Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1753 K.2024/151

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı... tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 19.02.2018 tarihinde davalı...’in, yönetimindeki ticari taksi ile gündüz vakti bölünmüş yolun bir taraftan yol yapım çalışması sebebiyle kapalı olduğu çift yönlü yolda seyir halinde olduğu sırada, yayaların geçişi için ayrılmış refüj bölümünden karşıya geçmek için yola giren 61 yaşındaki davacıya çarpmasıyla meydana gelen kazada davacının ağır şeklide yaralandığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının kalıcı ve geçici işgöremezliğine ilişkin 250 TL, bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin 750 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 35.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile bakıcı ve tedavi giderlerine ilişkin dava değerini 3.794,25 TL,

iş göremezlik zararına ilişkin dava değerini 41.329,33 TL olarak artırmıştır.

Davalı... cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılamayı müteakip, davacının açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile, 45.123,58 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 12.12.2018, davalılar... ve ... yönünden 19.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar... ve ...'dan 19.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili, davalı ... vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı... tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı... istinaf dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, kendisinin taksinin sürücüsü olduğunu, zarardan sorumlu tutulamayacağını, mahkemece hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesinin yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda bakıcı giderlerinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasının yerinde olmadığını, mahkemece hükme esas alınan sağlık kurulu raporunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlendiğini, oysa kaza tarihine göre raporun Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesi gerektiğini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz uygulanması gerektiğini,

davacının avans faiz isteminin de haksız olduğunu, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, hükmedilen manevi tazminata avans faizi uygulanamayacağını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafından davanın açılmasından önce davalı şirkete eksik evrakla başvurulması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, geçici işgöremezlik zararı, bakıcı gideri ve ulaşım giderlerinin sigorta teminatı kapsamı dışında olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bakıcı giderlerinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasının yerinde olmadığını, mahkemece hükme esas alınan sağlık kurulu raporunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlendiğini, oysa kaza tarihine göre raporun Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesi gerektiğini, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve 1.8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminata avans faizi uygulanamayacağını, davacı tarafça ıslah edilen tazminat kesimine ıslah tarihinden itibaren ve ancak yasal faize hükmedilebileceğini, hükmedilen asıl alacağa işletilecek faizin temerrüt tarihinden değil, davacının ıslah tarihinden başlaması gerektiğini belirterek, kararı istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan tarafların istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda kaza tespit tutanağı uyarınca, 19.02.2018 tarihinde sürücü...’in, sevk ve idaresinde olan aracıyla lastik dubalarla işaretlenerek asfaltlama çalışmasından dolayı geliş ve gidiş olarak kullanılan yoldan Ulus istikametine doğru seyredip Bağlum Bulvarı No:92 karşısına geldiğinde seyrine göre sağında yol çalışması olan kısımdan, trafik işaret levhası ile belirlenmiş yaya geçidini kullanarak karşıya geçmek isteyen yaya ...'ya aracının sağ ön kısımları ile çarptığı yaralanmalı kazada; sürücü...’in kural ihlali olduğu, yaya ...’nın ise kural ihlali olmadığının belirlendiği,

mahkemece alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü...'in %75 oranında, davacı yaya ...'nın %25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Ankara 31.ASCM’nin 2018/994 Esas nolu dosyasında yapılan yargılamada sanık...’in, üzerine atılı taksirle yaralama suçunu işlediği sabit olmakla suçun işleniş şekli, suçun işlenmesindeki özellikler, kusur durumu, katılanın yaralanmasının niteliği nazara alınarak eylemine uyan TCK'nın 89/1. maddesi gereğince takdiren, tercihen ve asgari sınırdan ayrılmak suretiyle hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,

kararın kesinleştiği, ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde sanığın "Sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar" kuralına aykırı davranışı sebebiyle asli nitelikte kusurlu olduğu,

katılanın ise "Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçitlerde veya kavşaklarda güvenlikleri açısından yaklaşan araçların uzaklık ve hızını göz önüne almak" kuralına aykırı davranışı sebebiyle tali nitelikte kusurlu olduğunun belirlendiği, mahkemece alınan maluliyet raporu uyarınca davacının kaza sonucu humerus üst uç kırığına bağlı yaralanması nedeniyle Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre; vücut genel çalışma gücünden %1 oranında kaybettiği, 6 ay süre ile geçici iş göremezliği meydana geldiği, 2 ay bakıcı ihtiyacı meydana geldiği,

Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre; vücut genel çalışma gücünden %5,1 oranında kaybettiği, 6 ay süre ile geçici iş göremezliği meydana geldiği ve 2 ay bakıcı ihtiyacı bulunduğunun belirlendiği, mahkemece aktüer bilirkişiden alınan rapor uyarınca, davacının olay sonrası oluşan geçici işgöremezlik zararının 6.529,09 TL, maluliyet zararının 23.178,54 TL, bakıcı ve ulaşım giderinin 3.79425 TL olduğunun belirlendiği,

ek rapor uyarınca, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre yapılan hesaplamada davacının toplam zararının 17.208,92 TL, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oram Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre yapılan hesaplamada davacının toplam zararının 45.123,58 TL olarak hesaplandığı, mahkemece Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre yapılan hesaplama esas alınarak tüm delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

