Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1522 K.2024/190

İncelenen Kararın Mahkemesi : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi : 26/01/2022 Davanın Türü : Alacak ve Tazminat (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında, davalının taahhüdündeki 8 blok, 64 daireden ve sosyal alanlardan oluşan projenin elektrik iç tesisatının yapılması hakkında taşeron sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede işin süresinin 300 gün olarak belirlendiğini, ancak inşaatın diğer işçiliğinin bitirilememesi ve sözleşme süresi içinde elektrik tesisatı için gerekli olan malzemelerin süresinde alınmaması nedeniyle, davacının iş yapmasının imkansız hale geldiğini, bu nedenle maddi zarara uğradıklarını, yaptırdıkları delil tespiti neticesinde belirlendiği üzere,

sözleşmede belirlenen işin yaklaşık % 85'inin davacı tarafından bitirilmesine rağmen, 150.000,00 TL olan sözleşme bedelinin 133.000,00 TL'sinin davacıya ödendiğini, sözleşme konusu olmayan sosyal tesislerdeki bir kısım imalatların da davalının isteği üzerine davacı tarafça yapıldığını, bu nedenlerle noterlik aracılığıyla gönderdikleri ihtarname ile sözleşmeyi feshettiklerini, bunun üzerine davalı tarafından gönderilen ihtarnamede davacının sözleşme süresinden sonra da iş yerinde çalışanları ile birlikte çalışmaya devam ettiğinin kabul edildiğini,

ihtarnamede tekrar işe başlamaları için kendilerine verilen süre dolmadan iş yerine yeni elektrik tesisatçılarının sokulduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının uğradığı zarar ve bakiye iş bedeli karşılığı 1.000,00 TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca yaptırdıkları delil tespiti için ödedikleri harç ve masrafların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle 1.000,00 TL olan taleplerini 24.057,87 TL'ye çıkartmıştır.

II. CEVAP ve KARŞI DAVA

Davalı vekili cevabında, açılan davanın kısmi dava niteliğinde olması nedeniyle, miktar belirtilmeden açılmış olmasından dolayı dava şartı yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, belirsiz alacak davası olarak açılan davaya kısmi dava olarak devam edilmesinin mümkün olmadığını, yaptırdıkları delil tespitiyle belirlendiği üzere davacı yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak zamanında imalatı tamamlamadığını, işi eksik bırakarak iş yerini terk ettiğini, davacının fesih istemi haksız ve yolsuz olduğundan davacının zararlarını istemesine yasal imkan olmadığını, sözleşmenin 4. maddesi uyarınca,

sözleşmeyi kararlaştırılan bedel ve iş miktarı üzerinden kabul eden davacının fazlaya ilişkin taleplerinin yersiz olduğunu, işte kullanılan malzemelerin çoğunun sipariş üzerine üretilmesine karşın davacının vakitlice malzeme talebinde bulunmayıp kısım kısım talepte bulunduğunu, kaldı ki bu konuda davalıya sözlü ve yazılı uyarıda bulunmadığını belirterek,

davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı dava yönünden ise, işi süresinde bitirip teslim etmeyen, sözleşmeyi tek taraflı olarak hukuka aykırı biçimde fesheden yükleniciye toplam 136.000,00 TL ödeme yapıldığını, sözleşmenin 7. maddesi gereğince, iş zamanında bitirilmediği takdirde geçen her takvim günü için taşeronun hakedişinden sözleşme bedelinin % 1'i oranında gecikme cezasının kesileceğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL fazla ödemenin ve 1.000,00 TL cezai şartın avans faizi ile birlikte karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Karşı davalı vekili cevabında, her şeyden önce karşı davacının sözleşme süresini yanlış değerlendirdiğini, bitirilmeyen bir inşaatın varlığına karşı elektrik tesisatı işinin taraflarınca bitirilmesinin beklenmesini anlamanın mümkün olmadığını, karşı davacı tarafından kendilerine 133.000,00 TL ödeme yapıldığını, sözleşme kapsamı ve dışındaki işlerini eksiksiz ve tam olarak yaptıklarını, sözleşme süresinin uzamasına kusuruyla sebep olan karşı davacının gecikme tazminatı talebinde bulunmasının hukuki dayanağının olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dairemizin 01/07/2021 tarihli kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesinin 26/01/2022 tarihli kararı ile, davalının yaptığı ödemeler taraflar arasında ihtilaflı olup, davacı 133.000,00 TL ödeme aldığını, bahsi geçen 3.000,00 TL'lik ödemenin başka bir ticari ilişkiden kaynaklandığını beyan ederken, davalının 136.000,00 TL ödeme aldığını beyan ettiği, hesap ekstrelerinin incelenmesinde, davalının davacıya toplam 136.000,00 TL'lik ödeme yaptığı, ancak ödemelerin 3.000,00 TL'lik kısmının sözleşme tarihinden önce yapıldığının anlaşıldığı,

