı Borçlar Kanununun 472. maddesi hükmünden kaynaklanan sadakat borcu ve aynı Kanunun 471. maddesi hükmüne dayalı özen borcu söz konusudur.

Borçlar Kanununun 471. maddesi hükmüne göre, yüklenicinin sorumluluğu, aynı Kanununun 396. maddesinde belirtilen işçinin hizmet akdindeki sorumluluğu gibidir. Ancak, iş sahibine nazaran bağımsız çalışması, işin ehli olması da gözönünde bulundurularak sorumluluğu hizmet akdine göre çalışan işçiye nazaran daha ağır kabul edilmektedir.

Mahkemece iş mahkemesinin kusur raporu hükme esas alınmış ise de; yukarıda açıklanan hukuksal ilkeler gözetilmeden sadece işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuatı kapsamındaki ilkeler karşısında, olaya etkili kusur durum ve oranlarını belirleyen bu bilirkişi kurulu raporunun yeterli olduğundan söz edilemez.

Mahkemece yapılması gereken iş, taraflar arasındaki hukuksal ilişkinin işçi-işveren ilişkisi olmadığı, eser sözleşmesinden kaynaklanan yüklenici ve iş sahibi (eser) ilişkisi olduğu, eser ilişkisinin götürü bedelli bir sözleşme kapsamında bulunduğu yönündeki iddia ve deliller kapsamında iş sahibi konumunda bulunan davalı ile yüklenici konumunda bulunan davacı ve işçisinin hukuki durumu, davalı ile davacının işçisi arasında akdi bir ilişki bulunup bulunmadığı,

buna göre rücu istemi bakımından rücu şartlarının bulunup bulunmadığı gibi tüm hususlar değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ve araştırma ile ve eser sözleşmesinin yasal düzenlemeleri dikkate alınmadan karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.3.Yukarıdaki bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin hem asıl hem birleşen davaya yönelik istinaf talebinin kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR