Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1115 K.2025/183

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, yanlar arasında ....... tarihinden bu yana süregelen ticari ilişki çerçevesinde düzenlenen cari hesaba konu borcun ..... tarihinde davalı tarafından ödenmesi gerekirken bugüne kadar ödenmediğini, müvekkilinin alacağının tahsili için pek çok kez davalı şirketin muhasebe yetkilileriyle görüşme sağlanmışsa da ödeme olmadığını, .... itibariyle bakiye cari hesap ... TL olmasına rağmen yalnızca .. TL ödendiğini belirterek davalının ..... Esas sayılı dosyası vaki itirazının iptali ile, takibin devamına, asgari .. icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacıya bir borcunun bulunmadığını, vaziyetin taraf ticari defterlerinin incelenmesiyle ortaya çıkacağını, davacının taraflar arasında olmamış alım- satımları tek taraflı olarak gerçekleşmiş gibi göstererek müvekkili şirketten haksız kazanç sağlama gayreti içinde olduğunu belirterek davanın reddini savunarak, ..kötü niyet tazminatına hükmedilmesini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, uyuşmazlığın çözümü için ticari defterlerin ibrazına ilişkin davalı tarafa ihtarat yapıldığı, verilen kesin süre içerisinde davalı yanın ticari defterlerini mahkemeye sunmadığı ve alınan .. tarihli bilirkişi raporundan davacının usulüne uygun tutulmuş defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan ..

TL (asıl) alacaklı olduğu, mahkemece sunulan bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği ve davalı tarafından rapora karşı bir itiraz sunulmadığı, davacının usulüne uygun tutulan defterleri kendi lehine delil oluşturacağından davanın belirlenen bu alacak miktarı üzerinden kabulüne karar vermek gerektiği, davacı tarafın takip talebindeki işlemiş faiz talebi bakımından davalının takipten önce temerrüde düşürüldüğü dosya kapsamıyla ispat edilemediğinden bu talebi yönünden red yönünde karar verildiği, alacağın cari hesap ilişkisine dayandığı ve geçerli icra takibinin bulunduğu,

takibe itirazın süresinde yapıldığı ve alacağın likit olduğu gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile; davalının...... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın .. TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin asıl alacağa takip talebinde belirtilen reeskont faizi işletilmek suretiyle kaldığı yerden devamına, fazlaya dair istemin reddine, asıl alacak .. TL'nin ..oranına tekabül eden .. TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, talebin zaman aşımına uğradığını, cari hesap sözleşmesine dayanak gösterilen fatura ve sevk irsaliyelerini kabul etmediklerini, bu fatura ve irsaliyelerin müvekkiline hiçbir zaman iletilmediği gibi söz konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, cari hesap sözleşmesine dayanak gösterilen fatura ve irsaliyelerin hiçbirisi istinaf talebine konu dava dosyasında mevcut olmadığını, fatura ve irsaliyelerde müvekkili şirket ve yetkilisinin imzalarının da bulunmadığını, ayrıca inkar tazminatına hükmedilebilmesi için de alacağın belirlenebilir olması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, yanlar arasında süregelen ticari ilişki kapsamında bakiye açık hesap alacağının tahsili için başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın İİK'nın 67/1 maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir. Kural olarak, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.

HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir...... hükmünü düzenlemiştir.

Somut olayda, her iki taraf vekilinin de hazır bulunduğu,...... tarihli ön inceleme duruşmasında, 1 nolu ara karar ile "Taraf vekillerine müvekkillerine ait ticari defterleri ibraz etmek için 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde karşı tarafın defterlerinin kendi lehine kabul edeceğinin ihtarına" şeklinde karar verilerek davalı vekilinin yüzüne karşı ihtar tefhim edilmiştir. Davalı vekili duruşmadaki beyanında, her ne kadar yerinde inceleme talep etmiş olup da adres bildireceklerini beyan etmişse de verilen iki haftalık kesin süre içerisinde herhangi bir beyanda bulunmadığı gibi defter de ibraz etmemiştir.

Dolayısıyla mahkemece yapılan usulüne uygun ihtara rağmen HMK'nın 222/3. maddesine göre, davalı ticari defterlerini ibraz etmediğinden kanuna uygun tutulan davacının ticari defterlerinde bulunan kayıtların lehine delil teşkil ettiğinin kabulü gerekir. Mahkemece; davalının ticari defterlerinin incelenmesi için ara karar vermiş ise de davalı taraf defterlerini ibrazdan kaçınmış, yerinde inceleme için adres bildiriminde bulunmamıştır. Bu sebeple yukarıda değinilen, HMK'nın 222/3 maddesi uyarınca kanuna uygun tutulan davacı tarafın ticari defterleri davacı lehine delil teşkil ettiğinden davacının fatura veya tebliğ belgesi sunmasına gerek kalmadan alacağını ispatladığının kabulü gerektiğinden yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacının davada talep ettiği miktarı talep etmekte haklı bulunduğu, alacağını lehine delil niteliğinde olan ticari defterleri ile kanıtladığı sonucuna varılmakla istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin vaki istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Öte yandan takibe konu alacağın dayanağı süregelen ticari satım ilişkisinden kaynaklı faturalardan doğan açık hesap bakiye alacağına yönelik olduğundan niteliği itibariyle alacak miktarı likit ve belirlenebilir durumda olup, kabul edilen miktar üzerinden inkar tazminatına hükmedilmesinde de herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir..

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."