davalının bu sözleşme nedeni ile davacıya 133.000,00 TL'lik ödeme yaptığı, dolayısı ile imalat bedeli olan 141.600,00 TL'den, davacıya yapılan 133.000,00 TL yapılan ödemenin düşümü ile davacının 8.600,00 TL imalattan kaynaklı alacağı bulunduğunun anlaşıldığı, ancak davacının ıslah dilekçesinde ücret alacağını 5.600,00 TL olarak belirlediğinden bu taleple bağlı kalındığı, davacı yüklenicinin feshi açıklandığı üzere haksız fesih kabul edildiğinden, yüklenicinin sadece imalat bedelini talep edebileceği anlaşıldığından, davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği,

davacının diğer talepleri ise, sözleşmenin haksız fesih nedeniyle talep edilemeyeceğinden ve diğer taleplerinin olumlu zarar kapsamında kaldığı anlaşıldığı, davalı taraf her ne kadar karşı davası ile fazla ödemeleri talep etmiş ise de, fazla ödemenin bulunmadığının tespit edildiği, davalı taraf cezai şart alacağını talep etmiş ise de, sözleşme süresinin uzamasının davacının kusuruna dayanmaması nedeni ile davalının davacıdan cezai şart talep edemeyeceğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile, 5.600,00 TL imalat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/ karşı davalı vekili tarafından asıl davada verilen karara karşı, davalı/ karşı davacı vekili tarafından ise, hem asıl davada hem de karşı davada verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı/ karşı davalı vekili, inşaatın diğer işçiliğinin bitirilmemesi ve sözleşme süresi içerisinde gerekli malzemelerin alınmaması sebebiyle işin yapılmasının imkansız hale geldiği, yaptırdıkları delil tespiti dosyası içeriğinden de anlaşılacağı üzere, TBK 124 maddesi uyarınca davalıya süre verilmesine gerek olmadığı, açıklanan nedenlerle işin bitmemesi nedeniyle sigortalı işçi çalıştıran ve başka bir iş alamaz hale gelen davacının maddi zarara uğradığı, davacının feshinin haklı fesih olduğu ve uğramış olduğu zararlarının tazmininin gerektiği gibi nedenlerle asıl davada verilen kararı istinaf etmiştir.

Davalı/ karşı davacı vekili, tacir olan karşı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığından asıl davanın bu nedenle reddi gerektiği, üçüncü bir kişinin yapmış olduğu çalışmalar göz ardı edilerek işin % 80'lik kısmının davacı yüklenici tarafından yapıldığının kabulünün hatalı olduğu, yüklenicinin işini bitirmemesinde iş sahibinin kusurlu olmadığı, yaptırdıkları tespitte yüklenicinin çalışma yapmasını engelleyecek inşai eksikliğin bulunmadığının belirlendiğini, işin uzamasında yüklenicinin kusurlu olduğu, fatura kesmemiş yüklenici lehine KDV alacağına hükmedilmesinin hatalı olduğu,

karşı tarafa yaptıkları ödemenin 136.000,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, karşı davanın kabulü yerine reddinin yerinde olmadığı, sözleşme gereğince ödenmesi gereken cezai şartın tahsili ve fazla yapılan ödemelerin iadesine karar verilmesi gerektiği, yapılan yanlış hesaplamalara dayanılarak, hem karşı dava hem asıl dava yönünden vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, taraflar arasındaki davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olarak yer aldığı eser sözleşmesi nedeniyle, bakiye iş bedeli niteliğindeki alacağın tahsili ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği iddiasından kaynaklanan zararlarının tazmini istemine ilişkin olup, karşı dava ise, aynı eser sözleşmesi nedeniyle fazla ödenen iş bedelinden kaynaklanan alacak ve süresinde teslimin gerçekleşmemesinden doğan cezai şartın tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Dairemizin 01/07/2021 tarihli kaldırma / gönderme kararı doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılarak, ilgili delil tespit dosyası da getirtilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3.2.Yukarıda açıklananlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, asıl davada verilen karara yönelik olarak taraf vekillerinin, karşı davada verilen karara yönelik olarak ise karşı davacı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2)Davacı/ karşı davalıdan alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 95,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 331,90 TL harcın davacı / karşı davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3)Davalı/ karşı davacıdan asıl dava yönünden alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 95,65 TL harcın mahsubuyla bakiye 331,95 TL harç ile karşı dava yönünden alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 346,90 TL harcın toplamı olan 678,85 TL harcın davalı / karşı davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

...