1-Dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen deliller ve mahkeme kararının gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun olayın oluşu ve ceza yargılamasında kesinleşen maddi vaka ile uyumlu olduğu, meydana gelen zarardan davalı...’in araç sürücüsü, davalı ...’ın araç işleteni ve davalı sigorta şirketinin davalı sürücü tarafından sevk ve idare edilen aracın ZMM sigorta poliçesi düzenleyicisi sıfatıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

davalı sürücü tarafından sevk ve idare edilen aracın ticari taksi olması gözetildiğinde mahkemece hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda bakıcı gideri hesabında brüt asgari ücretin esas alınmasının yerinde olduğu, mahkemece "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" çerçevesinde maluliyet raporu alarak davanın esası hakkında karar verildiği,

raporun alındığı 20.04.2021 tarihi itibarıyla bakıldığında, 2918 sayılı Yasanın 90. ve 92. maddesinde Genel Şartlara atıf yapılan maddeler yukarıda bahsi geçen Anayasa Mahkemesi Kararı ile iptal edildiğinden iptal kararı da 09/10/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdiğinden,

iptal kararının devam eden uyuşmazlıklarda da uygulanacak olması karşısında, istinaf eden davalıların uyuşmazlıkta "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" uygulanması gerektiğine ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği", "Maluliyet İşlemleri Tespit Yönetmeliği" ile kısmen yürürlükten kaldırılmış ise de, "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücünün" belirlenmesinde uygulanan "İş Kazası ve Meslek Hastalığı" oranlarının belirlenmesine yönelik hükümlerin,

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü tarafından çıkartılan 2013/34 sayılı Genelgede ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü de 17/09/2015 tarihli 2015/23 sayılı Genelgesinde de açıklandığı üzere halen yürürlükte olması karşısında, davacının maluliyetinin belirlenmesinde "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" çerçevesinde alınan rapora göre karar verilmesinin yerinde olduğu,

mahkemece hükme esas alınan aktüer raporunun Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından "gerçek zarar" hesabında uygulanacağı kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel yaşam süresi belirlenmek suretiyle, bilinmeyen dönem hesabı "progresif rant yöntemi" uygulanarak yapılmış olduğu, davalıların da gerçek zarardan sorumlu olması nedeniyle, belirtilen şekilde hesaplama yapılmasında isabetsizlik bulunmadığı, davanın açılmasından önce davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış olması karşısında dava ön şartının davanın açılmasından önce yerine getirilmiş olduğu,

geçici işgöremezlik zararı, bakıcı gideri ve ulaşım giderlerinin sigorta teminatı kapsamında bulunduğu, davacı tarafından belirsiz alacak davası olarak açılan ve haksız fiilden kaynaklanan davada (davalı sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden) mahkemece hükmedilen tazminata olay tarihinden itibaren faiz işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre istinaf eden taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2-6098 TBK'nın 56/1 maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini gözönünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebilir" hükmü ve aynı Yasanın 51. maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne göre, somut olayda olay tarihi, olayın oluş şekli, mahkemece hükme esas alınan kusur raporu ile ceza yargılamasında maddi vaka olarak kesinleşen kusur durumunun uyumlu olduğu,

buna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %75 oranında, davacı yayanın %25 oranında kusurlu olduğunun belirlenmesine, kaza neticesi davacının humerus üst uç kırığına bağlı yaralanması sonucu vücut genel çalışma gücünden %5,1 oranında kaybettiği, 6 ay süre ile geçici iş göremezliği meydana geldiği ve 2 ay bakıcı ihtiyacı bulunduğunun belirlenmesine,

davacının kaza nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, ödenecek tazminat miktarı, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının usul ve yasaya uygun bulunduğunun anlaşılmasına göre istinaf eden tarafların bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3-Bununla birlikte sigorta şirketi hakkında, ZMMS kapsamında açılan sorumluluk davasında, KTK'nın 99. maddesinde sigorta şirketinin, zarar görenin Genel Şartlar'da sayılan evraklar ile kendisine müracaat etmesi halinde, 8 iş günü sonunda temerrüdünün gerçekleşeceği kabul edilmiştir. Zarar görenin eksik evrak ile müracaat etmesi halinde temerrüt gerçekleşmeyeceğinden, ancak açılan dava tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilebilir.

Somut olayda; davacı, davalı sigorta şirketine, tazminat talebine esas alınacak maluliyet raporu alınmaksızın müracaat etmiş olup, davalı sigorta şirketinin dava öncesi temerrüdü gerçekleşmediğinden, davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen tazminatın dava tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile bu davalı yönünden hükmedilen tazminata temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin, davalı ... vekilinin ve davalı...’in istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebinin yukarıda 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulüne, mahkemece yapılan yargılamada eksiklik bulunmamasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılamaya ihtiyaç durulmamasına göre kararın HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen tazminata dava tarihinden itibaren faiz işletilmesiyle kararın düzeltilmesine karar verilerek ilk derece mahkemesi kararındaki kesinleşen yönler korunarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-İstinaf eden davacıdan alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

IV-İstinaf eden davalı...’ten alınması gereken 4.448,59 TL harçtan peşin alınan 1.112,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.336,44 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

V-İstinaf eden davalı ... tarafından yatırılması gereken 4.448,59 TL harçtan peşin alınan 1.112,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.336,44 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

VI-İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde bu davalıya iadesine,

VII-İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı 220,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,

VIII-İstinaf eden davacı, davalı... ve davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

IX-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

X-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 07/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.