Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1106 K.2025/156

İncelenen Kararın Mahkemesi: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 09/03/2023 Davanın Türü: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesi) (Denizli 2. İcra Müd. ... E.)) Karar Yazım T: 13/02/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Ana davada davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu, davacının iş sahibi olarak davalı yükleniciye değişik zamanlarda ödemeler yaptığı, netice olarak yapılan iş karşılığı ödemeler kıyaslandığında 44.999,99 TL fazla ödemeden kaynaklı olarak alacaklı olduklarını ve bu miktarın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu, davacının iş sahibi olarak davalı yükleniciye değişik zamanlarda ödemeler yaptığı, netice olarak yapılan iş karşılığı ödemeler kıyaslandığında alacaklı oldukları halde, davalının Denizli 2. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile takip yaptığını, bu takipten dolayı borçlu bulunmadıklarının tespiti ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Ana davada davalı taraf cevabında, davalı yüklenicinin sözleşme dışı işler de yaptığını bu nedenle alacaklı durumda olduğunu açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Birleşen davada davalı taraf cevabında, gerek sözleşme ve gerekse sözleşme dışı ilave işler nedeni ile alacaklı olduklarını, takibin bu nedenle yapıldığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, dava dilekçesi ile taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle fazladan yapılan ödemenin tahsili ve borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalı taraf ticari defter ve kayıtlarının faturalar ile ilgili tahsilat kayıtları bulunmaması, ters kayıt yapılmak suretiyle hesabın kapatılarak bakiyenin sıfırlanması nedeniyle sahibi lehine delil niteliği taşımadığı,

dosya kapsamında aldırılan birbiri ile uyumlu bilirkişi raporlarına göre .... tarih ... nolu 75.000,00 TL bedelli, ... tarih ... nolu 150.000,00 TL bedelli ve ... tarih .... nolu 377.500,01 TL bedelleri faturaların her iki taraf defterinde kayıtlı bulunduğu, ... tarih ... nolu 70.000,00 TL bedelli faturanın ise yalnızca davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, her iki tarafın defterine kayıtlı faturalar ile iş bu 70.000,00 TL bedelli fatura içeriklerinin incelenmesinde su deposu işine ilişkin mükerrer fatura düzenlendiği, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil vasfı taşıdığı,

bu haliyle davalının davacıdan fazladan tahsilat yaptığı sonuç ve kanaatine varılarak asıl ve birleşen davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, davacı tarafın istinaf başvuru harç ve giderlerini yatırmadığı için dairemizin geri çevirme kararından sonra mahkemenin ek karar ile davacı taraf açısından istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmalarına ilişkin ek karar verdiği, ek kararın tebliğ edildiği ve ek karara yönelik bir istinaf başvurusu bulunmadığı anlaşılmakla istinaf incelemesi davalı tarafın asıl ve birleşen davalar yönünden yaptığı istinaf başvuru dilekçeleri kapsamı ile yapılmıştır.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı taraf istinaf başvurusunda, sözleşme dışı işlerin sözleşme ile yapılan işlerde sorun yaşanmaması ve güvene dayalı olarak yapıldığı, davacı tarafın fazla bir ödemesi olmadığı, takibe konu edilen hususun da faturaların ödenmeyen bakiyesi olduğu, ana ve birleşen davanın reddi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava alacak, birleşen dava ise, İcra İflas Kanununun 72. maddesine göre açılmış menfi tespit davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, asıl ve birleşen davalarda davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Davacı taraf açtığı asıl dava ile, davalı yüklenici ile imzalanan taşeronluk sözleşmesi uyarınca davalıya fazla ödeme yapıldığını, bunların tahsili gerektiğini, birleşen davada da, davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir. Yüklenici davalı ise, fazla imalatlar bulunduğunu, faturalardan kaynaklı bakiye alacaklarının olduğunu savunmuştur.

3.2.Tarafların ticari defter ve belgeleri incelendiğinde, ihtilafı çıkaran 70.000,00 TL bedelli fatura dışında kayıtlarının uyumlu olduğu, ... tarihli ve 70.000,00 TL meblağlı faturanın davalının ticari kayıtlarında ve vergi beyanında (BS) yer aldığı, davacının kayıtlarında ise bu faturanın yer almadığı görülmektedir. Yine asıl davanın dava değeri ile birleşen davanın dava değerinin toplamı da ihtilaflı fatura miktarı ile uyumludur.

Bu nedenle bu faturanın ve fatura konusu işlerin yapılıp yapılmadığı her iki davanın sonucunu doğrudan belirleyecek bir husustur.

Mahallinde yapılan incelemede ihtilaflı faturada yer alan hususların 1 takım su tankı ve 1 takım yangın dolabı olduğu, davacının su tankının bir başka faturada yer aldığı halde tekrar faturalandığını iddia ettiği, ancak bilirkişilerin keşif mahallinde 2 adet su tankı olduğunu, ayrıca 21 adet de sulu sistem yangın dolabını keşif mahallinde gördüklerini beyan etmişlerdir.

Bu tespitlere göre 2 adet su tankının iki ayrı faturada ayrı ayrı faturalandırıldığı gibi bir izlenim oluşmakta, ancak sözleşmenin atıf yaptığı asıl sözleşme ve yapılacak işler detayı dosyaya celp edilmediğinden, taşeronluk sözleşmesinin detayları görülememektedir.

Mahkemece asıl yüklenicinin taşere ettiği işlere dair asıl sözleşme ve detayları getirtilerek ihtilafa konu 70.000,00 TL'lik fatura kapsamı işlerin yapılıp yapılmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken sadece ticari defter ve kayıtlardaki duruma ve davalının ticari kayıtlarının usulüne uygun tutulmamış olmasına göre bir karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.3.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının asıl ve birleşen dava yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR